Λίγες είναι πλέον οι χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν έχουν υιοθετήσει το ευρώ, με τη Βουλγαρία να γίνεται το 21ο μέλος της ευρωζώνης από την 1η Ιανουαρίου. Η τελευταία χώρα που είχε ενταχθεί στην ευρωζώνη ήταν η Κροατία, η οποία εγκατέλειψε την κούνα το 2023 υπέρ του ευρωπαϊκού νομίσματος.
Είχε προηγηθεί περίοδος προσαρμογής κατά την οποία οι τιμές και οι τραπεζικοί λογαριασμοί εμφάνιζαν τόσο το λεβ όσο και το ευρώ, με τη σταθερή ισοτιμία των 51 λεπτών του ευρώ για το νόμισμα που καταργείται. Εφεξής, οι πολίτες θα εξακολουθήσουν να μπορούν να πληρώνουν σε λεβ για έναν μήνα, όμως θα λαμβάνουν τα ρέστα σε ευρώ. Τα παλιά χαρτονομίσματα και κέρματα αναμένεται να αποσυρθούν από την οικονομία μέσα σε λίγες εβδομάδες. Οι τραπεζικοί λογαριασμοί θα μετατραπούν αυτόματα. Μέχρι τις 30 Ιουνίου, τα λεβ θα μπορούν να ανταλλάσσονται χωρίς χρέωση σε τράπεζες, ταχυδρομεία και στην Κεντρική Τράπεζα της Βουλγαρίας, ενώ στην κεντρική τράπεζα η ανταλλαγή θα είναι δυνατή επ’ αόριστον.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανέφερε σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X την παραμονή της Πρωτοχρονιάς ότι την επόμενη ημέρα η Βουλγαρία θα εντασσόταν στη ζώνη του ευρώ. Τόνισε ότι το ορόσημο αυτό αντανακλά χρόνια σκληρής δουλειάς και δέσμευσης και ότι πλέον σημαίνει απλούστερες πληρωμές, ευκολότερα ταξίδια και πολλές νέες ευκαιρίες για τις βουλγαρικές επιχειρήσεις. Πρόσθεσε επίσης, στα βουλγαρικά, τα συγχαρητήριά της, επισημαίνοντας ότι η χώρα μπορεί να είναι περήφανη για όσα πέτυχε.
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε επίσημα την ένταξη της Βουλγαρίας στη ζώνη του ευρώ μετά από συνεδρίαση στις Βρυξέλλες, στο Βέλγιο, τον Ιούλιο. Στη συνεδρίαση αυτή, οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών-μελών αποφάσισαν να οριστεί η ισοτιμία μετατροπής του βουλγαρικού λεβ σε 1,955 ανά ευρώ.
Μετά την ένταξη της Βουλγαρίας στην ευρωζώνη, μόνο έξι από τις 27 χώρες της ΕΕ — η Σουηδία, η Πολωνία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Δανία — χρησιμοποιούν ακόμη τα δικά τους νομίσματα. Καμία από αυτές δεν έχει άμεσα σχέδια ένταξης στην ευρωζώνη, είτε για πολιτικούς λόγους είτε επειδή δεν πληροί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις. Ωστόσο, η μελλοντική υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος, το οποίο άρχισε να κυκλοφορεί ως ψηφιακό νόμισμα το 1999 και έγινε φυσικό χρήμα το 2002, αποτελεί όρο ένταξης στην ΕΕ από το 1993.
Τα κράτη-μέλη που επιθυμούν να ενταχθούν στο ενιαίο νόμισμα πρέπει να αποδείξουν ότι η οικονομία τους έχει συγκλίνει με τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης και ότι τα δημόσια οικονομικά τους βρίσκονται υπό έλεγχο. Στις προϋποθέσεις ένταξης περιλαμβάνεται η διατήρηση του πληθωρισμού σε επίπεδο όχι υψηλότερο από 1,5 ποσοστιαία μονάδα πάνω από τον μέσο όρο των τριών καλύτερων επιδόσεων μεταξύ των χωρών της ΕΕ.
Η Σόφια είχε επιδιώξει να ενταχθεί στο ενιαίο νόμισμα νωρίτερα, όμως οι Βρυξέλλες έκριναν ότι ο πληθωρισμός της χώρας ήταν υπερβολικά υψηλός. Όταν οι Βρυξέλλες έδωσαν για πρώτη φορά το «πράσινο φως» στη Βουλγαρία να ενταχθεί στο ευρώ τον Ιούνιο, ανέφεραν ότι ο μέσος πληθωρισμός της χώρας κατά τους 12 μήνες έως τον Απρίλιο του 2025 ήταν 2,7%, δηλαδή οριακά κάτω από το απαιτούμενο επίπεδο. Ωστόσο, έκτοτε, ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,7% τον Νοέμβριο.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, ανέφερε σε ομιλία της στις 4 Νοεμβρίου για την ένταξη της Βουλγαρίας ότι σε προηγούμενες μεταβάσεις στο ευρώ οι χώρες παρουσίασαν κάποια αύξηση του πληθωρισμού, η οποία όμως μειώθηκε γρήγορα, και σημείωσε ότι στις προηγούμενες μεταβάσεις, η επίδραση κυμάνθηκε μεταξύ 0,2 και 0,4 ποσοστιαίων μονάδων. Ακόμη και στην Κροατία — η οποία εντάχθηκε στη ζώνη του ευρώ σε περίοδο που ο πληθωρισμός ήταν ήδη υψηλός — η επίδραση της μετάβασης ήταν περίπου 0,4 ποσοστιαίες μονάδες και εξασθένησε γρήγορα, είπε η κα Λαγκάρντ, τονίζοντας ότι οι δημόσιες αντιλήψεις ακολουθούν ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο: πριν από την υιοθέτηση, η αβεβαιότητα είναι φυσιολογική· όμως, μόλις τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις αρχίσουν να χρησιμοποιούν το νέο νόμισμα στην καθημερινότητά τους και διαπιστώσουν ότι μια αξιόπιστη κεντρική τράπεζα διαφυλάσσει τη σταθερότητα των τιμών, η εμπιστοσύνη αυξάνεται.
Η υιοθέτηση του ευρώ από τη Βουλγαρία έπεται της επίσημης ένταξής της στη ζώνη ελεύθερης μετακίνησης Σένγκεν της ΕΕ, την 1η Ιανουαρίου 2025, 18 χρόνια μετά την προσχώρησή της στην Ένωση την Πρωτοχρονιά του 2007. Ωστόσο, πρόκειται για μία εξέλιξη την οποία δεν αγκαλιάζει το σύνολο του πληθυσμού· αντιθέτως, ο βουλγαρικός λαός είναι διχασμένος: το 49% δήλωσε αντίθετο με την υιοθέτηση του ευρώ και μόλις το 42% ήταν υπέρ, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Eurobarometer που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο, όπως μετέδωσε η εφημερίδα The Sofia Globe.
Για τη γείτονα, η τρέχουσα περίοδος χαρακτηρίζεται από πολιτική αβεβαιότητα, με την κυβέρνηση να παραιτείται στις 11 Δεκεμβρίου έπειτα από εβδομάδες διαδηλώσεων στους δρόμους κατά της κρατικής διαφθοράς και ενός νέου προϋπολογισμού που θα αύξανε τους φόρους, και τη χώρα να έχει περάσει από επτά εκλογικές αναμετρήσεις τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
Με πληροφορίες από το Reuters
