Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η πρόσφατη στρατιωτική επιχείρηση της Ουάσιγκτον στη Βενεζουέλα δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως προηγούμενο για ανάλογη δράση του Πεκίνου κατά της Ταϊβάν. Τόνισε ότι οι συνθήκες είναι εντελώς διαφορετικές και διαβεβαίωσε ότι η Κίνα δεν θα κινηθεί εναντίον της νήσου όσο παραμένει ο ίδιος στο αξίωμα.
Σε συνέντευξή του στους New York Times, που δημοσιεύθηκε στις 8 Ιανουαρίου, ο Τραμπ απέρριψε τις εκτιμήσεις ότι η σύλληψη και μεταφορά του Νικολάς Μαδούρο εκτός Βενεζουέλας από τις αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσε να ενθαρρύνει τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ να μεταβάλει το στάτους κβο στην Ταϊβάν ή να επικαλεστεί το επεισόδιο για άλλες εδαφικές διεκδικήσεις.
«Αυτή ήταν μια πραγματική απειλή», είπε ο Τραμπ αναφερόμενος στη Βενεζουέλα, επαναλαμβάνοντας τον ισχυρισμό του ότι το καθεστώς του Μαδούρο επέτρεπε τη διακίνηση εγκληματιών και ναρκωτικών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Δεν περνούν άνθρωποι στην Κίνα ούτε ναρκωτικά», δήλωσε, τονίζοντας ότι η Ταϊβάν δεν άνοιξε τις φυλακές της ούτε έστειλε εγκληματίες σε άλλες χώρες.
Στη συνέχεια, ο Τραμπ εξήγησε πως παρότι ο Σι θεωρεί την Ταϊβάν μέρος της Κίνας, ο ίδιος έχει καταστήσει σαφές στον Κινέζο ηγέτη ότι οποιαδήποτε κίνηση κατά της νήσου θα προκαλέσει έντονη αντίδραση εκ μέρους της Ουάσιγκτον. «Είναι επιλογή του τι θα κάνει», ανέφερε για τον Σι. «Του έχω εκφράσει, ωστόσο, ότι θα με δυσαρεστήσει εξαιρετικά αν το επιχειρήσει, και δεν νομίζω ότι θα το επιχειρήσει. Ελπίζω να μην το κάνει. […] Ίσως το κάνει όταν υπάρχει άλλος πρόεδρος, αλλά δεν νομίζω ότι θα το τολμήσει όσο είμαι εγώ πρόεδρος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Λίγο πριν την αλλαγή του έτους, η Κίνα διεκπεραίωσε μία από τις πλέον εκτεταμένες κινεζικές στρατιωτικές ασκήσεις γύρω από τη νήσο τα τελευταία χρόνια, παρατάσσοντας αντιτορπιλικά, φρεγάτες, μαχητικά αεροσκάφη, βομβαρδιστικά, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αποβατικά πλοία και σκάφη της ακτοφυλακής σε ασκήσεις περικύκλωσης της Ταϊβάν, εκτοξεύοντας ρουκέτες και προσομοιώνοντας επιθέσεις κατά της Ταϊβάν, την οποία το Πεκίνο θεωρεί αναπόσπαστο μέρος της ηπειρωτικής Κίνας και διακηρύσσει ότι θα την προσαρτήσει στην κυρίως χώρα, ακόμη και διά της βίας.
Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας της Ταϊβάν, περεισσότερα από 200 κινεζικά στρατιωτικά αεροσκάφη κινήθηκαν κοντά στη νήσο σε διάστημα 48 ωρών, ενώ η Κίνα εκτόξευσε 27 ρουκέτες στα γειτονικά ύδατα, κάποιες εκ των οποίων κατέληξαν εντός της ευαίσθητης γειτονικής θαλάσσιας ζώνης της Ταϊβάν. Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τις ασκήσεις «ποινικές και αποτρεπτικές ενέργειες» κατά «αποσχιστικών δυνάμεων» που επιδιώκουν την ανεξαρτησία της Ταϊβάν.
Τη δεδομένη χρονική στιγμή, ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν είχε ενημερωθεί για τις κινεζικές ασκήσεις, τις οποίες χαρακτήρισε ρουτίνας και όχι ανησυχητικές. «Σίγουρα τις έχω δει, αλλά ο ίδιος δεν μου έχει αναφέρει κάτι σχετικό», είπε ο Τραμπ σε συνέντευξη Τύπου στις 29 Δεκεμβρίου. «Τίποτε δεν με ανησυχεί. Κάνουν ναυτικές ασκήσεις στην περιοχή επί 20 χρόνια».
Στην Ταϊπέι, ο πρόεδρος της Ταϊβάν, Λάι Τσινγκ-τέ, στην πρωτοχρονιάτικη ομιλία του δεσμεύθηκε για ενίσχυση της άμυνας έναντι ενδεχόμενης κινεζικής εισβολής και κάλεσε σε πολιτική ενότητα. «Ως πρόεδρος, η θέση μου είναι διαχρονικά σαφής — υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας, ενδυνάμωση της εθνικής άμυνας και θωράκιση της κοινωνίας στο σύνολό της, ώστε να οικοδομήσουμε αποτρεπτικούς και δημοκρατικούς μηχανισμούς άμυνας», δήλωσε ο Λάι.
Ο πρόεδρος της Ταϊβάν έχει εισηγηθεί ειδικό αμυντικό προϋπολογισμό ύψους 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που θα χρηματοδοτήσει κυρίως νέες εξοπλιστικές αγορές, όπως το πρωτοποριακό σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας Taiwan Dome. Ωστόσο, το μέτρο μπλοκάρεται επανειλημμένα στο Κοινοβούλιο από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, που υποστηρίζουν ότι το ύψος της δαπάνης θα ξεπεράσει τα νομίμως επιτρεπτά όρια κρατικού δανεισμού. «Απέναντι στις ανησυχητικές επεκτατικές φιλοδοξίες της Κίνας, η Ταϊβάν δεν έχει χρόνο για χάσιμο ούτε για εσωτερικές διενέξεις», τόνισε ο Λάι, καλώντας τους βουλευτές να προχωρήσουν άμεσα στην υπερψήφιση του πακέτου.
Αμερικανοί αξιωματούχοι στηρίζουν ανοιχτά την πρωτοβουλία, με τον Ρότζερ Γουίκερ, πρόεδρο της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της αμερικανικής Γερουσίας, να επισημαίνει ότι η ηγεσία της Ταϊβάν θα πρέπει «να παραμερίσει τις κομματικές διαφορές και να χρηματοδοτήσει πλήρως το σχέδιο».
Παράλληλα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κάλεσε το Πεκίνο να σταματήσει τη στρατιωτική πίεση προς την Ταϊβάν μετά τις κινεζικές ασκήσεις. «Οι στρατιωτικές ενέργειες και η ρητορική της Κίνας έναντι της Ταϊβάν και άλλων στην περιοχή κλιμάκωσαν αχρείαστα τις εντάσεις», υπογράμμισε ο εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, Τόμμυ Πίγκοτ, την 1η Ιανουαρίου. Ο Πίγκοτ κάλεσε το Πεκίνο να επιδείξει αυτοσυγκράτηση και να ανταποκριθεί σε ουσιαστικό διάλογο, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ αντιτίθενται σε μονομερείς αλλαγές του στάτους κβο, συμπεριλαμβανομένων όσων επιχειρούνται με τη χρήση βίας ή καταναγκασμού.
Ο Τραμπ δεν έχει αποσαφηνίσει πώς θα απαντούσαν οι ΗΠΑ σε ενδεχόμενη κρίση στην Ταϊβάν, επαναλαμβάνει, ωστόσο, διαρκώς την πεποίθησή του πως το Πεκίνο δεν θα τολμήσει να προχωρήσει σε τέτοια ενέργεια κατά τη διάρκεια της θητείας του.
