Ο επικεφαλής του πυρηνικού εποπτικού οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών κάλεσε, τη Δευτέρα, το Ιράν να συνεργαστεί με τον οργανισμό και να επιτρέψει επιθεωρήσεις στις πυρηνικές του εγκαταστάσεις.
Το Ιράν δεν έχει συνεργαστεί με τον οργανισμό σχετικά με τα άλυτα ζητήματα ασφαλείας από πέρυσι, ανέφερε ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσσι, σε δήλωση που εκδόθηκε στις 8 Ιουνίου, σημειώνοντας ότι η Τεχεράνη δεν έχει παράσχει στα Ηνωμένα Έθνη στοιχεία σχετικά με το εμπλουτισμένο σε υψηλό βαθμό ουράνιο που βρισκόταν στις εγκαταστάσεις που έπληξαν οι αμερικανικές δυνάμεις το περασμένο καλοκαίρι. Σύμφωνα με τον Γκρόσσι, έχει περάσει σχεδόν ένας χρόνος από τότε που ο οργανισμός είχε πρόσβαση σε οποιαδήποτε από τις δηλωμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις που χτυπήθηκαν κατά τις στρατιωτικές επιθέσεις τον Ιούνιο του 2025. Η έλλειψη πληροφοριών για τα πυρηνικά υλικά που βρίσκονταν στις εγκαταστάσεις αυτές είναι παράγοντας ανησυχίας, καθώς σε αυτά περιλαμβάνεται και ουράνιο εμπλουτισμένο σε μεγάλο βαθμό.
Ο Γκρόσσι κάλεσε το Ιράν να συνεργαστεί εποικοδομητικά με τον οργανισμό, ώστε να διευκολυνθεί η πλήρης και αποτελεσματική εφαρμογή των διασφαλίσεων για τη συμμόρφωση με διάταξη της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων, της διεθνούς συνθήκης του 1970 που αποσκοπεί στην αποτροπή της εξάπλωσης των πυρηνικών όπλων.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, ο αξιωματούχος του ΟΗΕ σημείωσε ότι κατέστη δυνατό να επαναληφθεί μέρος της επιτόπιας δραστηριότητας επαλήθευσης στο Ιράν την περασμένη εβδομάδα, όταν ο οργανισμός πραγματοποίησε επιθεώρηση ρουτίνας στον πυρηνικό σταθμό του Μπουσέρ. Ωστόσο, όπως είπε, δεν έχουν πραγματοποιηθεί άλλες επιθεωρήσεις σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τους τελευταίους μήνες.
Το Ιράν διαθέτει σχεδόν 450 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε καθαρότητα 60%. Για την κατασκευή πυρηνικών όπλων χρειάζεται ουράνιο εμπλουτισμένο κατά 90%, σύμφωνα με τον ΔΟΑΕ.
Ο πρόεδρος Τραμπ έχει καλέσει το Ιράν είτε να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο είτε να το καταστρέψει. Έχει επίσης δηλώσει ότι το υλικό βρίσκεται θαμμένο κάτω από βουνό που κατέρρευσε κατά τη διάρκεια των επιδρομών του περασμένου έτους. Σε πρόσφατες συνεντεύξεις και δημόσιες εμφανίσεις του έχει αναφερθεί στο ενδεχόμενο ανάκτησης του υλικού από τον αμερικανικό στρατό.
Εδώ και χρόνια, αξιωματούχοι των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ευρώπης και του Ισραήλ υποστηρίζουν ότι το Ιράν επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ωστόσο η Τεχεράνη το αρνείται σταθερά, επιμένοντας ότι οι πυρηνικές της εγκαταστάσεις προορίζονται για ειρηνικούς σκοπούς και ότι η πετρελαιοπαραγωγός χώρα έχει το δικαίωμα να αξιοποιεί την πυρηνική ενέργεια.
Η δήλωση του Γκρόσσι έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή, καθώς Ισραήλ και Ιράν αντάλλαξαν πυρά το βράδυ της Κυριακής προς ξημερώματα της Δευτέρας. Μετά το πέρας των επιθέσεων, και οι δύο χώρες άφησαν να εννοηθεί ότι θα σταματούσαν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις τους.
Ο ιρανικός στρατός ανακοίνωσε ότι σταματά τα επιθετικά πλήγματα, ενώ ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ανέφερε σε δήλωσή του ότι ο τρέχων γύρος συγκρούσεων είχε ολοκληρωθεί. Προειδοποίησε ωστόσο ότι εάν το Ιράν κάνει το λάθος να επιτεθεί εκ νέου εναντίον του Ισραήλ, η απάντηση θα είναι σφοδρή.
Οι αξιωματούχοι δεν έχουν καταφέρει να μετατρέψουν την κατάπαυση του πυρός του Απριλίου σε συμφωνία που θα τερματίσει οριστικά τη σύγκρουση. Παρ’ όλα αυτά, ο πρόεδρος Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος τη Δευτέρα σε ανάρτησή του στο Truth Social, αναφέροντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη οι τελικές διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, οι οποίες αναμένει να προχωρήσουν γρήγορα.
Με πληροφορίες από το Associated Press
