Ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε στις 19 Μαρτίου ότι, μετά το τέλος της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, επιθυμεί να συζητήσει το μέλλον των βρετανικών στρατιωτικών βάσεων στο νησί. Οι βάσεις στο Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια αποτελούν κυρίαρχο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου από το 1960, όταν η Κύπρος απέκτησε την ανεξαρτησία της από τη Βρετανική Αυτοκρατορία.
Την 1η Μαρτίου, μη επανδρωμένο αεροσκάφος από το Ιράν καταρρίφθηκε και συνετρίβη στην αεροπορική βάση στο Ακρωτήρι, χωρίς να προκληθούν τραυματισμοί και με ελάχιστες ζημιές. Κατά την άφιξή του σε συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες την ίδια ημέρα, ο Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε τις βάσεις «αποικιακό κατάλοιπο», σημειώνοντας ότι, μόλις λήξει η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, η Κύπρος θα επιδιώξει ανοιχτή και ειλικρινή συζήτηση με τη βρετανική κυβέρνηση.
Ο Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι περισσότεροι από 10.000 Κύπριοι πολίτες ζουν εντός των βρετανικών βάσεων και υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση φέρει ευθύνη απέναντι σε αυτούς, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι δεν προτίθεται να διαπραγματευτεί δημοσίως με το Ηνωμένο Βασίλειο.
Σε ανακοίνωσή του στις 19 Μαρτίου, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόνισε ότι στέκεται «σταθερά και χωρίς επιφυλάξεις» στο πλευρό των κρατών-μελών που βρίσκονται κοντά στη ζώνη σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας ότι αναγνωρίζει την πρόθεση της Κύπρου να ξεκινήσει διάλογο με το Ηνωμένο Βασίλειο για τις βάσεις και ότι είναι έτοιμο να παράσχει βοήθεια εφόσον χρειαστεί.
Ο υφυπουργός Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου για τις Ένοπλες Δυνάμεις, Αλ Καρνς, δήλωσε στη Βουλή των Κοινοτήτων στις 16 Μαρτίου ότι η κυριαρχία των βρετανικών βάσεων δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση, προσθέτοντας ότι κατά την επίσκεψη του υπουργού Άμυνας Τζον Χήλυ στην Κύπρο, στις 5 Μαρτίου, η κυπριακή εθνοφρουρά επιβεβαίωσε πως η μεταξύ τους σχέση είναι πιο στενή από ποτέ.
Η Βρετανία έχει χρησιμοποιήσει συχνά τις βάσεις στην Κύπρο για επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, ενώ στην πρόσφατη σύγκρουση με το Ιράν, αεροσκάφη της Βασιλικής Αεροπορίας πραγματοποιούν αποστολές από το Ακρωτήρι. Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος της 1ης Μαρτίου καταρρίφθηκε Βρετανό πιλότο.
Ο εκπρόσωπος της κυπριακής κυβέρνησης στο Λονδίνο άσκησε κριτική στη βρετανική αντίδραση μετά την επίθεση, με τον Ύπατο Αρμοστή της Κύπρου στο Ηνωμένο Βασίλειο, Κυριάκο Κούρο, να δηλώνει στο BBC στις 4 Μαρτίου ότι οι πολίτες αισθάνονται απογοητευμένοι και φοβισμένοι και ότι ανέμεναν περισσότερα, ενώ σε δηλώσεις του στο Sky News την ίδια ημέρα σημείωσε ότι οι βάσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται χωριστά από το σύνολο του νησιού, καθώς σε αυτές ζουν Κύπριοι πολίτες.
Στις 5 Μαρτίου, ο Χήλυ συναντήθηκε με τον Κύπριο υπουργό Άμυνας Βασίλη Πάλμα για να συζητήσουν την ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας μη γνώμονα την κοινή ασφάλεια. Το βρετανικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε σε ανάρτηση της 4ης Μαρτίου στην πλατφόρμα X ότι το μη επανδρωμένο αεροσκάφος που έπληξε το Ακρωτήρι δεν είχε εκτοξευθεί από το Ιράν.
Στις 10 Μαρτίου, το αντιτορπιλικό HMS Dragon απέπλευσε από το Πόρτσμουθ με κατεύθυνση την Κύπρο, με το Βασιλικό Ναυτικό να αναφέρει ότι θα χρησιμοποιήσει το σύστημα πυραύλων Sea Viper για την προστασία των βρετανικών συμφερόντων στην ανατολική Μεσόγειο, υποστηριζόμενο από ελικόπτερα Wildcat εξοπλισμένα με πυραύλους Martlet για την αποτροπή απειλών από ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Ηνωμένο Βασίλειο και Ιράν
Ο ηγέτης του Reform UK, Νάιτζελ Φάρατζ, υποστήριξε ότι η αντίδραση της κυβέρνησης στην υπεράσπιση των βάσεων στην Κύπρο καταδεικνύει ότι η Βρετανία είναι «πολύ αδύναμη» για να εμπλακεί στον πόλεμο με το Ιράν, ακόμη και αν ο πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ είχε τέτοια πρόθεση, επισημαίνοντας στις 20 Μαρτίου ότι αν και η χώρα δεν χρειάζεται να συμμετάσχει σε επιθετικές επιχειρήσεις, έχουν περάσει 19 ημέρες από την επίθεση σε κυρίαρχη βάση στην Κύπρο χωρίς να έχει φτάσει ακόμη ούτε ένα πλοίο του Βασιλικού Ναυτικού. Ο Φάρατζ κάλεσε την κυβέρνηση Στάρμερ να στηρίξει περισσότερο τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τη στρατιωτική προσπάθεια κατά του Ιράν.
Εκπρόσωπος του βρετανικού υπουργείου Άμυνας ανέφερε σε δήλωση προς την εφημερίδα The Epoch Times ότι οι βάσεις στην Κύπρο διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο για την ασφάλεια των Βρετανών πολιτών και των συμμάχων τους στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, προσθέτοντας ότι από τον Ιανουάριο έχουν αναπτυχθεί επιπλέον αμυντικές δυνατότητες, όπως συστήματα ραντάρ, μέσα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, μαχητικά F-35, επίγεια αντιαεροπορική άμυνα και 400 επιπλέον στελέχη αεράμυνας.
Το 2009, ο τότε πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν είχε προτείνει την επιστροφή του μισού εδάφους των κυρίαρχων βάσεων σε περίπτωση συμφωνίας για την επανένωση της Κύπρου, η οποία παραμένει διαιρεμένη από την τουρκική εισβολή του 1974. Η Τουρκία είχε εισβάλει υποστηρίζοντας ότι στόχος ήταν η προστασία της τουρκοκυπριακής μειονότητας από διώξεις εκ μέρους ακραίων στοιχείων της ελληνοκυπριακής πλειοψηφίας που επεδίωκαν την ένωση με την Ελλάδα.
Το σχέδιο Ανάν των Ηνωμένων Εθνών για επανένωση απέτυχε το 2004, ωστόσο το τελευταίο διάστημα έχουν ανανεωθεί οι προσπάθειες για την επίλυση του πολιτικού αδιεξόδου. Στις 11 Δεκεμβρίου 2025, ο Χριστοδουλίδης και ο Τουφάν Ερχουρμάν, ηγέτης της αυτοανακηρυχθείσας Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου, ανακοίνωσαν μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, μεταξύ των οποίων η δυνατότητα για Τουρκοκύπριους παραγωγούς χαλουμιού να αποκτήσουν πρόσβαση στις αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Νικόλας Κυριακίδης, Ελληνοκύπριος και εταίρος σε κορυφαίο δικηγορικό γραφείο της Κύπρου, ανέφερε στην Epoch Times τον Ιανουάριο ότι η σημασία της Κύπρος είναι αντιστρόφως ανάλογη του μεγέθους της, καθώς βρίσκεται στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής, σε μια περιοχή με αστάθεια, ενεργειακό ανταγωνισμό και μεταβαλλόμενες συμμαχίες. Μια ενωμένη Κύπρος θα αποτελούσε σπάνιο παράδειγμα επίλυσης συγκρούσεων στην ανατολική Μεσόγειο, σημείωσε.
Του Chris Summers
