Αυτή την εβδομάδα, η Εθνική Υπηρεσία Εγκλήματος (NCA) της Βρετανίας αποκάλυψε δύο δίκτυα που εδρεύουν στο Ηνωμένο Βασίλειο και φέρονται να ξέπλεναν δισεκατομμύρια δολάρια από πωλήσεις ναρκωτικών και άλλες εγκληματικές ενέργειες, συμβάλλοντας έμμεσα στη χρηματοδότηση της ρωσικής πολεμικής δραστηριότητας στην Ουκρανία.
Το πολύπλοκο αυτό δίκτυο περιλαμβάνει κρυπτονομίσματα, Βούλγαρους κατασκόπους, το αμφιλεγόμενο πρόγραμμα «χρυσών διαβατηρίων» της Μάλτας, έναν φιλορωσικό παράγοντα επιρροής και ολιγάρχη στη Μολδαβία, καθώς και έναν πρώην επαγγελματία ποδοσφαιριστή στη Σκωτία.
Σύνδεση ναρκωτικών και γεωπολιτικής
«Για πρώτη φορά, συνδέουμε το εμπόριο ναρκωτικών στις γειτονιές μας με το οργανωμένο έγκλημα υψηλού επιπέδου, τη γεωπολιτική, την παράκαμψη κυρώσεων, το ρωσικό στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα και κρατικές δραστηριότητες», δήλωσε ο Σαλ Μέλκι, αναπληρωτής διευθυντής της NCA για τα οικονομικά εγκλήματα. «Μπορούμε, επομένως, να χαράξουμε μια ευθεία γραμμή από αυτόν που αγοράζει κοκαΐνη ένα σαββατόβραδο έως τα διεθνή γεγονότα που προκαλούν πόνο σε όλο τον κόσμο».
Τον Δεκέμβριο του 2024, η NCA αποκάλυψε ότι είχε εξαρθρώσει δύο ρωσόφωνα κυκλώματα ξεπλύματος μαύρου χρήματος, τα TGR και Smart, στο πλαίσιο της Επιχείρησης Destabilize. Σύμφωνα με την υπηρεσία, το TGR καθοδηγούνταν από τον Τζορτζ Ρόσσι (γνωστό και ως Γιούρι Μαξάκοφ) με βοηθούς την Έλενα Τσιρκινιάν και τον Αντρές Μπράντενς, οι οποίοι τελούσαν υπό κυρώσεις του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών. Η NCA τόνισε ότι το TGR έκανε και εξαγωγές ηλεκτρονικών εξαρτημάτων προς τη Ρωσία το 2024, παρακάμπτοντας τις δυτικές κυρώσεις για την εισβολή στην Ουκρανία.
Το Smart φέρεται να διοικείτο από την Αικατερίνη Ζντένοβα, με βοηθούς τους Νικήτα Κράσνοφ και Χατζή-Μουράτ Μαγκαμέντοφ. Στις 20 Νοεμβρίου 2025, σε ενημέρωση προς δημοσιογράφους, η NCA αποκάλυψε νέες λεπτομέρειες για την έκταση και το βάθος των δύο κυκλωμάτων, που δρούσαν σε 28 πόλεις του Ηνωμένου Βασιλείου και διαχειρίζονταν χρήμα ακόμη και για Ιρλανδούς εγκληματίες, όπως το καρτέλ Κινάχαν του διαβόητου φυγά Ντάνιελ Κινάχαν, που τελεί υπό αμερικανικές κυρώσεις από το 2022.
Από μετρητά σε κρυπτονομίσματα
«Οι μετατροπές μετρητών σε κρυπτονομίσματα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι ενός παγκόσμιου εγκληματικού οικοσυστήματος που εκτείνεται μέχρι τις τοπικές μας κοινωνίες, τη αποφυγή κυρώσεων και τα υψηλότατα επίπεδα οργανωμένου εγκλήματος — συμπεριλαμβανομένων υπηρεσιών ξεπλύματος για το ρωσικό κράτος», ανέφερε η NCA σε ανακοίνωσή της στις 21 Νοεμβρίου.
Τα παράνομα μετρητά μετατρέπονταν σε κρυπτονομίσματα, τα οποία είτε επιστρέφονταν στους εγκληματίες είτε διοχετεύονταν εκ νέου ως «καθαρά» χρήματα. «Παρείχαν όλο το φάσμα των υπηρεσιών ξεπλύματος: από παραδοσιακά ‘πλυντήρια’ μεγάλης κλίμακας έως κατάχρηση κρυπτονομισμάτων και εξειδικευμένες υπηρεσίες για οικονομικά ισχυρούς — έχοντας ταυτόχρονα διασυνδέσεις με το ρωσικό κράτος», δήλωσε ο Μέλκι.
Τα κυκλώματα συνέλεγαν μετρητά που προέρχονταν από εξαιρετικά εκτεταμένες πωλήσεις ναρκωτικών στο δρόμο, και τα μετέτρεπαν σε κρυπτονομίσματα για μεταφορές, εξόφληση χρεών ή επανεπένδυση σε νέα εγκλήματα. Η περίπτωση του Τζέιμς Κήτινγκς καταδεικνύει πώς λειτουργούσε το σχέδιο στις γειτονιές.
Τον Μάρτιο του 2022, σε ηλικία 30 ετών, ο Κήτινγκς αποσύρθηκε από το επαγγελματικό ποδόσφαιρο λόγω τραυματισμού, έχοντας κατακτήσει το Σκωτσέζικο Κύπελλο με τη Χιμπέρνιαν το 2016. Πεσμένος ψυχολογικά και με πρόβλημα στον γοφό, άρχισε να κάνει χρήση παράνομων παυσίπονων.
Το δικαστήριο άκουσε πως ενέδωσε στον πειρασμό όταν ένας διακινητής ναρκωτικών τού πρότεινε να μεταφέρει μεγάλο χρηματικό ποσό με αντάλλαγμα φάρμακα. Στις 28 Ιουνίου 2024, άνδρες της NCA τον εντόπισαν να μεταφέρει δύο κουτιά με 78 δέσμες χαρτονομισμάτων, συνολικής αξίας άνω των 390.000 λιρών. Ομολόγησε την κατοχή και διακίνηση παράνομου χρήματος και καταδικάστηκε σε 13 μήνες φυλάκιση τον Σεπτέμβριο του 2025.
Η NCA επεσήμανε ότι ο Κίτινγκς ήταν μόνο ένας από τους δεκάδες μεταφορείς μετρητών που κατέληγαν στα TGR και Smart, που διαχειρίζονταν και ξέπλεναν τα χρήματα αποκομίζοντας κέρδος. Κάθε μεταφορέας αμειβόταν κατά μέσο όρο με ~500 λίρες ανά 100.000 που μετέφερε, σύμφωνα με την Υπηρεσία.
Σε μεγαλύτερη κλίμακα δρούσε ο Φαουάντ Σαϊέντι με βάση το Λονδίνο, που ξέπλυνε 15 εκατ. λίρες υπό τις οδηγίες των Ζντάνοβα και Κράσνοφ και καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια και τέσσερις μήνες φυλάκιση.
«Χρυσό διαβατήριο» για τον καθοριστικό παίκτη
Ο Κράσνοφ συντόνιζε και μια επιχείρηση ξεπλύματος που διηύθυνε ο 23χρονος Σεμιόν Κουκσόφ (γιος Ρώσου πετρελαιοβιομήχανου) μαζί με τον Αντρίι Τζέκτσα. Μέσα σε μόλις 74 ημέρες, ξέπλυναν 12 εκατ. λίρες.
Ο Κουκσόφ ταξίδευε με διαβατήριο Μάλτας που είχε αγοράσει μέσω του αμφιλεγόμενου συστήματος «χρυσών διαβατηρίων», αποκτώντας υπηκοότητα με επένδυση. Τον Φεβρουάριο του 2024 καταδικάστηκε μαζί με τον Τζέκτσα, ενώ τον Οκτώβριο του 2025 το Times of Malta μετέδωσε ότι του αφαιρέθηκε η ιθαγένεια.
«Είμαστε πλήρως ενήμεροι για τους κινδύνους κατάχρησης τέτοιων συστημάτων επενδυτικής πολιτογράφησης. Είναι ένας τομέας που εξετάζουμε σε συνεργασία με το υπουργείο Εσωτερικών», δήλωσε ο Μέλκι. Τον Απρίλιο, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε παράνομο το σύστημα της Μάλτας.
Ο Κουκσόφ, μέλος ευκατάστατης ρωσικής οικογένειας, συνδεόταν με τους Βαλέριι Πόποβιτς και Βιτάλιι Λούτσακ, που πραγματοποιούσαν αγοραπωλησίες φορτηγών στη Βρετανία με μετρητά από δραστηριότητες ξεπλύματος και τα πουλούσαν στην Ουκρανία, μετατρέποντας τα κέρδη σε κρυπτονομίσματα.
Κατά την NCA, το δίδυμο εκμεταλλευόταν τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας για ξέπλυμα κερδών. Οι Πόποβιτς και Λούτσακ καταδικάστηκαν σε 6,5 χρόνια ο καθένας τον Απρίλιο του 2025, αφού το δικαστήριο άκουσε ότι είχαν ξεπλύνει πάνω από 6 εκατ. λίρες από τον Αύγουστο του 2022 έως τον Ιούνιο του 2023, καταγράφοντας τα πάντα σε Excel.
Στην έρευνα βρέθηκαν 14 εκατ. δολάρια σε διάφορα κρυπτοπορτοφόλια που διατηρούσε ο Λούτσακ, συνδεόμενα με βουλγάρικο δίκτυο κατασκοπείας.
Η NCA δήλωσε επίσης ότι το Smart συνδεόταν με τον Ορλίν Ρούσσεφ, 47 ετών, που καταδικάστηκε τον Μάιο του 2025 μαζί με άλλα πέντε άτομα για κατασκοπεία υπέρ της Ρωσίας στο Κεντρικό Ποινικό Δικαστήριο του Λονδίνου, σε κάθειρξη 10 ετών και 8 μηνών. Το καλοκαίρι του 2023, Ρώσοι αξιωματούχοι φέρονται να συντόνιζαν τη χρηματοδότηση του δικτύου του Ρούσσεφ μέσω του Smart.
Τα κυκλώματα TGR και Smart βοηθούσαν επίσης ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες της Ρωσίας να παρακάμψουν τους χρηματοπιστωτικούς περιορισμούς και να επενδύσουν στη Βρετανία. Ανώτερος αξιωματούχος της NCA εξήγησε: «Ξεκινήσαμε παρακολουθώντας τα έσοδα από επιθέσεις ransomware — κυρίως από τα ρωσικά κυκλώματα Tribot/Conti και Evil Corp (που φέρεται να διευθύνει ο Μαξίμ Γιακούμπετς ή Aqua).
Διαπιστώσαμε ότι μέρος των bitcoin των θυμάτων πήγαινε σε συγκεκριμένο λογαριασμό ανταλλαγής κρυπτονομισμάτων — με διευθύνσεις που συνδέονταν με διεθνή ‘πλυντήρια’ και γνωστούς χειριστές μετρητών στη Βρετανία». Η NCA εντόπισε ότι ο λογαριασμός ανήκε στην εταιρεία Zenova.
Εξαγορά τράπεζας στο Κιργιστάν
Έπειτα, οι ερευνητές εντόπισαν τον Ρούσσεφ και το δίκτυό του. Φέτος, η NCA ανακάλυψε ότι η Altair Holding SA, εταιρεία με έδρα το Λουξεμβούργο συνδεόμενη με τον Ρούσσεφ, απέκτησε πλειοψηφικό πακέτο σε τράπεζα του Κιργιστάν για να παρακάμπτει τις κυρώσεις και να ενισχύει την πολεμική δραστηριότητα της Ρωσίας στην Ουκρανία.
«Η Altair φέρεται να κατέχει το 75% της Kermet Bank στο Κιργιστάν, την οποία χρησιμοποιούσε για την αποφυγή των κυρώσεων», ανακοίνωσε η NCA. Η εξαγορά έγινε στις 25 Δεκεμβρίου 2024. Η τράπεζα διευκόλυνε πληρωμές για λογαριασμό της Promspyaz Bank, ρωσικής τράπεζας που στηρίζει τη ρωσική αμυντική βιομηχανία, ανέφερε η NCA.
Η Promspyaz Bank δέχθηκε αμερικανικές κυρώσεις στις 22 Φεβρουαρίου 2022, όταν ο Βλαντίμιρ Πούτιν αναγνώρισε ως «ανεξάρτητες» τις Λαϊκές Δημοκρατίες του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ στην ανατολική Ουκρανία. Δύο μέρες αργότερα ξεκίνησε η ρωσική εισβολή.
Η NCA αποκάλυψε ακόμη ότι ο Ιλάν Σορ, ολιγάρχης από τη Μολδαβία, συμμετείχε στο σχέδιο αποφυγής κυρώσεων της Kermet. Ο Σορ είχε συλληφθεί το 2014 για την υπεξαίρεση ενός δισ. δολαρίων από μολδαβικές τράπεζες και έκτοτε ενεπλάκη σε προσπάθειες χειραγώγησης εκλογών στη Μολδαβία υπέρ της Ρωσίας.
Τον Σεπτέμβριο του 2024, ο Σορ ανήρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πρόταση να πληρώνει 29 δολάρια σε κάθε Μολδαβό που θα ψήφιζε κατά της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η εταιρεία του, η A7, έχει δεχθεί κυρώσεις τόσο από τη Βρετανία όσο και από την ΕΕ. Δίκτυα που συνδέονται με την A7 πιστεύεται ότι διευκολύνουν διασυνοριακές πληρωμές για την παράκαμψη κυρώσεων.
Το πρώτο κρυπτονόμισμα με ρούβλι σε εγγύηση
Τον Ιανουάριο, οι A7 και Promsyaz Bank λάνσαραν το A7-A5 token, το πρώτο stablecoin στον κόσμο με υποστήριξη ρωσικών ρουβλίων· τον Ιούλιο η εταιρεία Elliptic εκτίμησε ότι μέσω αυτού διακινούνταν ένα δισ. δολάρια ημερησίως.
Τον Σεπτέμβριο, ο Πούτιν έδωσε στην Promspyaz Bank τον έλεγχο της πώλησης κρατικών περιουσιακών στοιχείων. Η κυβέρνηση στοχεύει να αντλήσει 12 δισ. δολάρια έως το 2030, συμπεριλαμβανομένων ακινήτων που κατασχέθηκαν από ξένες εταιρείες μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών συμφώνησε στη δημιουργία της Rozbexel σε συνεργασία με Promspyaz Bank και A7, με το κράτος να κατέχει το 15%. Σύμφωνα με το Ιντερφάξ, η Promspyaz Bank διαθέτει το 49% της A7 και ο Σορ παραμένει διευθύνων σύμβουλος.
Από τον Δεκέμβριο του 2024, η NCA ανακοίνωσε συλλήψεις 45 υπόπτων για ξέπλυμα με κατασχέσεις άνω των 5,1 εκατ. λιρών ως μέρος της Επιχείρησης Destabilize. Οι διεθνείς συνεργάτες της, μεταξύ των οποίων FBI, DEA, OFAC και η Μυστική Υπηρεσία των ΗΠΑ, κατέσχεσαν 24 εκατ. δολάρια και 2,6 εκατ. ευρώ από τα κυκλώματα TGR και Smart τον τελευταίο χρόνο.
Η Επιχείρηση Destabilize έχει κάνει αισθητή την παρουσία της στο οργανωμένο έγκλημα του Λονδίνου: το καλοκαίρι του 2024, τα ρωσόφωνα κυκλώματα ξεπλύματος στη βρετανική πρωτεύουσα ζητούσαν υψηλότερες αμοιβές, αναγνωρίζοντας τη δυσκολία λειτουργίας εκεί, σύμφωνα με την NCA.
Η Ζντάνοβα βρίσκεται υπό κράτηση στη Γαλλία, αναμένοντας δίκη, ενώ οι Ρόσσι, Τσιρκινιάν, Μπράντενς, Κράσνοφ και Μαγκαμέντοφ παραμένουν ασύλληπτοι.
«Η πολύπλοκη αυτή επιχείρηση ξεσκέπασε τις πρακτικές της Ρωσίας για παράκαμψη των κυρώσεων και χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία», δήλωσε ο Βρετανός υφυπουργός Ασφαλείας, Νταν Τζάρβις. «Εργαζόμαστε ακατάπαυστα για να εντοπίσουμε, να διακόψουμε και να διώξουμε όσους ενεργούν υπέρ εχθρικού κράτους. Δεν θα γίνει ποτέ ανεκτό στους δρόμους μας».
Η Βρετανία ήταν διαπερατή
Το Ηνωμένο Βασίλειο υπήρξε πανεύκολος στόχος για τα κυκλώματα ξεπλύματος τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τον δημοσιογράφο και καθηγητή οικονομικού εγκλήματος Νικ Κότσαν, συγγραφέα του The Washing Machine — How Money Laundering and Terrorist Financing Soils Us (Το πλυντήριο — Πώς μας διαφθείρει το ξέπλυμα χρήματος και η χρηματοδότηση του τρόμου)
«Η Βρετανία υπήρξε διαπερατή για τις σπείρες ξεπλύματος, κυρίως λόγω της ευρείας αποδοχής που επεφύλαξε σε Ρώσους και άλλους που έρχονταν από την Ανατολική Ευρώπη τα τελευταία χρόνια», δήλωσε στην Epoch Times.
Ο Κότσαν τόνισε πως δεν τον εκπλήσσει η ατιμωρησία με την οποία οι Ρώσοι ξέπλεναν τεράστια ποσά, αν και χαρακτήρισε το φαινόμενο «σοκαριστικό εκ των υστέρων». Υπογράμμισε ότι η στάση των βρετανικών αρχών άλλαξε μετά την εισβολή του 2022, με την NCA να συνειδητοποιεί πλέον το μέγεθος της απειλής.
Η Epoch Times επικοινώνησε με τη ρωσική πρεσβεία στο Λονδίνο, χωρίς να λάβει απάντηση ως τη δημοσίευση.
Επικοινώνησε επίσης με τη δικηγόρο της Ζντάνοβα στο Παρίσι, Αναστασία Πιτσούγκινα, χωρίς ανταπόκριση, ενώ δεν κατέστη δυνατή η επικοινωνία με τους Ρόσσι, Τσιρκινιάν, Μπράντενς, Κράσνοφ και Μαγκαμέντοφ.
