Οι νομοθέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα κράτη-μέλη κατέληξαν στις 12 Μαΐου σε προσωρινή συμφωνία για την ενίσχυση της προμήθειας βασικών φαρμάκων, μέσω αύξησης της εγχώριας παραγωγής και μείωσης της εξάρτησης από εισαγωγές. Η συμφωνία αποτελεί βήμα προόδου για τον Νόμο περί Κρίσιμων Φαρμάκων, που είχε προταθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πέρυσι, και στοχεύει να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες της εφοδιαστικής αλυσίδας που επηρεάζουν περίπου 270 φάρμακα τα οποία θεωρούνται κρίσιμα για την υγειονομική ασφάλεια της Ένωσης των 27 κρατών.
Τα μέτρα του σχεδίου αφορούν φάρμακα όπως αντιβιοτικά, ινσουλίνη και εμβόλια, καθώς και φάρμακα για χρόνιες και σπάνιες ασθένειες. Το σχέδιο αποσκοπεί στην επέκταση της παραγωγικής ικανότητας της ΕΕ και στη μείωση της εξάρτησης από προμηθευτές όπως η Κίνα και η Ινδία.
Σύμφωνα με το σχέδιο — το οποίο χρειάζεται έγκριση τόσο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο — η Ένωση θα προωθήσει βιομηχανικά «στρατηγικά έργα» και θα στηρίξει επιλέξιμες εταιρείες για τη δημιουργία, τον εκσυγχρονισμό ή την επέκταση της παραγωγικής τους ικανότητας. Παράλληλα, θα δίνεται στις αρχές της ΕΕ η δυνατότητα να ευνοούν την ευρωπαϊκή παραγωγή στις δημόσιες προμήθειες, μεταξύ άλλων επιβραβεύοντας προμηθευτές με βάση το ποσοστό φαρμάκων και δραστικών φαρμακευτικών ουσιών που παράγονται εντός των κρατών-μελών της Ένωσης.
Ο Όλιβερ Βάρχελι, επίτροπος της ΕΕ για την Υγεία και την Καλή Μεταχείριση των Ζώων, δήλωσε ότι η συμφωνία επιτεύχθηκε σε μια «κρίσιμη στιγμή, κατά την οποία η ευαλωτότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων είναι τόσο εμφανής». Σε ανακοίνωσή του, ανέφερε ότι ο Νόμος περί Κρίσιμων Φαρμάκων αποτελεί «την απαραίτητη ζώνη ασφαλείας της Ευρώπης», καθώς αποτρέπει ελλείψεις, μειώνει την εξάρτηση από μεμονωμένους προμηθευτές και ενισχύει την παραγωγή πιο κοντά στην ευρωπαϊκή αγορά, ώστε να προστατεύεται η δημόσια υγεία. Πρόσθεσε ότι οι ασθενείς στην ΕΕ πρέπει να έχουν πρόσβαση στα φάρμακα που χρειάζονται όταν τα χρειάζονται, και ότι η σημερινή πράξη θα συμβάλει στην επίτευξη αυτού του στόχου.
Την ίδια στιγμή, στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι πολιτικές τιμολόγησης της κυβέρνησης Τραμπ έχουν επηρεάσει τον φαρμακευτικό τομέα, καθυστερώντας ορισμένες κυκλοφορίες πρωτοποριακών θεραπειών στην Ευρώπη.
Η Έμερ Κουκ, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι η περιοχή βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο όσον αφορά τη διασφάλιση της προμήθειας φαρμάκων και κάλεσε τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν τον συντονισμό τους. Μιλώντας στην εκδήλωση Reuters Pharma Europe 2026, στη Βαρκελώνη, η Κουκ ανέφερε ότι όλοι προσπαθούν να διαχειριστούν τις επιπτώσεις της αμερικανικής πολιτικής τιμολόγησης, όχι μόνο στις τιμές αλλά και στο πού διεξάγονται οι κλινικές δοκιμές, πού γίνεται η εμπορική διάθεση και πού πραγματοποιούνται οι κυκλοφορίες νέων φαρμάκων.
Ο πρόεδρος Τραμπ εγκαινίασε την πολιτική του «πλέον ευνοούμενου κράτους» τον Μάιο του 2025, με στόχο την εξάλειψη της διαφοράς τιμών μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων πλούσιων χωρών. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου τον Ιούλιο του 2025, οι Αμερικανοί πλήρωναν την τριπλάσια τιμή για επώνυμα φάρμακα σε σχέση με πολίτες άλλων ανεπτυγμένων χωρών, ακόμη και με τις εκπτώσεις που παρέχουν οι κατασκευαστές στις ΗΠΑ.
Σε επιστολή προς φαρμακευτικές εταιρείες στις 31 Ιουλίου, ο Τραμπ προσέφερε απαλλαγές από δασμούς σε όσες συμφωνούσαν να συμμορφωθούν με τα νέα πρότυπα τιμολόγησης. Μέχρι σήμερα, ο Λευκός Οίκος έχει καταλήξει σε συμφωνία με δεκαεπτά μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες για τη μείωση των τιμών στο κυβερνητικό πρόγραμμα Medicaid και για ασθενείς που πληρώνουν τοις μετρητοίς.
Στις 24 Φεβρουαρίου, κατά τη διάρκεια της Ομιλίας για την Κατάσταση του Έθνους, ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε το Κογκρέσο να κατοχυρώσει νομοθετικά την πολιτική τιμολόγησης. Με τη μετατροπή της από εκτελεστική πρωτοβουλία σε ομοσπονδιακό νόμο, ένας μελλοντικός πρόεδρος δεν θα μπορεί απλώς να την ανατρέψει με εκτελεστικό διάταγμα.
Μέχρι στιγμής, το Κογκρέσο δεν έχει προχωρήσει στην ψήφιση σχετικής νομοθεσίας. Ωστόσο, στις 5 Μαΐου, ο Λευκός Οίκος εξέδωσε ανακοίνωση σύμφωνα με την οποία η κυβέρνηση εξακολουθεί να «συνεργάζεται με το Κογκρέσο για τη νομοθετική κατοχύρωση αυτών των εθελοντικών συμφωνιών, ώστε οι ασθενείς να συνεχίσουν να επωφελούνται από τις εκπτώσεις στις τιμές». Στο πλαίσιο της πολιτικής αυτής, οι τιμές των φαρμάκων στις ΗΠΑ συνδέονται με τις χαμηλότερες τιμές που ισχύουν σε άλλες πλούσιες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα με την πολιτική του «πλέον ευνοούμενου κράτους», ο Τραμπ επέβαλε στις 2 Απριλίου δασμούς 100% σε ορισμένα πατενταρισμένα φαρμακευτικά προϊόντα και στις δραστικές φαρμακευτικές ουσίες τους που εισάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Με τη συμβολή των Sylvia Xu και Lawrence Wilson και πληροφορίες από το Reuters
