Η Βρετανία, η Πολωνία, η Ολλανδία και η Φινλανδία επιταχύνουν τις διαδικασίες για τη δημιουργία ενός νέου ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοδότησης της άμυνας, καταγράφοντας, σύμφωνα με κοινή δήλωσή τους στις 6 Ιουλίου, «σημαντική πρόοδο» στην ανάπτυξη του Πολυμερούς Αμυντικού Μηχανισμού (Multilateral Defence Mechanism – MDM).
Οι τέσσερις χώρες επιδιώκουν να προχωρήσουν άμεσα σε επίσημες διαπραγματεύσεις για τη σχετική συνθήκη, με στόχο ο MDM να τεθεί σε ισχύ έως το 2027. Ο μηχανισμός αποσκοπεί στη συγκέντρωση των αναγκών προμήθειας κρίσιμων αμυντικών δυνατοτήτων, στην επιτάχυνση των αμυντικών επενδύσεων και στην υποστήριξη κοινών προμηθειών. Στην κοινή δήλωση επαναλαμβάνεται η δέσμευση των τεσσάρων χωρών για ενίσχυση της χρηματοδότησης της άμυνας και βελτίωση της αποδοτικότητας των σχετικών δαπανών, με στόχο τον μετασχηματισμό των συλλογικών αμυντικών τους δυνατοτήτων.
Υπό το πρίσμα του ταχέως μεταβαλλόμενου διεθνούς περιβάλλοντος ασφαλείας και των συνεπειών της ρωσικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας, οι τέσσερις σύμμαχοι δηλώνουν ότι θα ενεργήσουν από κοινού ώστε να είναι προετοιμασμένοι για μελλοντικές απειλές, επαναβεβαιώνοντας παράλληλα τη δέσμευσή τους να συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία.
Την πρωτοβουλία στηρίζει και η Βρετανίδα υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς, η οποία εργάζεται για την προώθηση του MDM. Σύμφωνα με την κοινή δήλωση, εκτιμά ότι οι αμυντικές προμήθειες στην Ευρώπη παραμένουν υπερβολικά κατακερματισμένες, δαπανηρές και αργές, ενώ ο νέος μηχανισμός θα ενισχύσει τη συνεργασία, θα βελτιώσει τις διαδικασίες προμηθειών και θα ενδυναμώσει τη συλλογική αποτρεπτική ικανότητα των συμμετεχόντων.
Σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ
Οι ανακοινώσεις έγιναν ενόψει της διήμερης συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, η οποία ξεκίνησε στις 7 Ιουλίου και στην οποία οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αναμένεται να παρουσιάσουν τον τρόπο με τον οποίο αυξάνουν τις αμυντικές δαπάνες και ενισχύουν τις κοινές προμήθειες.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έφθασε στην τουρκική πρωτεύουσα λίγο πριν από τις 2 μ.μ. τοπική ώρα, ενώ ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φιλοξενεί τη σύνοδο στο προεδρικό συγκρότημα. Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, οι δύο ηγέτες θα πραγματοποιήσουν διμερή συνάντηση πριν από το κοινωνικό δείπνο των ηγετών του ΝΑΤΟ.
Πριν από την έναρξη της συνόδου, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούττε γνωστοποίησε ότι έχουν ήδη συμφωνηθεί αρκετές προμήθειες οπλικών συστημάτων, μεταξύ των οποίων η αγορά μη επανδρωμένων αεροσκαφών επιτήρησης από ευρωπαϊκές χώρες από την αμερικανική Northrop Grumman, καθώς και η προγραμματισμένη προμήθεια αεροσκαφών της σουηδικής Saab για λογαριασμό του ΝΑΤΟ.
Μιλώντας στις 7 Ιουλίου σε φόρουμ της αμυντικής βιομηχανίας στην Άγκυρα, ο Ρούττε υπογράμμισε ότι οι χώρες μπορούν να επιτύχουν περισσότερα όταν ενεργούν από κοινού και επισήμανε ότι οι σύμμαχοι συμμετέχουν ήδη σε νέους πολυεθνικούς συνασπισμούς κοινών προμηθειών, οι οποίοι τους επιτρέπουν να αποκτούν περισσότερες επιχειρησιακές δυνατότητες σε ευρύ φάσμα αναγκών.
Η εξάρτηση δεν είναι βιώσιμη
Η σύνοδος πραγματοποιείται ενώ η κυβέρνηση Τραμπ καλεί την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά της, την ώρα που η Ουάσιγκτον επανεξετάζει τη στρατιωτική της παρουσία στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου πριν από τη σύνοδο, στις 6 Ιουλίου, ο Ρούττε υποστήριξε ότι η εξάρτηση του ΝΑΤΟ από τις Ηνωμένες Πολιτείες στον τομέα της άμυνας πρέπει να αλλάξει. Ανέφερε ότι δεν είναι βιώσιμο μια χώρα με 350 εκατομμύρια κατοίκους, που βρίσκεται περίπου οκτώ ώρες πτήσης μακριά, να επωμίζεται την άμυνα απέναντι στη Ρωσία για μια περιοχή 600 εκατομμυρίων ανθρώπων, στο πλουσιότερο τμήμα του κόσμου, η οποία εξακολουθεί να εξαρτάται υπερβολικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ επεσήμανε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να παρέχουν στη Συμμαχία κρίσιμη συμβατική στρατιωτική υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής αποτροπής, ενώ η συμβολή τους στη διατλαντική ασφάλεια ενισχύει παράλληλα και τη δική τους ασφάλεια. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η εξισορρόπηση αυτής της κατάστασης είναι καθοριστικής σημασίας. Χωρίς την ανάληψη ισχυρότερου ρόλου από την Ευρώπη και την ενίσχυση της συνεισφοράς του Καναδά, η Συμμαχία, μακροπρόθεσμα, πιθανότατα δεν θα ήταν βιώσιμη.
Καταλήγοντας, εκτίμησε ότι διαμορφώνεται πλέον μια πιο βιώσιμη Συμμαχία, στην οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν μια δικαιότερη κατανομή των βαρών, καθώς οι Ευρωπαίοι αυξάνουν τις αμυντικές δαπάνες τους και αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για τη συμβατική άμυνα της Ευρώπης. Όπως δήλωσε, μια ισχυρότερη Ευρώπη σημαίνει και ισχυρότερο ΝΑΤΟ.
