Για δεκαετίες, οι ράγες μέσα στα Ναυπηγεία Ελευσίνας έμοιαζαν περισσότερο με ανάμνηση παρά με ενεργό τμήμα μιας παραγωγικής αλυσίδας. Σκεπασμένες από σκόνη και σιωπή, παρέπεμπαν σε μια περίοδο κατά την οποία η βαριά βιομηχανία στην Ελλάδα δεν περιοριζόταν σε επιδιορθώσεις και εισαγωγές, αλλά περιλάμβανε και παραγωγική δραστηριότητα. Σήμερα, τριάντα χρόνια μετά, το σκηνικό αλλάζει. Τα βαγόνια επιστρέφουν, όχι ως νοσταλγία, αλλά ως μέρος ενός νέου βιομηχανικού σχεδιασμού που επιχειρεί να συνδέσει παρελθόν και μέλλον.
Η δημιουργία της ONEX Rolling Stock & Integrated Systems εντάσσεται σε αυτή τη νέα φάση για τα Ναυπηγεία Ελευσίνας και στη συνολικότερη συζήτηση για την επαναβιομηχάνιση της χώρας. Ο Όμιλος ONEX επεκτείνει τη δραστηριότητά του πέρα από τη ναυπηγική, επενδύοντας στον τομέα του σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού και των ολοκληρωμένων συστημάτων, με έδρα την Ελευσίνα και ορίζοντα έναρξης παραγωγής εντός του 2026.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το εγχείρημα συνοδεύεται από επενδύσεις που υπερβαίνουν τα 20 εκατ. ευρώ σε βάθος διετίας και προβλέπει τη δημιουργία τουλάχιστον 100 νέων θέσεων εργασίας, κυρίως τεχνικών και μηχανικών ειδικοτήτων. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σιδηροδρομικές υποδομές επανέρχονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τις μεταφορές και την πράσινη μετάβαση.
Η επιλογή της Ελευσίνας δεν βασίζεται μόνο στις υφιστάμενες τεχνικές δυνατότητες. Οι εγκαταστάσεις διαθέτουν περισσότερα από 57.000 τετραγωνικά μέτρα στεγασμένων χώρων, βαριά μηχανουργεία, δυνατότητες μεταλλικών κατασκευών μεγάλης κλίμακας, συγκολλήσεις ακριβείας, βιομηχανικές βαφές, τελική συναρμολόγηση, δοκιμές φορτίου και ποιοτικούς ελέγχους. Παράλληλα, επανέρχεται στο προσκήνιο και η ιστορική διάσταση των ναυπηγείων.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, τα Ναυπηγεία Ελευσίνας δεν ήταν αποκλειστικά συνδεδεμένα με την κατασκευή πλοίων. Στις ίδιες εγκαταστάσεις κατασκευάστηκε σημαντικός αριθμός εμπορευματικών σιδηροδρομικών βαγονιών, βασισμένων σε ευρωπαϊκά πρότυπα, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα επιχειρούσε να ενισχύσει την εγχώρια βιομηχανική παραγωγή.
Αν και οι διαθέσιμες πηγές για τις εργασίες συντήρησης και ανακατασκευής της δεκαετίας του 1990 είναι περιορισμένες, τα ναυπηγεία διέθεταν την τεχνική υποδομή για την υποστήριξη σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού, εμπειρία που σταδιακά περιορίστηκε αλλά δεν εξαφανίστηκε.
Σήμερα, η ONEX RSIS επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτή την παρακαταθήκη. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει τη δημιουργία γραμμής παραγωγής τροχαίου υλικού, κέντρου συντήρησης και αναβάθμισης (MRO), καθώς και τη λειτουργία ως βιομηχανικός εταίρος για διεθνείς κατασκευαστές, μέσω μοντέλων συμπαραγωγής SKD/CKD με τελική συναρμολόγηση στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη γεωγραφική θέση της Ελευσίνας. Η σύνδεση με το Θριάσιο Πεδίο και το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο επιτρέπει απευθείας φόρτωση και μεταφορά τροχαίου υλικού, κάτι που, σύμφωνα με εκτιμήσεις, μπορεί να μειώσει το κόστος διακίνησης και μεταφοράς. Παράλληλα, ενισχύονται οι δυνατότητες συνδυασμένων μεταφορών και περιορίζεται το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Στην εγχώρια αγορά, το εγχείρημα στοχεύει στην παροχή ανεξάρτητων υπηρεσιών συντήρησης και επισκευής, ανακαινίσεων επιβατικών βαγονιών και υποστήριξης εμπορευματικού στόλου, ενώ προβλέπεται και επένδυση στην εκπαίδευση τεχνικών και μηχανικών.
Τριάντα χρόνια μετά, η επιστροφή των βαγονιών στις ράγες των Ναυπηγείων Ελευσίνας δεν συνιστά απλώς μια νέα επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά μια προσπάθεια επανασύνδεσης με μια βιομηχανική συνέχεια που είχε διακοπεί.
Του Θανάση Παπαδή
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
