Οι δηλώσεις της κυβέρνησης Τραμπ σχετικά με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ και οι απειλές αποχώρησης από τη Συμμαχία ωθούν τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη να αναζητήσουν εναλλακτικές ρυθμίσεις ασφάλειας, δήλωσε στις 7 Απριλίου ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας, Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες.
Μετά τη διστακτικότητα ευρωπαϊκών χωρών να αποστείλουν ναυτικές δυνάμεις για να συμβάλουν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, τα οποία έχει αποκλείσει το Ιράν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει τη Συμμαχία, όπως έκανε και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στα τέλη Μαρτίου.
Ο Αλμπάρες δήλωσε ότι η απόφαση για το αν η Ουάσιγκτον θα παραμείνει στο ΝΑΤΟ ανήκει αποκλειστικά στον Τραμπ, προσθέτοντας ωστόσο ότι οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου οδηγούν άλλα μέλη της Συμμαχίας να επανεξετάσουν τη στάση τους. Όπως ανέφερε σε συνέντευξή του στο ισπανικό τηλεοπτικό δίκτυο La Sexta, το ΝΑΤΟ αποτελεί μια αμοιβαία επωφελή συμμαχία για Ευρωπαίους και Αμερικανούς, αλλά οι δηλώσεις της αμερικανικής κυβέρνησης και οι νέες θέσεις της για την ευρωατλαντική ασφάλεια καλούν τους Ευρωπαίους να κάνουν ένα άλμα όσον αφορά την κυριαρχία και την άμυνά τους, υπογραμμίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι οφείλουν να αναλάβουν οι ίδιοι την ασφάλεια και την αποτρεπτική τους ισχύ.
Για τον σκοπό αυτό, σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να επιδιώξει τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού στρατού και την ενοποίηση των αμυντικών της βιομηχανιών, καθώς και να προχωρήσει στη δημιουργία ενιαίας ψηφιακής αγοράς και ένωσης κεφαλαιαγορών. Η ισπανική κυβέρνηση συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο έντονων επικριτών του πολέμου κατά του Ιράν, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ παράνομες.
Η Μαδρίτη έχει κλείσει τον εναέριο χώρο της για αμερικανικά αεροσκάφη που συμμετέχουν στις επιθέσεις και έχει απαγορεύσει τη χρήση κοινών στρατιωτικών βάσεων στη νότια Ισπανία, ενώ η Ιταλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν επίσης εκφράσει επιφυλάξεις για την εμπλοκή τους στον πόλεμο.
Ο Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξή του την 1η Απριλίου στο βρετανικό μέσο The Telegraph ότι επανεξετάζει σοβαρά τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών στο ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας ότι το αίτημά του για βοήθεια στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ αποτέλεσε δοκιμασία που οι σύμμαχοι απέτυχαν να περάσουν και ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμμαχία βρίσκεται πλέον πέρα από το στάδιο της επανεξέτασης. Όπως ανέφερε, δεν είχε ποτέ πειστεί από το ΝΑΤΟ, καθώς θεωρούσε πάντα ότι πρόκειται για έναν «χάρτινο τίγρη», εκτιμώντας ότι το ίδιο γνωρίζει και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη διστακτικότητα των κρατών-μελών να εμπλακούν πιο ενεργά στον τρέχοντα πόλεμο με το Ιράν ως δύσκολο να γίνει πιστευτή, επισημαίνοντας ότι δεν επιδίωξε κάποια μεγάλη συμφωνία ούτε επέβαλε τη συμμετοχή τους, αλλά θεωρούσε ότι η υποστήριξή τους θα έπρεπε να είναι αυτονόητη. Οι δηλώσεις αυτές βασίστηκαν σε τοποθετήσεις του Μάρκο Ρούμπιο στις 30 Μαρτίου, σύμφωνα με τις οποίες η Ουάσιγκτον πρέπει να επανεξετάσει τη σχέση της με τη Συμμαχία, καθώς τα μέλη δεν στηρίζουν τις Ηνωμένες Πολιτείες στη σύγκρουση με το Ιράν.
Η συλλογική άμυνα αποτελεί τον πυρήνα του ΝΑΤΟ, το οποίο ιδρύθηκε το 1949 με κύριο στόχο την αντιμετώπιση του κινδύνου σοβιετικών επιθέσεων σε συμμαχικά εδάφη. Το Άρθρο 5 της Συνθήκης του Βορείου Ατλαντικού ορίζει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, ενώ ενεργοποιήθηκε ως απάντηση στις τρομοκρατικές επιθέσεις κατά των Ηνωμένων Πολιτειών στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, τη μοναδική φορά που έχει εφαρμοστεί στην ιστορία της Συμμαχίας.
Περιγράφοντας την αντίδραση ορισμένων συμμάχων ως ιδιαίτερα απογοητευτική, ο Ρούμπιο σημείωσε ότι ο Τραμπ και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να επανεξετάσουν τον οργανισμό μετά τη λήξη της τρέχουσας σύγκρουσης. Ανέφερε ότι σε μια περίοδο ανάγκης, κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες εντόπισαν σοβαρό κίνδυνο για την εθνική τους ασφάλεια και τα εθνικά τους συμφέροντα, κρίθηκε απαραίτητη η διεξαγωγή της επιχείρησης, ωστόσο χώρες όπως η Ισπανία, μέλος του ΝΑΤΟ που οι ΗΠΑ έχουν δεσμευθεί να υπερασπίζονται, αρνήθηκαν τη χρήση του εναέριου χώρου τους και των βάσεών τους, με παρόμοια στάση να τηρούν και άλλες χώρες.
Ο Ρούμπιο διερωτήθηκε, υπό αυτές τις συνθήκες, ποιο είναι το όφελος για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Με πληροφορίες από το Reuters
