Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έδωσε εντολή στον ισραηλινό στρατό να καταλάβει περισσότερα εδάφη στη Λωρίδα της Γάζας και δεσμεύτηκε ότι θα αντιμετωπιστούν τα εναπομείναντα στοιχεία της τρομοκρατικής οργάνωσης Χαμάς.
Το Ισραήλ ελέγχει σήμερα περίπου το 64% της Γάζας, όπου ζουν 2,4 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι, έπειτα από τη στρατιωτική επιχείρηση που ακολούθησε τις τρομοκρατικές επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, κατά τις οποίες σκοτώθηκαν 1.200 Ισραηλινοί.
Μιλώντας στις 28 Μαΐου σε συνέδριο σε οικισμό της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι σχεδιάζει να αυξήσει τον ισραηλινό έλεγχο στο 70% της περιοχής και ενδέχεται να προχωρήσει ακόμη περισσότερο. Το Ισραήλ βρισκόταν στο 50%, στη συνέχεια πέρασε στο 60% και η οδηγία που έχει δώσει είναι να προχωρήσει, βήμα προς βήμα, αρχικά στο 70%, το οποίο χαρακτήρισε ως τον πρώτο στόχο. Σημείωσε ότι η Χαμάς δέχεται πιέσεις από όλες τις πλευρές και ότι θα αντιμετωπιστούν τα εναπομείναντα στοιχεία της οργάνωσης.
Στις 27 Μαΐου, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι σκότωσε τον Μοχάμαντ Οντέχ, τον νέο στρατιωτικό επικεφαλής της Χαμάς, σε αεροπορική επιδρομή στη Γάζα. Ο Οντέχ είχε αναλάβει τη θέση μετά τον θάνατο του προκατόχου του, Ιζ Αλ Ντιν Αλ Χαντάντ, ο οποίος σκοτώθηκε από το Ισραήλ στις 15 Μαΐου.
Βάσει της εκεχειρίας που επιτεύχθηκε τον περασμένο Οκτώβριο με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) επρόκειτο να αποσυρθούν έως την αποκαλούμενη Κίτρινη Γραμμή, η οποία καθόριζε την έκταση του ελέγχου τους.
Κίτρινη Γραμμή, Πορτοκαλί Γραμμή
Η Κίτρινη Γραμμή έθετε το 53% της Γάζας υπό τον έλεγχο των IDF, ενώ η Χαμάς διατηρούσε ουσιαστικά τον έλεγχο του υπόλοιπου τμήματος. Ωστόσο, τον Μάρτιο οι IDF δημοσίευσαν χάρτη που έδειχνε ότι έλεγχαν το 64% της Γάζας, έως τη λεγόμενη Πορτοκαλί Γραμμή.
Ο Νετανιάχου έχει περιγράψει τα εδάφη που βρίσκονται υπό τον έλεγχο των IDF στη Γάζα, στον νότιο Λίβανο και στο όρος Ερμών της Συρίας ως ζώνες ασφαλείας, οι οποίες μπορούν να προστατεύσουν το Ισραήλ από τρομοκρατικές επιθέσεις όπως εκείνη του 2023, όταν τρομοκράτες της Χαμάς πέρασαν τα σύνορα προς το Ισραήλ με μηχανοκίνητα αλεξίπτωτα και οχήματα.
Η πρώτη φάση της εκεχειρίας προέβλεπε την απελευθέρωση όλων των ομήρων, ζωντανών και νεκρών, με αντάλλαγμα Παλαιστίνιους κρατουμένους που βρίσκονταν σε ισραηλινές φυλακές. Οι τελευταίοι ζωντανοί όμηροι παραδόθηκαν τον Οκτώβριο του 2025, ενώ τα λείψανα του τελευταίου ομήρου που είχε χάσει τη ζωή του, του αστυνομικού Ραν Γκβίλι, παραδόθηκαν στο Ισραήλ τον Ιανουάριο.
Στη συνέχεια επρόκειτο να διεξαχθούν περαιτέρω συνομιλίες για την επίλυση των εναπομεινάντων ζητημάτων μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς. Παρ’ όλα αυτά, τους τελευταίους μήνες έχουν σημειωθεί νέες ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στη Γάζα, αν και η εκεχειρία παραμένει τυπικά σε ισχύ.
Το υπουργείο Υγείας της Γάζας, το οποίο διοικείται από τη Χαμάς, ανακοίνωσε στις 26 Μαΐου ότι από την έναρξη της εκεχειρίας, στις 11 Οκτωβρίου 2025, έχουν σκοτωθεί 906 άνθρωποι και έχουν τραυματιστεί 2.747. Σύμφωνα με το υπουργείο, ο συνολικός απολογισμός των νεκρών στη Γάζα από τις 7 Οκτωβρίου 2023 ανέρχεται σε 72.803, ενώ οι τραυματίες φτάνουν τους 172.855.
Στις 27 Μαΐου, σχολιάζοντας τη δολοφονία του Οντέχ, ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατζ, έγραψε στην πλατφόρμα X ότι το Ισραήλ έχει δεσμευτεί να εξαλείψει όλους όσοι ηγήθηκαν της σφαγής της 7ης Οκτωβρίου και ότι η δέσμευση αυτή θα τηρηθεί. Πρόσθεσε ότι όλοι τους έχουν καταδικαστεί σε θάνατο, όπου κι αν βρίσκονται.
Σχέδιο για τη Γάζα
Ο Κατζ πρόσθεσε ότι το Ισραήλ έχει δεσμευτεί πως η Χαμάς δεν θα κυβερνά τη Γάζα ούτε πολιτικά ούτε στρατιωτικά και ότι αυτό θα εφαρμοστεί. Παράλληλα, ανέφερε ότι θα υλοποιηθεί και το σχέδιο «εθελοντικής μετανάστευσης» από τη Γάζα, «στον κατάλληλο χρόνο και με τον κατάλληλο τρόπο».
Τον Ιανουάριο, ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε τη σύσταση ενός Συμβουλίου Ειρήνης, ενός μηχανισμού που σχεδιάστηκε για να επιβλέπει την ασφάλεια, τη διακυβέρνηση και την ανοικοδόμηση της Γάζας μετά την εκεχειρία.
Το Συμβούλιο Ειρήνης πραγματοποίησε την πρώτη του συνεδρίαση τον Φεβρουάριο, αλλά έκτοτε δεν έχει συνεδριάσει ξανά. Οι Financial Times ανέφεραν αυτή την εβδομάδα ότι, παρά τις δεσμεύσεις παγκόσμιων ηγετών για χρηματοδότηση ύψους 17 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση της Γάζας, δεν έχει κατατεθεί μέχρι σήμερα κανένα ποσό στο ταμείο του Συμβουλίου.
Τον Φεβρουάριο του 2025, ο πρόεδρος Τραμπ είχε προτείνει την αναμόρφωση της Γάζας ώστε να μετατραπεί στη «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής». Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με τα μελλοντικά σχέδια για τη Γάζα, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι εκεί θα μπορούν να ζουν Παλαιστίνιοι, καθώς και Εβραίοι, Άραβες και άλλοι κάτοικοι της Μέσης Ανατολής. Πρόσθεσε ότι το σχέδιο αυτό αφορά όλους.
Η Αίγυπτος και η Ιορδανία έχουν κατά το παρελθόν αντιταχθεί στην υποδοχή περισσότερων Παλαιστινίων προσφύγων, στο πλαίσιο προτάσεων που προβλέπουν την πλήρη εκκένωση της Γάζας με στόχο τη διασφάλιση της ειρήνης στην περιοχή.
Του Chris Summers
Με πληροφορίες από το Reuters
