Η Συρία γιόρτασε την πρώτη επέτειο από την ανατροπή του πρώην προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ στις 8 Δεκεμβρίου, βάζοντας τέλος σε δεκαετίες μπααθικής κυριαρχίας και έτη εμφυλίου πολέμου.
Ο Σύρος πρόεδρος Άχμεντ αλ Σαρά απευθυνόμενος σε πιστούς αμέσως μετά την πρωινή προσευχή στο τέμενος των Ομεϋαδών στη Δαμασκό τόνισε πως η κυβέρνησή του θα συνεχίσει τις προσπάθειες για την ανοικοδόμηση της χώρας μετά τον πόλεμο, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης των κρατικών θεσμών σε ολόκληρη τη Συρία. Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων SANA, ο Σαρά δήλωσε πως «οι Σύροι θα αντιμετωπίσουν ενωμένοι τις προκλήσεις του μέλλοντος» και κάλεσε για εθνική ενότητα.
Ο ίδιος μαζί με υπουργούς της κυβέρνησής του παρέστησαν σε στρατιωτική παρέλαση στη λεωφόρο Μεζζά της Δαμασκού τιμώντας την επέτειο, όπως μετέδωσε το SANA. Το πρακτορείο ανέφερε επίσης πως χιλιάδες Σύροι συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Ομεϋαδών, στο κέντρο της πρωτεύουσας, για να γιορτάσουν.
Πέρυσι, οι αντάρτες υπό την ηγεσία της ισλαμιστικής οργάνωσης Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ, με επικεφαλής τον Σαρά, κατέλαβαν τη Δαμασκό και κήρυξαν το τέλος μια κυριαρχίας άνω των 50 ετών του καθεστώτος Άσαντ και του Μπααθικού Κόμματος στη Συρία.
Η ανατροπή σημειώθηκε έπειτα από δεκατρία χρόνια εμφυλίου, που πυροδοτήθηκε από την Αραβική Άνοιξη του 2011 και το κύμα δημοκρατικών διαδηλώσεων και εξεγέρσεων. Ο Άσαντ διέφυγε στη Μόσχα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν είχε τότε χαιρετίσει την πτώση του καθεστώτος, δηλώνοντας: «Αυτό το καθεστώς βασάνισε, κακοποίησε και σκότωσε κυριολεκτικά εκατοντάδες χιλιάδες αθώους Σύρους. Η πτώση του αποτελεί πράξη στοιχειώδους δικαιοσύνης». Ο τότε πρόεδρος είχε δεσμευθεί για ανθρωπιστική βοήθεια προς τη Συρία.
Στους μήνες που ακολούθησαν, οι ΗΠΑ αλλά και άλλοι διεθνείς ηγέτες ήραν κυρώσεις, δεσμεύτηκαν για επενδύσεις και συζήτησαν προγράμματα ανοικοδόμησης της χώρας. Η Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ (HTS) είχε ξεκινήσει ως Μέτωπο αλ-Νάσρ, θυγατρική της Αλ Κάιντα του Οσάμα μπιν Λάντεν. Η οργάνωση χαρακτηρίστηκε ξένη τρομοκρατική οργάνωση από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ το 2018, αλλά αφαιρέθηκε από τη σχετική λίστα φέτος.
Τον περασμένο Δεκέμβριο, οι ΗΠΑ απέσυραν αμοιβή ύψους 10 εκατ. δολαρίων για πληροφορίες σχετικά με τη σύλληψη του Σαρά, ο οποίος ήταν γνωστός ως Αμπού Μοχάμεντ αλ-Γκουλάνι και Μοχάμεντ αλ-Τζιλάνι.
Η απόφαση συνέπεσε με αμερικανική διπλωματική επίσκεψη στη Συρία στις 20 Δεκεμβρίου 2024. Η διαγραμμένη πλέον ανακοίνωση για τη σύλληψη του Σαρά ανέφερε τον ρόλο του στην ίδρυση του Μετώπου αλ-Νάσρ και τη μετέπειτα μετεξέλιξή του σε HTS, σημειώνοντας ότι η οργάνωση εμπλέκεται σε απαγωγές και δολοφονίες – μεταξύ άλλων, και τον φόνο 20 Δρούζων στο Ιντλίμπ το 2015.
Αναλαμβάνοντας την προεδρία, ο Σαρά επισκέφθηκε και απέσπασε τη στήριξη διαφόρων χωρών της περιοχής, μεταξύ των οποίων Τουρκία, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Μπαχρέιν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Τον Μάιο, αναγνωρίστηκε και από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ έπειτα από συνάντηση των δύο ηγετών στη Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας.
Ως πρόεδρος, ο Σαρά έχει επανειλημμένως δεσμευτεί να προστατέψει τις εθνοθρησκευτικές μειονότητες της Συρίας και να προωθήσει δημοκρατική, συμπεριληπτική διακυβέρνηση.
Συνάντηση Τραμπ – Σαρά
Στις 10 Νοεμβρίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποδέχθηκε τον Σαρά στον Λευκό Οίκο. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες αφότου οι ΗΠΑ και ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ήραν τις κυρώσεις για τρομοκρατία κατά του Σύρου ηγέτη.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε στις 4 Νοεμβρίου πως η συνάντηση εντάσσεται στις πρωτοβουλίες του Τραμπ να προσεγγίζει ηγέτες απ’ όλο τον κόσμο με σκοπό την ειρήνη. Λίγο πριν, ο Τραμπ είχε δηλώσει: «Η Συρία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο. Πιστεύω ότι τα καταφέρνει πολύ καλά. Είναι δύσκολη γειτονιά κι αυτός είναι σκληρός ηγέτης, αλλά τα πήγα πολύ καλά μαζί του».
Μετά τη συνάντηση, η Συρία συμφώνησε να ενταχθεί στη συμμαχία υπό αμερικανική ηγεσία για την καταπολέμηση του ISIS. Ο υπουργός Πληροφοριών της Συρίας, Χάμζα αλ Μουστάφα, ανακοίνωσε τη 10η Νοεμβρίου πως η χώρα υπέγραψε πολιτική διακήρυξη συνεργασίας με την Παγκόσμια Συμμαχία για την Καταπολέμηση του ISIS, μια συμμαχία στην οποία συμμετέχουν 89 εταίροι για την αντιμετώπιση του ISIS στο Ιράκ, στη Συρία και διεθνώς, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση της Συρίας στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας και στη στήριξη της περιφερειακής σταθερότητας.
Ο Μουστάφα διευκρίνισε σε ανάρτησή του στο X ότι «η συμφωνία είναι πολιτική και έως τώρα δεν περιλαμβάνει στρατιωτική διάσταση». Υψηλόβαθμος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης επιβεβαίωσε επίσης στην Epoch Times τη συμμετοχή της Συρίας στον διεθνή συνασπισμό.
Σε συνέντευξή του στο Fox News, που μεταδόθηκε στις 10 Νοεμβρίου, ο αλ Σαρά τόνισε: «Η Συρία εισέρχεται σε μια νέα εποχή στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ», υπογραμμίζοντας τη βούληση της Δαμασκού να καθιερωθεί ως γεωπολιτικός εταίρος.
«Στόχος είναι η Συρία να μην θεωρείται πλέον απειλή στην ασφάλεια, αλλά να αποτελεί γεωπολιτικό σύμμαχο και πεδίο για μεγάλες αμερικανικές επενδύσεις, ιδίως στον τομέα της εξόρυξης φυσικού αερίου», είπε, σύμφωνα με μετάφραση του πρακτορείου SANA.
Με τη συμβολή των Εμέλ Ακάν, Ευγενία Φιλιμίνοβα, Αλ Γκραφρέντι και Άνταμ Μόροου
