Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι επισκέφθηκε τη Δαμασκό στις 5 Απριλίου και συναντήθηκε με τον ηγέτη της Συρίας Αχμέντ Αλ Σαρά, καθώς το Κίεβο συνεχίζει να μεταφέρει τη στρατιωτική του τεχνογνωσία στη Μέση Ανατολή εν μέσω του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν. Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Ζελένσκι έχει επισκεφθεί αρκετές χώρες της περιοχής, προσφέροντας ουκρανική τεχνογνωσία στην αντιμετώπιση επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους.
Από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη έχει απαντήσει με επιθέσεις πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών εναντίον αμερικανικών βάσεων στην περιοχή και συμμάχων της Ουάσιγκτον, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία, η Ιορδανία, το Κατάρ, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι Ιρανοί και οι Ρώσοι υπήρξαν στενοί σύμμαχοι του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία, το οποίο κατέρρευσε τον Δεκέμβριο του 2024.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι υπήρχε έντονο ενδιαφέρον από τη συριακή πλευρά για ανταλλαγή στρατιωτικής και σχετικής με την ασφάλεια εμπειρίας. Σε μήνυμά του στο Telegram σημείωσε ότι πραγματοποίησε διμερείς συνομιλίες με τους Σύρους, καθώς και τριμερείς επαφές με τη συμμετοχή του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν.
Έγραψε ότι συμφωνήθηκε να εργαστούν από κοινού για την παροχή περισσότερης ασφάλειας και τη δημιουργία ευκαιριών ανάπτυξης για τις κοινωνίες τους, προσθέτοντας ότι οικοδομούνται νέες σχέσεις, νέες ευκαιρίες και διευρύνεται η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας. Συμπλήρωσε ότι συζητήθηκαν ζητήματα ασφάλειας και άμυνας και ότι υπήρξε συμφωνία για συνεργασία και στον τομέα της επισιτιστικής ασφάλειας.
Ζητήματα επισιτιστικής ασφάλειας
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία, ως σημαντικός παραγωγός σιτηρών, επιθυμεί να εξάγει προς τη Συρία και να συμβάλει στην αντιμετώπιση προβλημάτων επισιτιστικής ασφάλειας. Κατά την περίοδο διακυβέρνησης του καθεστώτος Άσαντ, η Συρία εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ρωσικού σιταριού, καθώς άλλες χώρες αντιμετώπιζαν κυρώσεις εάν προμήθευαν τη Δαμασκό.
Ωστόσο, στις 30 Ιουνίου 2025, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ήρε τις κυρώσεις αυτές, επιτρέποντας την πρώτη εισαγωγή κριθαριού από τη Ρουμανία, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2025. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σιμπίχα χαρακτήρισε την επίσκεψη «ορόσημο» και σημείωσε ότι οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στα ζητήματα εφοδιαστικής, καθώς και στην ασφάλεια των εμπορικών και θαλάσσιων διαδρομών, προσθέτοντας ότι η διασφάλιση της ανθεκτικότητάς τους αποτελεί κοινή προτεραιότητα.
Ο γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας Ρουστέμ Ουμέροφ δήλωσε στις 20 Μαρτίου ότι το Κίεβο έχει αναπτύξει μονάδες αναχαίτισης για την προστασία υποδομών από επιθέσεις ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε πέντε χώρες της Μέσης Ανατολής.
Εμπειρία στην αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών
Ως αποτέλεσμα του τετραετούς πολέμου με τη Ρωσία, οι Ουκρανοί έχουν αποκτήσει εκτενή εμπειρία στην κατάρριψη μη επανδρωμένων αεροσκαφών, χρησιμοποιώντας συχνά μικρότερα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα, πολυβόλα ή εξοπλισμό παρεμβολών για να τα εξουδετερώνουν.
Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στην ανατολική και νότια Ουκρανία, οι Ρώσοι έχουν αναπτύξει χιλιάδες μη επανδρωμένα αεροσκάφη βασισμένα στον ιρανικό σχεδιασμό «Shahed». Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X στις 4 Μαρτίου, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι αρκετές χώρες του Περσικού Κόλπου αντιμετωπίζουν πλέον παρόμοιες επιθέσεις, επισημαίνοντας ότι όλες αντιμετωπίζουν μια σοβαρή πρόκληση και μιλούν ανοιχτά γι’ αυτήν, καθώς τα ιρανικά επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη είναι τα ίδια «Shahed» που πλήττουν ουκρανικές πόλεις, χωριά και υποδομές καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου.
Η Ουκρανία έχει πρωτοπορήσει στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων αεροσκαφών αναχαίτισης, με κόστος που μπορεί να φτάνει μόλις τα 1.000 δολάρια.
Όταν η Δαμασκός κατέρρευσε τον Δεκέμβριο του 2024, η οργάνωση Χαγιάτ Ταχρίρ Αλ Σαμ του Αλ Σαρά είχε χαρακτηριστεί τρομοκρατική από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, τον Ιούλιο του 2025, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ήρε αυτόν τον χαρακτηρισμό και στις 10 Νοεμβρίου ο Αλ Σαρά έγινε δεκτός στον Λευκό Οίκο από τον Τραμπ.
Ο Ζελένσκι επισκέφθηκε την Κωνσταντινούπολη στις 4 Απριλίου και δήλωσε ότι η Ουκρανία και η Τουρκία συζήτησαν το ενδεχόμενο κοινών έργων υποδομής φυσικού αερίου, ακόμη και την από κοινού ανάπτυξη κοιτασμάτων.
Το Κίεβο υπέγραψε μακροπρόθεσμες συμφωνίες στρατιωτικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία στις 27 Μαρτίου και με το Κατάρ στις 28 Μαρτίου, ενώ συζήτησε και μια αντίστοιχη συμφωνία με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η Συρία εξακολουθεί να φιλοξενεί ρωσική ναυτική βάση στην Ταρτούς και αεροπορική βάση στη γειτονική Χμεϊμίμ, ωστόσο ο Αλ Σαρά έχει δηλώσει ότι επιθυμεί να τις μετατρέψει σε κέντρα εκπαίδευσης του συριακού στρατού.
Του Chris Summers
Με πληροφορίες από το Reuters
