Στις 11 Ιανουαρίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επικοινωνήσει με τον δισεκατομμυριούχο της τεχνολογίας Έλον Μασκ σχετικά με το ενδεχόμενο αποκατάστασης της πρόσβασης στο διαδίκτυο στο Ιράν. «Όπως γνωρίζετε, είναι πολύ καλός σε αυτά τα θέματα. Έχει μια εξαιρετική εταιρεία. Οπότε, μπορεί να μιλήσουμε με τον Έλον Μασκ, και ξέρετε κάτι, θα τον καλέσω μόλις τελειώσουμε εδώ», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια πτήσης με το Air Force One.
Η εταιρεία του Μασκ, SpaceX, προσφέρει την υπηρεσία Starlink, που επιτρέπει στους χρήστες να έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο χωρίς ενσύρματη σύνδεση, αξιοποιώντας ένα δίκτυο δορυφόρων που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη. Από τις 8 Ιανουαρίου, η ροή πληροφοριών από το Ιράν έχει διακοπεί λόγω του αποκλεισμού του διαδικτύου που επέβαλε το καθεστώς, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη μαζικές διαδηλώσεις.
Ούτε ο Μασκ ούτε η Starlink έχουν σχολιάσει δημόσια τις δηλώσεις Τραμπ σχετικά με τη χρήση της συγκεκριμένης τεχνολογίας στο Ιράν. Η Epoch Times απευθύνθηκε στη SpaceX για σχόλιο, αλλά μέχρι τη δημοσίευση του ρεπορτάζ δεν είχε υπάρξει απάντηση. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Μασκ έχει ήδη προσφέρει στο παρελθόν υπηρεσίες Starlink σε Ιρανούς πολίτες, προκειμένου να παρακάμψουν τις κρατικές απαγορεύσεις στο διαδίκτυο, ιδίως κατά τις διαδηλώσεις του 2022 που πυροδοτήθηκαν από τον θάνατο της 22χρονης Μαχσά Αμινί ενώ ήταν υπό κράτηση της αστυνομίας.
Η τεχνολογία Starlink έχει χρησιμοποιηθεί και σε άλλες χώρες που βρίσκονται σε κρίση ή πόλεμο, όπως η Ουκρανία. Παρά το γεγονός ότι η χρήση της Starlink απαγορεύεται από το ιρανικό δίκαιο, υπάρχουν αναφορές πως πολίτες στο Ιράν που διαθέτουν δέκτες αξιοποιούν τις υπηρεσίες της.
Ο Αμίρ Ρασιντί, επικεφαλής για τα ψηφιακά δικαιώματα και την ασφάλεια στον οργανισμό Mayan Group και ειδικός για το Ιράν, δήλωσε στο IranWire ότι μετά το ξέσπασμα των διαδηλώσεων παρατηρήθηκε έντονη παρεμβολή σημάτων με στόχο τους δορυφόρους της Starlink. «Στην αρχή, περίπου το 30% της κίνησης upstream και downstream της Starlink διαταράχθηκε, και στη συνέχεια το ποσοστό ξεπέρασε το 80%», ανέφερε ο Ρασιντί.
Συμπλήρωσε ότι στα 20 χρόνια ερευνών του δεν έχει ξαναδεί τέτοιας έκτασης διακοπές, χαρακτηρίζοντας την τεχνολογία των παρεμβολών ως εξαιρετικά προηγμένη και στρατιωτικού επιπέδου. Υπέθεσε ότι τα συστήματα παρεμβολών ενδέχεται να παρασχέθηκαν στο ιρανικό καθεστώς από την Κίνα ή τη Ρωσία, εκτός εάν αναπτύχθηκαν εγχωρίως.
Ο Τραμπ, αναφερόμενος επίσης στις απειλές του ιρανικού καθεστώτος κατά ισραηλινών και αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων, προειδοποίησε: «Αν το κάνουν, θα τους πλήξουμε σε επίπεδα που δεν έχουν ξαναδεί. Δεν θα το πιστεύουν. Έχω στα χέρια μου επιλογές που είναι πολύ ισχυρές».
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι κλιμακώνουν τις διαμαρτυρίες στη χώρα του, υποστηρίζοντας ότι αυτές έγιναν «βίαιες, αιματοβαμμένες για να προσφερθεί πρόσχημα στον Τραμπ να παρέμβει». Επισήμανε ότι «οι διαδηλώσεις έχουν διεισδυθεί από τρομοκρατικά στοιχεία και οργανώσεις», προσθέτοντας ότι η χώρα είναι «έτοιμη για πόλεμο αλλά και για διάλογο», σύμφωνα με το δίκτυο Al Jazeera.
Οι δηλώσεις του Αραγτσί ακολούθησαν αποστροφή του Τραμπ, σύμφωνα με την οποία η ιρανική κυβέρνηση είχε επικοινωνήσει με τον Λευκό Οίκο εκδηλώνοντας ενδιαφέρον για διαπραγματεύσεις. «Νομίζω ότι έχουν κουραστεί να δέχονται χτυπήματα από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Ιράν θέλει να διαπραγματευθεί», είπε ο Τραμπ, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η Ουάσιγκτον ίσως χρειαστεί να λάβει μέτρα πριν υπάρξουν συνομιλίες.
«Υπάρχουν κάποιοι που δείχνουν να έχουν σκοτωθεί οι οποίοι δεν έπρεπε», συνέχισε ο Τραμπ. «Αυτοί είναι βίαιοι· αν τους πει κανείς ηγέτες, δεν ξέρω αν αξίζουν τον τίτλο – εξουσιάζουν διά της βίας, αλλά το εξετάζουμε πολύ σοβαρά. Οι ένοπλες δυνάμεις εξετάζουν το θέμα και μελετούμε πολύ ισχυρές επιλογές. Θα αποφασίσουμε».
Έως τις 11 Ιανουαρίου, τουλάχιστον 544 άτομα είχαν χάσει τη ζωή τους και περί τους 10.681 είχαν συλληφθεί κατά τη διάρκεια των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν, σύμφωνα με το Πρακτορείο Ειδήσεων για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (Hrana), που στηρίζεται σε πηγές εντός της χώρας για την επιβεβαίωση των πληροφοριών.
Από τα θύματα, τουλάχιστον 483 χαρακτηρίζονται διαδηλωτές και 47 μέλη των αρχών ασφαλείας. Οι διαμαρτυρίες έχουν επεκταθεί και στις 31 επαρχίες, μπαίνοντας στη 15η μέρα, ενώ το Hrana ερευνά ακόμη εκατοντάδες αναφορές για ενδεχόμενους νεκρούς.
Οι τελευταίες διαδηλώσεις στο Ιράν ξέσπασαν στις 28 Δεκεμβρίου με αφορμή την οικονομική δυσπραγία, αλλά μετεξελίχθηκαν σε ανοικτή αμφισβήτηση του σκληροπυρηνικού καθεστώτος που κυβερνά τη χώρα από την Επανάσταση του 1979.
Με τη συμβολή της Αλέγκρα Φρέντλι
