Σε τηλεοπτικό διάγγελμα της 1ης Απριλίου, έναν μήνα μετά την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Ιράν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι περισσότεροι στόχοι των ΗΠΑ έχουν επιτευχθεί, με τους αντιπάλους να έχουν δεχθεί ακριβείς και καταστροφικές απώλειες μεγάλης κλίμακας μέσα στις λίγες αυτές εβδομάδες.
Λίγες ώρες πριν από την ομιλία του, οι αμερικανικές δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι είχαν πλήξει περισσότερους από 12.300 ιρανικούς στόχους από την έναρξη της επιχείρησης «Epic Fury» στις 28 Φεβρουαρίου. Παράλληλα, οι ισραηλινές δυνάμεις πραγματοποίησαν χιλιάδες πλήγματα στο Ιράν κατά τον τελευταίο μήνα. Οι ιρανικές δυνάμεις απάντησαν με επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον του Ισραήλ και άλλων χωρών της περιοχής, στοχεύοντας περιοχές όπου έχουν αναπτυχθεί αμερικανικές δυνάμεις.
Βασικοί στρατηγικοί στόχοι
Από την έναρξη της επιχείρησης «Epic Fury», η κυβέρνηση Τραμπ έχει θέσει ως στόχους την καταστροφή του ιρανικού ναυτικού, τον τερματισμό της ικανότητας της χώρας για παραγωγή πυραύλων, τη διάλυση της υποστήριξης προς περιφερειακούς συμμάχους και την αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου.
Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι οι βασικοί αυτοί στρατηγικοί στόχοι έχουν σχεδόν επιτευχθεί. Μεταξύ των καταστροφών που έχει υποστεί ο αντίπαλος, οι αμερικανικές δυνάμεις ανέφεραν περισσότερα από 155 ιρανικά πλοία, συμπεριλαμβανομένων πολεμικών και πλοίων τοποθέτησης ναρκών.
Σε εξέλιξη βρίσκεται και η καταπολέμηση των συμμάχων και παραστρατιωτικών οργανώσεων του Ιράν. Η Χεζμπολάχ, οργάνωση που έχει χαρακτηριστεί ως τρομοκρατική και θεωρείται μακροχρόνιος σύμμαχος του Ιράν, έχει εμπλακεί σε συγκρούσεις με το Ισραήλ στα σύνορα με τον Λίβανο. Το κίνημα των Χούθι στην Υεμένη, επίσης χαρακτηρισμένο ως τρομοκρατική οργάνωση και ευθυγραμμισμένο με το Ιράν, μπήκε πρόσφατα στη σύγκρουση, εκτοξεύοντας πυραύλους κατά του Ισραήλ. Επιπλέον, οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει πλήγματα εναντίον πολιτοφυλακών στο Ιράκ που συνδέονται με το Ιράν.
Ο Τραμπ ανέφερε ότι η επιχείρηση «Epic Fury» θα συνεχιστεί έως ότου επιτευχθούν όλοι οι στόχοι, προσθέτοντας ότι οι επιθέσεις θα ενταθούν σημαντικά μέσα στις επόμενες δύο-τρεις εβδομάδες, ώστε να καταφέρουν ένα αποφασιστικό χτύπημα το Ιράν.
Πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιτρέψουν στο ιρανικό καθεστώς, το οποίο υποστηρίζει την τρομοκρατία, να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Ωστόσο, το να αποτραπεί το Ιράν από το να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα αποτελεί στόχο με αβέβαιη χρονική διάρκεια.
Τον Ιούνιο του 2025, οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Πριν από τα πλήγματα αυτά, το Ιράν είχε συγκεντρώσει απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου σε καθαρότητα 60%, επίπεδο που υπερβαίνει μεν τις ανάγκες για παραγωγή ενέργειας ή ιατρική έρευνα, αλλά δεν επαρκεί για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Στην ομιλία του, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις που επλήγησαν το 2025 υπέστησαν τόσο ισχυρά πλήγματα ώστε θα χρειαστούν μήνες για να μπορέσει κανείς να προσεγγίσει τα υπολείμματα του πυρηνικού υλικού.
Δύο ημέρες πριν από την έναρξη των επιχειρήσεων, Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές συζητούσαν για τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, έχοντας φτάσει στον τρίτο γύρο συνομιλιών στη Γενεύη, χωρίς να καταλήξουν σε συμφωνία. Λίγες ώρες πριν από τα πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου, ο διαμεσολαβητής και υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλ Μπουσαΐντι, είχε δηλώσει ότι η Τεχεράνη ήταν διατεθειμένη να εγκαταλείψει το ουράνιο και να δεχθεί πρόγραμμα επιθεωρήσεων.
Αντί να διακινδυνεύσουν την αποστολή αμερικανικών δυνάμεων για την κατάληψη του πυρηνικού υλικού, οι ΗΠΑ προτίθενται να παρακολουθούν τις εγκαταστάσεις εξ αποστάσεως και να πραγματοποιούν πρόσθετα πλήγματα μεγάλης εμβέλειας, ώστε να διασφαλίσουν ότι το υλικό παραμένει απρόσιτο.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις τελούν υπό εντατική δορυφορική επιτήρηση και ότι, σε περίπτωση οποιασδήποτε κίνησης, ακόμη και προσπάθειας προσέγγισης του υλικού, θα υπάρξει άμεση και ισχυρή πυραυλική αντίδραση.
Πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις
Ο Τραμπ επανέλαβε την απειλή για επέκταση των επιθέσεων στις ηλεκτρικές και ενεργειακές υποδομές του Ιράν, εάν δεν υπάρξει συμφωνία με τους όρους της Ουάσιγκτον.
Όπως δήλωσε, οι ΗΠΑ έχουν ήδη εντοπίσει βασικούς στόχους και, σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων, θα πλήξουν όλες τις εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, με σφοδρότητα και πιθανότατα ταυτόχρονα. Διευκρίνισε ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν στοχοποιηθεί οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, παρότι αποτελούν εύκολο στόχο, καθώς η καταστροφή τους θα στερούσε από το Ιράν κάθε δυνατότητα επιβίωσης ή ανοικοδόμησης.
Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν δημοσίευσε την 1η Απριλίου ανοικτή επιστολή προς τον αμερικανικό λαό μέσω της πλατφόρμας X, καταδικάζοντας τις αμερικανικές απειλές κατά των ιρανικών ενεργειακών υποδομών.
Στην επιστολή του υποστηρίζει ότι η επίθεση σε ζωτικής σημασίας υποδομές, όπως οι ενεργειακές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις, πλήττει άμεσα τον ιρανικό λαό και επιφέρει σοβαρές ανθρωπιστικές και οικονομικές συνέπειες, προσθέτοντας ότι τέτοιες ενέργειες συνιστούν εγκλήματα πολέμου και έχουν επιπτώσεις που υπερβαίνουν τα σύνορα του Ιράν.
Ο Τραμπ κάλεσε τους Ιρανούς αξιωματούχους να διαπραγματευτούν με καλή πίστη, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επικρατούν ξεκάθαρα στη σύγκρουση και ότι διαθέτουν όλα τα πλεονεκτήματα, ενώ η άλλη πλευρά δεν διαθέτει κανένα.
Το Στενό του Ορμούζ
Ο Τραμπ εκτίμησε ότι το Στενό του Ορμούζ, κρίσιμο πέρασμα για τη διακίνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου, θα επανέλθει σε κανονική λειτουργία μόλις υποχωρήσουν οι εχθροπραξίες.
Όπως ανέφερε, το Ιράν θα επιδιώξει να επαναλάβει τις εξαγωγές πετρελαίου, που αποτελούν το θεμέλιο της οικονομίας του, γεγονός που θα οδηγήσει σε αποκατάσταση των ροών και σε ταχεία μείωση των τιμών φυσικού αερίου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέδωσε την αύξηση των τιμών καυσίμων στις ενέργειες του Ιράν, σημειώνοντας ότι πρόκειται για προσωρινό φαινόμενο που οφείλεται σε επιθέσεις κατά εμπορικών δεξαμενόπλοιων πετρελαίου σε γειτονικές χώρες, οι οποίες δεν εμπλέκονται στη σύγκρουση. Το γεγονός αυτό αποτελεί ακόμη μία απόδειξη ότι το Ιράν δεν μπορεί να θεωρείται αξιόπιστο, δήλωσε αναφερόμενος στην κατοχή πυρηνικών όπλων.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, οι Ευρωπαίοι και άλλες χώρες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο θα πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη για την ασφαλή λειτουργία του πορθμού, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι και θα παραμείνουν ενεργειακά αυτάρκεις.
Καταλήγοντας, ανέφερε ότι οι χώρες αυτές θα πρέπει να προστατεύσουν το πετρέλαιο από το οποίο εξαρτώνται, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να είναι διατεθειμένες μεν να συνδράμουν, αλλά όχι να ηγηθούν της προσπάθειας.
Των Ryan Morgan και Travis Gillmore
