Η πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα, Κίμπερλυ Γκιλφόιλ, πραγματοποίησε σειρά επαφών στην Ουάσιγκτον, όπου συναντήθηκε στον Λευκό Οίκο με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς, τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, καθώς και με άλλα κυβερνητικά στελέχη.
Κατά τις συνομιλίες της, η Αμερικανίδα πρέσβης αναφέρθηκε με ιδιαίτερα θετικά λόγια στην Ελλάδα, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της ως σταθερού συμμάχου και στρατηγικού εταίρου των ΗΠΑ. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρόεδρος Τραμπ έχει πλήρη εικόνα για τις εξελίξεις που αφορούν τη βάση της Σούδας και τη στήριξη που παρέχει η Αθήνα.
Οι επαφές της κας Γκιλφόιλ στον Λευκό Οίκο, στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ και σε άλλα υπουργεία επιβεβαιώνουν το ισχυρό δίκτυο επικοινωνίας που διαθέτει στην Ουάσιγκτον, ενώ η ίδια φαίνεται να απολαμβάνει θετικής αντιμετώπισης από την αμερικανική ηγεσία.
Σούδα και γεωπολιτικές εξελίξεις — Στο επίκεντρο η Ανατολική Μεσόγειος
Η βάση της Σούδας αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στη σημερινή συγκυρία, καθώς αναδεικνύεται σε έναν από τους σημαντικότερους επιχειρησιακούς κόμβους των ΗΠΑ στην Ευρώπη. Ενώ ο πρόεδρος Τραμπ δεν έχει λάβει οριστική απόφαση για ενδεχόμενο πλήγμα κατά του Ιράν, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει ισχυρές ναυτικές δυνάμεις στην περιοχή.
Στον Κόλπο της Σούδας κατέπλευσε το πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford, συνοδευόμενο από το αντιτορπιλικό USS Mahan, στο πλαίσιο της παρουσίας του 6ου Στόλου στη Μεσόγειο. Παράλληλα, σημαντικές αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις βρίσκονται ήδη ανεπτυγμένες στη Μέση Ανατολή.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ διατυπώνονται διαφορετικές προσεγγίσεις σχετικά με το Ιράν. Ορισμένοι αξιωματούχοι εκφράζουν επιφυλάξεις για στρατιωτική εμπλοκή, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι απαιτείται αυξημένη πίεση προς την Τεχεράνη. Προς το παρόν, παρατηρείται έντονη στρατιωτική κινητικότητα χωρίς να έχει δοθεί πολιτική εντολή για επιχειρησιακή δράση.
Chevron, ΑΟΖ και νέες ισορροπίες
Την ίδια περίοδο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η συμφωνία παραχώρησης δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης στην κοινοπραξία Chevron–Helleniq Energy.
Σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες, στη σύμβαση περιλαμβάνεται ρήτρα που προβλέπει αποζημίωση της κοινοπραξίας σε περίπτωση που μελλοντική οριοθέτηση ΑΟΖ με τρίτη χώρα οδηγήσει σε μεταβολή της θαλάσσιας περιοχής που καλύπτει η σύμβαση. Με άλλα λόγια, αν μέρος της περιοχής πάψει να υπάγεται στην ελληνική δικαιοδοσία, το Δημόσιο αναλαμβάνει την υποχρέωση αποζημίωσης του επενδυτή.
Η πρόβλεψη αυτή αναδεικνύει τις εκκρεμότητες που παραμένουν ως προς την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, διαδικασία που απαιτεί συμφωνίες με γειτονικά κράτη και δεν αποτελεί μονομερή πράξη.
Ένα νέο γεωπολιτικό πλαίσιο
Η ταυτόχρονη ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, οι ενεργειακές συμφωνίες και οι διπλωματικές επαφές στην Ουάσιγκτον διαμορφώνουν ένα σύνθετο περιβάλλον. Η Σούδα ενισχύει τον ρόλο της ως στρατηγικός κόμβος, ενώ η Ελλάδα αναβαθμίζει τη γεωπολιτική της θέση.
Ωστόσο, η αυξημένη στρατηγική σημασία συνεπάγεται και αυξημένες ευθύνες. Όσο ενισχύεται η γεωπολιτική αξία μιας χώρας, τόσο μεγαλύτερο γίνεται και το βάρος των ανοιχτών ζητημάτων που καλείται να διαχειριστεί.
