Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε στις 4 Φεβρουαρίου τις λεπτομέρειες του δανείου ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ (106 δισεκατομμυρίων δολαρίων) για την Ουκρανία, με σκοπό τη στήριξη του προϋπολογισμού και των αμυντικών αναγκών της χώρας για το 2026 και το 2027.
Το δάνειο στήριξης θα διαθέσει τα δύο τρίτα της χρηματοδότησης σε στρατιωτικές δαπάνες και το ένα τρίτο σε γενική οικονομική στήριξη, σύμφωνα με ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ο Κύπριος Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, δήλωσε ότι η συμφωνία «δείχνει ότι η ΕΕ συνεχίζει να ενεργεί αποφασιστικά προς στήριξη της Ουκρανίας και του λαού της».
«Η νέα χρηματοδότηση θα βοηθήσει στη διασφάλιση της σθεναρής ανθεκτικότητας της χώρας απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα. Ταυτόχρονα, στέλνουμε ένα ισχυρό μήνυμα ότι η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα των κρατών πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστές, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο», δήλωσε ο Κεραυνός.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο περιλαμβάνει τους ηγέτες των 27 κρατών μελών της ΕΕ, ανέφερε στην ανακοίνωση ότι το δάνειο θα είναι αποπληρωτέο «μόνο αφού η Ρωσία καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις στην Ουκρανία».
Τον Δεκέμβριο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν να χρηματοδοτήσουν το δάνειο μέσω δανεισμού της ΕΕ από τις κεφαλαιαγορές τους, με την εγγύηση του προϋπολογισμού της ΕΕ, αντί να χρησιμοποιήσουν κατασχεμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που είναι παγωμένα στο μπλοκ. Η συμφωνία απαιτεί επίσης την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο αποτελείται από 720 μέλη που εκλέγονται απευθείας από τους πολίτες των κρατών μελών. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δήλωσε ότι ελπίζει σε μια «ταχεία συμφωνία» με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επιτρέποντας την εκταμίευση της πρώτης πληρωμής προς το Κίεβο στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του τρέχοντος έτους.
Σε ανάρτησή της στο X, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen χαιρέτισε αυτό το βήμα χρηματοδότησης της Ουκρανίας, χαρακτηρίζοντάς το «ισχυρό σύμβολο της ακλόνητης αλληλεγγύης μας προς την Ουκρανία καθώς πλησιάζουμε τα τέσσερα χρόνια από την έναρξη της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας». «Η υποστήριξή μας θα ενισχύσει περαιτέρω τη θέση της Ουκρανίας στο πεδίο της μάχης — και τη θέση της στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», έγραψε η von der Leyen.
Ο Ουκρανός Πρόεδρος Volodymyr Zelenskyy ευχαρίστησε το συμβούλιο για την απόφαση, γράφοντας στο X ότι η βοήθεια «όχι μόνο ενισχύει την Ουκρανία σε διάφορους τομείς, αλλά ενισχύει και τη θέση μας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Είναι μια σημαντική συμβολή στην ασφάλεια όλης της Ευρώπης και στο κοινό μας μέλλον».
Στρατιωτική Βοήθεια Όσον αφορά τη στρατιωτική βοήθεια, το συμβούλιο ανέφερε ότι 60 δισεκατομμύρια ευρώ (71 δισεκατομμύρια δολάρια) μπορούν να χρησιμοποιηθούν για επενδύσεις στην αμυντική βιομηχανική ικανότητα και για την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού. Το μπλοκ ορίζει ότι τα αμυντικά προϊόντα θα πρέπει να αγοράζονται μόνο από την Ουκρανία, την ΕΕ ή χώρες που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) και της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ), δηλαδή την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία.
«Σε περίπτωση που οι στρατιωτικές ανάγκες της Ουκρανίας απαιτούν την επείγουσα παράδοση ενός αμυντικού προϊόντος το οποίο τυγχάνει να μην είναι διαθέσιμο στην ΕΕ, την Ουκρανία ή σε χώρα ΕΟΧ-ΕΖΕΣ, θα εφαρμόζεται ένα σύνολο στοχευμένων παρεκκλίσεων», ανέφερε το συμβούλιο.
Τα υπόλοιπα 30 δισεκατομμύρια ευρώ (35 δισεκατομμύρια δολάρια) «θα παρασχεθούν ως μακροοικονομική στήριξη στην Ουκρανία, μέσω της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (MFA) ή μέσω της Διευκόλυνσης για την Ουκρανία (Ukraine Facility), του ειδικού μέσου της ΕΕ για την παροχή σταθερής και προβλέψιμης οικονομικής στήριξης στην Ουκρανία», αναφέρει η ανακοίνωση.
Το συμβούλιο δήλωσε ότι η στήριξη θα καταστεί διαθέσιμη σύμφωνα με τις ανάγκες της χώρας. «Σε όλες τις περιπτώσεις, η χρηματοδότηση θα συνδέεται με αυστηρές προϋποθέσεις από την πλευρά της Ουκρανίας, όπως η τήρηση του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της διαφθοράς», ανέφερε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Η Ουκρανία είναι υποψήφια προς ένταξη χώρα στην ΕΕ. Στην έκθεση διεύρυνσης της ΕΕ για το 2025 που δημοσιεύθηκε στις 4 Νοεμβρίου, το μπλοκ ανέφερε ότι ενώ το Κίεβο έχει σημειώσει πρόοδο σε βασικές μεταρρυθμίσεις, έπρεπε να κάνει περισσότερα για την καταπολέμηση της διαφθοράς.
