Η τεχνητή νοημοσύνη μεταβάλλει ήδη τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνονται οι κυβερνοεπιθέσεις, προειδοποιεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, καλώντας τις μεγαλύτερες τράπεζες της ευρωζώνης να υποβάλουν έως τις 31 Οκτωβρίου ολοκληρωμένα σχέδια ενίσχυσης της κυβερνοασφάλειάς τους.
Σε επιστολή της προς τους διευθύνοντες συμβούλους των τραπεζών που εποπτεύει άμεσα, η πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Κλαούντια Μπουχ, επισημαίνει ότι τα νεότερα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να εντοπίζουν ευπάθειες λογισμικού και να δημιουργούν λειτουργικό κώδικα εκμετάλλευσής τους με πρωτοφανή ταχύτητα. Το αποτέλεσμα είναι να περιορίζεται σημαντικά ο χρόνος που μεσολαβεί από την ανακάλυψη μιας ευπάθειας έως την αξιοποίησή της από κακόβουλους παράγοντες, γεγονός που αυξάνει την πίεση προς τους οργανισμούς να αντιδρούν πολύ ταχύτερα.
Η ΕΚΤ θεωρεί ότι η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί παροδικό φαινόμενο, αλλά μια διαρθρωτική αλλαγή στο τοπίο των κυβερνοαπειλών. Για τον λόγο αυτό ζητά από κάθε τράπεζα να παρουσιάσει συγκεκριμένο σχέδιο δράσης, στο οποίο θα περιγράφονται τα μέτρα που θα ληφθούν, η κατανομή αρμοδιοτήτων, οι διαθέσιμοι πόροι και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Τα σχέδια θα πρέπει να εντάσσονται στη συνολική στρατηγική κυβερνοασφάλειας κάθε ιδρύματος, καλύπτοντας τόσο τις άμεσες απειλές όσο και τη μακροπρόθεσμη επιχειρησιακή ανθεκτικότητα.
Στις βασικές προτεραιότητες που θέτει η ΕΚΤ περιλαμβάνονται η ταχύτερη εγκατάσταση ενημερώσεων ασφαλείας, η αποτελεσματικότερη παρακολούθηση των κυβερνοαπειλών και ο αυστηρότερος έλεγχος των εξωτερικών παρόχων τεχνολογίας. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στα συστήματα που είναι προσβάσιμα μέσω διαδικτύου, στις υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους και στο λογισμικό τρίτων, καθώς θεωρούνται περισσότερο εκτεθειμένα σε επιθέσεις.
Παράλληλα, η ΕΚΤ υπενθυμίζει ότι η ευθύνη για τη θωράκιση των τραπεζών ανήκει στις διοικήσεις τους, οι οποίες ενδέχεται να χρειαστεί να αυξήσουν τις επενδύσεις σε τεχνολογικές υποδομές και εξειδικευμένο προσωπικό. Υπογραμμίζει επίσης ότι ο Κανονισμός για την Ψηφιακή Επιχειρησιακή Ανθεκτικότητα (Digital Operational Resilience Act – DORA) εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό κανονιστικό πλαίσιο για τη διαχείριση των τεχνολογικών κινδύνων, ενώ εκκρεμή εποπτικά ευρήματα αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα όσο επιταχύνεται η εξέλιξη των κυβερνοαπειλών.
Τις ανησυχίες αυτές συμμερίζονται και άλλοι διεθνείς φορείς. Κατά τις εαρινές συνόδους του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας, κορυφαία στελέχη του χρηματοπιστωτικού τομέα εξέτασαν τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης στην κυβερνοασφάλεια του τραπεζικού συστήματος.
Στο πλαίσιο εκείνων των συζητήσεων αναφέρθηκε και το πειραματικό μοντέλο Claude Mythos Preview της Anthropic. Η εταιρεία είχε γνωστοποιήσει ότι το σύστημα εντόπισε χιλιάδες ευπάθειες σε μεγάλα λειτουργικά συστήματα και προγράμματα περιήγησης, πολλές από τις οποίες χαρακτηρίστηκαν κρίσιμες, ενώ αργότερα ανακοίνωσε ότι θα περιορίσει τη διάθεσή του μέχρι να ολοκληρωθούν πρόσθετοι έλεγχοι ασφαλείας.
Παρόμοιες προειδοποιήσεις έχουν διατυπώσει ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι, και η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ. Ο πρώτος έχει επισημάνει ότι η δυνατότητα των προηγμένων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης να εντοπίζουν ταχύτατα ευπάθειες συνιστά σημείο καμπής για την κυβερνοασφάλεια του χρηματοπιστωτικού τομέα, ενώ η Λαγκάρντ έχει τονίσει ότι τα οφέλη της τεχνολογίας πρέπει να σταθμίζονται απέναντι στους νέους κινδύνους που δημιουργεί, σε μια περίοδο όπου οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της στην παραγωγικότητα, την απασχόληση και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα παραμένουν αντικείμενο συζήτησης.
Η ΕΚΤ συντονίζεται ήδη με διεθνείς οργανισμούς, μεταξύ των οποίων η G7, η Επιτροπή της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία και το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, με στόχο την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας απέναντι στις κυβερνοαπειλές.
Το μήνυμα της Φρανκφούρτης προς τον τραπεζικό κλάδο είναι σαφές· η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον μια μελλοντική πρόκληση για την κυβερνοασφάλεια. Εξελίσσεται ήδη σε παράγοντα που επιταχύνει τον ρυθμό, αυξάνει την πολυπλοκότητα των επιθέσεων και απαιτεί ταχύτερη προσαρμογή των αμυντικών μηχανισμών του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Με τη συμβολή της Evgenia Filimianova
