Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε στις 16 Μαρτίου ότι τα Στενά του Ορμούζ, μια στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός κρίσιμη για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως, είναι κλειστά για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και τους συμμάχους τους, αλλά παραμένουν ανοικτά για άλλες χώρες.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ανέφερε ότι οι Αμερικανοί ζητούν από άλλες χώρες να συνδράμουν ώστε τα Στενά να παραμείνουν ανοικτά, σημειώνοντας ότι, από την οπτική της Τεχεράνης, αυτά είναι ήδη ανοικτά και διευκρινίζοντας ότι είναι κλειστά μόνο για τους εχθρούς του Ιράν, δηλαδή για όσους προχώρησαν σε επιθετικές ενέργειες κατά της χώρας και για τους συμμάχους τους.
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν μετά την έκκληση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για τη συγκρότηση συμμαχίας χωρών που έχουν επηρεαστεί από τις επιθέσεις του ιρανικού καθεστώτος σε πλοία, προκειμένου να συμμετάσχουν σε περιπολίες στα Στενά.
Η Lloyd’s List Intelligence, η οποία εκδίδει ναυτιλιακές αναλύσεις από το 1734, ανέφερε σε ανάλυση της 16ης Μαρτίου ότι οι επιθέσεις του Ιράν σε πλοία δεν παρουσιάζουν σαφή μοτίβο. Οι επιθέσεις σε πλοία εντός και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ φαίνεται να είναι τυχαίες και προσανατολισμένες περισσότερο στη διατάραξη της ναυσιπλοΐας παρά στη στόχευση συγκεκριμένων χαρακτηριστικών ή εθνικών ταυτοτήτων.
Η Lloyd’s ανέφερε ότι εξέτασε την ιδιοκτησία, τη διαχείριση και το εμπορικό ιστορικό καθενός από τα δεκαέξι πλοία που επλήγησαν στον Περσικό Κόλπο, στα Στενά του Ορμούζ και στον Κόλπο του Ομάν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου. Ένα από τα πλοία που δέχθηκαν πυρά ήταν ρυμουλκό που διαχειρίζεται η Abu Dhabi Ports και είχε αποσταλεί για να βοηθήσει πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που είχε πληγεί από πύραυλο στα Στενά.
Στην ανάλυση σημειώνεται ότι από τα υπόλοιπα δεκαπέντε πλοία, τα οκτώ ήταν πλήρως ή μερικώς φορτωμένα, ενώ τα επτά βρίσκονταν σε κατάσταση έρματος, γεγονός που δείχνει ότι οι ιρανικές επιθέσεις δεν στοχεύουν συγκεκριμένα πλοία με βάση το φορτίο τους. Η κατάσταση έρματος υποδηλώνει απουσία φορτίου και την ύπαρξη μόνο πρόσθετου βάρους για λόγους σταθερότητας.
Από τα πλοία που δέχθηκαν επιθέσεις, τα δώδεκα έφεραν διαφορετικές σημαίες και μόνο ένα έφερε σημαία των ΗΠΑ. Ωστόσο, ο συντάκτης της ανάλυσης επεσήμανε ότι καθώς χώρες αρχίζουν να διαπραγματεύονται με το Ιράν για την ασφαλή διέλευση των πλοίων τους από τα Στενά, ενδέχεται να προκύψει στο μέλλον μια προσέγγιση αξιολόγησης κινδύνου με βάση την εθνική ταυτότητα των πλοίων.
Ο Αραγτσί δήλωσε στο CBS, στις 15 Μαρτίου, ότι την Τεχεράνη έχουν προσεγγίσει αρκετές χώρες που επιδιώκουν να εξασφαλίσουν ασφαλή διέλευση για τα πλοία τους από τη στρατηγική αυτή θαλάσσια οδό, διευκρινίζοντας ότι οι αποφάσεις θα ληφθούν από τον ιρανικό στρατό. Σημείωσε ότι οι ιρανικές δυνάμεις έχουν ήδη επιτρέψει σε μια ομάδα πλοίων από διάφορες χώρες να περάσουν από τα Στενά, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει τις χώρες αυτές, επισημαίνοντας ότι η χώρα του είναι ανοιχτή σε συζητήσεις με κράτη που επιθυμούν να διασφαλίσουν τη διέλευση των πλοίων τους.
Έκκληση Τραμπ για βοήθεια
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 15 Μαρτίου ότι ζήτησε από περίπου επτά χώρες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό να συμβάλουν στην ασφάλειά της. Είχε προηγουμένως κατονομάσει την Κίνα, τη Γαλλία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο ως χώρες από τις οποίες προσδοκά την ανάπτυξη πλοίων, ενώ οι αμερικανικές δυνάμεις συνεχίζουν να στοχεύουν ό,τι απομένει από τις ναυτικές δυνατότητες του Ιράν. Η έκκληση Τραμπ έτυχε στήριξης από ορισμένες χώρες, ενώ άλλες την απέρριψαν.
Στις 16 Μαρτίου, ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κηρ Στάρμερ, δήλωσε ότι η Ντάουνινγκ Στριτ συνεργάζεται με συμμάχους στην Ευρώπη και στην περιοχή του Κόλπου για την εκπόνηση σχεδίου επαναλειτουργίας της θαλάσσιας οδού, χωρίς όμως να δεσμευτεί για αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων.
Την ίδια ημέρα, η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάγια Κάλλας, ανέφερε ότι οι υπουργοί θα εξετάσουν πιθανές συνεισφορές από τη ναυτική αποστολή Aspides της Ένωσης, επισημαίνοντας ότι οποιαδήποτε επιχείρηση θα εξαρτηθεί από τη βούληση των κρατών-μελών.
Η Ισπανία δήλωσε ότι δεν θα συμμετάσχει σε καμία στρατιωτική αποστολή στην περιοχή, καθώς θεωρεί τον πόλεμο με το Ιράν παράνομο.
Η Αυστραλία απέκλεισε, επίσης, το ενδεχόμενο αποστολής ναυτικών δυνάμεων.
