Τετάρτη, 23 Ιούν, 2021
(Marianna Ianovska/Shutterstock)

Ένας Βυζαντινός Θησαυρός: Το μοναστήρι του Οσίου Λουκά

Η μονή του Οσίου Λουκά είναι ένα από τα  πιο σημαντικά κτίσματα της μέσης βυζαντινής τέχνης και αρχιτεκτονικής. Από τον 10ο αιώνα, μοναχοί ζούσαν στη Μονή του Οσίου Λούκα στο Δίστομο, και καλλιεργούσαν τη γη  και πουλούσαν αναμνηστικά σε προσκυνητές, οι οποίοι επισκέπτονταν με ανυπομονησία την κρύπτη του Οσίου Λουκά του ιδρυτή της μονής.

Το συγκρότημα, όπως είναι σήμερα, είναι από τον 11ο αιώνα όπου έγινε η οικοδόμηση νέου μεγαλοπρεπέστερου ναού. Στα 1014 το μοναστήρι ακμάζει και διαθέτει δύο μετόχια στην Εύβοια, στην Αντίκυρα και στον Άγιο Νικόλαο στα Καμπιά Βοιωτίας.

(yiannisscheidt/Shutterstock)

 

Ο Όσιος ήταν μορφή αγαπητή στον τοπικό πληθυσμό αλλά και στους αξιωματούχους του θέματος Ελλάδος του οποίου έδρα ήταν η Θήβα. Άσκησε φιλανθρωπικό και θεραπευτικό έργο ενώ είχε το χάρισμα να προφητεύει το μέλλον. Είχε μάλιστα προβλέψει το 941 την ανακατάληψη της Κρήτης από τον στρατηγό Νικηφόρο Φωκά επί Ρωμανού του Β΄ (961) με τα αποδιδόμενα λόγια: «Ρωμανὸς Κρήτην χειροῦται».

Αυτές οι ικανότητες του οσίου και η φήμη του μετά θάνατον συνέβαλαν ώστε να αποκτήσει η περιοχή προσκυνηματικό ενδιαφέρον και μάλιστα ο στρατηγός του θέματος Κρηνίτης χρηματοδότησε την οικοδόμηση της εκκλησίας όσο ζούσε ο όσιος το 946, την Αγία Βαρβάρα, η οποία ολοκληρώθηκε μετά το θάνατο του Οσίου. Ο Όσιος τάφηκε στο δάπεδο του κελιού του και το 955 μοναχοί έκτισαν σταυροειδές κτήριο γύρω από τον τάφο του καθώς και τα πρώτα κελιά της μοναστικής κοινότητας.

Η κύρια εκκλησία λεηλατήθηκε κατά την διάρκεια της Επανάστασης του 1821, αλλά τον 20ο αιώνα όχι μόνο επιδιορθώθηκαν όλες οι ζημιές αλλά επίσης αφαιρέθηκαν όλες οι νεοτεριστικές προσθήκες, ώστε η αρχιτεκτονική του κτίσματος να παραμείνει πιστή στην παράδοση Βυζαντινή αρχιτεκτονική.

Η προφητεία του Οσίου για την ανακατάληψη της Κρήτης τιμάται από την εικόνα του Ιησού του Ναυή στον εξωτερικό τοίχο της εκκλησίας της Παναγίας (αποκαλύφθηκε κατά την αναστήλωση το 1964), ο Ιησούς θεωρούνταν «μαχητής της πίστης», του οποίου η βοήθεια ήταν αποτελεσματική στους πολέμους ενάντια στους Άραβες. Το Καθολικό περιέχει τα πιο καλοδιατηρημένα σύνολα ψηφιδωτών από την περίοδο της Μακεδονικής Αναγέννησης. Όμως το σύνολο δεν είναι ολόκληρο: η αρχική εικόνα του Χριστού Παντοκράτορα, στον τρούλο λείπει, όπως και οι μορφές των αρχαγγέλων που τοποθετούνται συνήθως ανάμεσα στα επάνω παράθυρα.

Υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η μονή ήταν ξακουστή σε όλο το Βυζάντιο για την πολυτελή της διακόσμηση, η οποία απλωνόταν σε όλες τις επιφάνειες.  Οι τοίχοι της εκκλησίας είναι κατασκευασμένοι από ένα μείγμα από τούβλα, πέτρα και μάρμαρο που είναι μια αρχαία ρωμαϊκή τεχνική. Εκτός από τα τείχη, τη γλυπτική, τα χρυσά και αργυρά πινάκια, τις τοιχογραφίες και τα ψηφιδωτά (εξαιρετικά εντυπωσιακά στις κοίλες επιφάνειες, το εσωτερικό κοσμούσαν εικόνες, πολυέλαιοι, μεταξωτές κουρτίνες και υφάσματα βωμών (αντιμήνσια). Μόνο ένα τμήμα τους σώζεται σήμερα στη θέση του, κυρίως οι χρωματιστές επενδύσεις των μαρμάρων και τα κιγκλιδώματα των παραθύρων. Παρά τις απώλειες το Καθολικό «δίνει την καλύτερη εντύπωση που μπορεί να αποκομίσει κανείς οπουδήποτε σήμερα για τη μορφή του εσωτερικού ενός ναού τους πρώτους αιώνες μετά το τέλος της Εικονομαχίας»

Η μονή του Οσίου Λουκά είναι ένα από τα  πιο σημαντικά κτίσματα της μέσης βυζαντινής τέχνης και αρχιτεκτονικής. (Karl Allen Lugmayer/Shutterstock)

 

(bayazed/Shutterstock)

 

Οι χαρακτηριστικές, περίτεχνες γρίλιες των παραθύρων αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής. (nelev / Shutterstock)

 

Ο τρούλος και οι καμάρες στο εσωτερικό τους. (Bayazed / Shutterstock)

 

(Joaquin Ossorio Castillo / Shutterstock)

 

(Heracles Kritikos/Shutterstock)

 

Ένα από τα πολλά εκπληκτικά ψηφιδωτά. (PD-US)

 

Ο Όσιος Λουκάς (Δημόσιος τομέας)

 

Ακολουθήστε μας στο Telegram @epochtimesgreece
Ακολουθήστε μας στο Facebook @epochtimesgreece
Ακολουθήστε μας στο SafeChat @epochtimesgreece

Πως μπορείτε να μας βοηθήσετε ώστε να συνεχίσουμε να σας κρατάμε ενημερωμένους

Ποιος είναι ο λόγος που χρειαζόμαστε την βοήθειά σας για την χρηματοδότηση του ερευνητικού ρεπορτάζ μας; Επειδή είμαστε ένας ανεξάρτητος οργανισμός ειδήσεων που δεν επηρεάζεται από καμία κυβέρνηση, εταιρεία ή πολιτικό κόμμα. Από την ημέρα που ξεκινήσαμε, έχουμε έρθει αντιμέτωποι με προσπάθειες αποσιώπησης της αλήθειας κυρίως από το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Αλλά δεν θα λυγίσουμε. Η ελληνική έκδοση της Epoch Times βασίζεται ολοκληρωτικά στις γενναιόδωρες συνεισφορές σας για να διατηρήσει την παραδοσιακή δημοσιογραφία ζωντανή και υγιή στην Ελληνική γλώσσα. Μαζί, μπορούμε να συνεχίσουμε να διαδίδουμε την αλήθεια.

Σχολιάστε