Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) ανακοίνωσε στις 6 Μαρτίου ότι τα κράτη-μέλη του δεν σχεδιάζουν να αποδεσμεύσουν έκτακτα αποθέματα πετρελαίου, παρά τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ, δήλωσε σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες ότι υπάρχει άφθονο πετρέλαιο στην αγορά και ότι το πρόβλημα αφορά τη μεταφορά και τη διανομή, όχι την έλλειψη προμηθειών. Ερωτηθείς σχετικά με το ενδεχόμενο αποδέσμευσης έκτακτων αποθεμάτων, ανέφερε ότι οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών διατηρούν όλες τις επιλογές ανοιχτές, ωστόσο προς το παρόν δεν βλέπουν ανάγκη για συντονισμένη ενέργεια.
Βάσει των συζητήσεών του με τις κυβερνήσεις των χωρών-μελών του ΔΟΕ και των σημερινών συνθηκών στην αγορά, δεν υπάρχουν σχέδια για συλλογική δράση σε αυτό το στάδιο, καθώς η κατάσταση συνιστά μια προσωρινή διαταραχή που αφορά κυρίως ζητήματα μεταφοράς.
Παρότι το Ιράν δεν έχει μέχρι στιγμής κλείσει επισήμως τα Στενά του Ορμούζ, οι συγκρούσεις στην περιοχή έχουν ουσιαστικά οδηγήσει σε διακοπή της κίνησης μέσω αυτού του ζωτικής σημασίας θαλάσσιου διαδρόμου. Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, καθώς και το 20% των μεταφορών υγροποιημένου φυσικού αερίου, διέρχονται από τα Στενά, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ.
Από τότε που ξέσπασαν οι συγκρούσεις στις 28 Φεβρουαρίου, η τιμή του πετρελαίου Brent αυξήθηκε από τα 72 δολάρια το βαρέλι σε πάνω από 89 δολάρια έως τις 6 Μαρτίου, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη άνοδο από το 2022.
Η τιμή αυτή θα μπορούσε να αυξηθεί σημαντικά ακόμη περισσότερο. Ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ, Σαάντ Σερίδα Αλ Καμπί, δήλωσε στην εφημερίδα Financial Times ότι αναμένει όλοι οι παραγωγοί ενέργειας στον Περσικό Κόλπο να διακόψουν τις εξαγωγές τους, εξέλιξη που εκτίμησε ότι θα μπορούσε να οδηγήσει την τιμή του πετρελαίου στα 150 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με συνέντευξη που δημοσιεύθηκε στις 6 Μαρτίου.
Υγροποιημένο φυσικό αέριο
Η κατάσταση όσον αφορά το υγροποιημένο φυσικό αέριο (Liquefied Natural Gas – LNG) είναι διαφορετική, σύμφωνα με τον Μπιρόλ, ο οποίος σημείωσε ότι η σύγκρουση ενδέχεται βραχυπρόθεσμα να προκαλέσει ανταγωνισμό μεταξύ Ευρώπης και Ασίας για την προμήθεια LNG.
Η πλειονότητα του φυσικού αερίου που εξάγεται από τη Μέση Ανατολή κατευθύνεται προς την Ασία και ότι, εάν η κρίση συνεχιστεί με τον ίδιο τρόπο, οι αγοραστές στην Ασία και την Ευρώπη θα χρειαστεί να ανταγωνιστούν για το LNG, το οποίο θα γίνεται ολοένα και πιο δυσεύρετο. Πρόσθεσε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει προκλήσεις για τις ευρωπαϊκές χώρες.
Παρά ταύτα, προειδοποίησε την Ευρώπη να μην επιστρέψει στη Ρωσία για την προμήθεια LNG. Όπως ανέφερε, ένα από τα ιστορικά λάθη της Ευρώπης ήταν η υπερβολική εξάρτηση των ενεργειακών της πηγών από μία και μόνο χώρα, τη Ρωσία, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters. Λαμβάνοντας υπόψη την πικρή εμπειρία που είχαν οι Ευρωπαίοι με τη Ρωσία, καθώς και το γεγονός ότι έτσι κι αλλιώς μεγάλες ποσότητες LNG θα εισέλθουν στις αγορές και ότι η αγορά φυσικού αερίου μετατρέπεται από αγορά πωλητών σε αγορά αγοραστών, η εξέταση της Ρωσίας ως εναλλακτικής επιλογής για την προμήθεια φυσικού αερίου θα ήταν οικονομικά και πολιτικά λανθασμένη.
Ο Μπιρόλ πρόσθεσε ότι ο ΔΟΕ αναμένει να εισέλθει στην αγορά μεγάλος όγκος LNG μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, γεγονός που θα ασκήσει πτωτική πίεση στις τιμές. Μέσα στην επόμενη πενταετία αναμένεται να προστεθεί στην αγορά μια τεράστια νέα ποσότητα LNG, περίπου 300 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Ο κλάδος του LNG υπάρχει μόλις τρεις ή τέσσερις δεκαετίες και ότι το μισό από όσα έχει κατασκευάσει ο κλάδος έως σήμερα θα φτάσει στην αγορά μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι θα ασκηθεί πτωτική πίεση στις τιμές και, το σημαντικότερο, ότι το 75% αυτού του LNG θα είναι ευέλικτο.
Ο όρος «ευέλικτο», σε αυτή την περίπτωση, αναφέρεται σε ποσότητες LNG που πωλούνται μέσω συμβολαίων τα οποία δεν καθορίζουν συγκεκριμένους προορισμούς. Αυτό σημαίνει ότι οι προμηθευτές μπορούν να ανακατευθύνουν τα φορτία σε διαφορετικούς αγοραστές ή αγορές, ανάλογα με τη ζήτηση, τις τιμές ή άλλους παράγοντες, αντί να δεσμεύονται από μακροχρόνιες συμφωνίες με συγκεκριμένους εισαγωγείς.
