Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου παρουσίασε μέτρα στις 12 Φεβρουαρίου για να μπλοκάρει πολιτικές δωρεές από ξένα καθεστώτα. Η κίνηση έρχεται καθώς οι επικεφαλής της αντικατασκοπείας και της ασφάλειας της χώρας ενημέρωσαν ακαδημαϊκούς και πολιτικούς για απειλές από χώρες που περιλαμβάνουν την Κίνα και τη Ρωσία.
Οι προτεινόμενοι κανόνες, που παρουσιάστηκαν στις 12 Φεβρουαρίου, θα απαιτούν από τους πολιτικούς δωρητές να έχουν «γνήσια σύνδεση με το Ηνωμένο Βασίλειο» και να διαθέτουν αρκετά έσοδα ώστε να μπορούν να καλύψουν τη δωρεά, ανέφερε σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Στέγασης, Κοινοτήτων και Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Το υπουργείο παρέπεμψε στον πρώην ευρωβουλευτή Νέιθαν Γκιλ και στη δικηγόρο Κριστίν Λι, σημειώνοντας ότι οι υποθέσεις τους υπογράμμισαν την ανάγκη για τα προτεινόμενα μέτρα. Ο Γκιλ, πρώην επικεφαλής του Reform UK στην Ουαλία, φυλακίστηκε τον Νοέμβριο 2025 επειδή έλαβε χρήματα για να προωθήσει φιλορωσικές θέσεις.
Μετά την καταδίκη του, η κυβέρνηση ξεκίνησε ανασκόπηση για την ξένη οικονομική παρέμβαση στην πολιτική του Ηνωμένου Βασιλείου. Η Λι, η οποία δώρισε τουλάχιστον 500.000 λίρες (περίπου 590.000 ευρώ) στον βουλευτή των Εργατικών Μπάρρυ Γκάρντινερ, κατονομάστηκε από τη MI5 σε προειδοποίηση του Ιανουαρίου 2022, με την κατηγορία ότι εμπλεκόταν σε «δραστηριότητες πολιτικής παρέμβασης» για λογαριασμό του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ).
Η Λι αμφισβήτησε την ενέργεια της MI5, υποστηρίζοντας ότι η προειδοποίηση της υπηρεσίας προς το Κοινοβούλιο περιείχε «πραγματολογικά λάθη» και ήταν «προδήλως εσφαλμένη». Η προσφυγή της απορρίφθηκε τον Δεκέμβριο 2024, όταν οι δικαστές του δικαστηρίου έκριναν ότι η MI5 είχε εκδώσει την προειδοποίηση για «νόμιμους λόγους».
Τα νέα μέτρα για την αυστηροποίηση των κανόνων στις πολιτικές δωρεές περιλαμβάνονται σε νομοσχέδιο 194 σελίδων με τίτλο «Representation of the People Bill», το οποίο επιδιώκει να επεκτείνει το δικαίωμα ψήφου σε άτομα 16 και 17 ετών.
Ο Στιβ Ριντ, υπουργός Στέγασης, Κοινοτήτων και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δήλωσε ότι το νομοσχέδιο «θα προστατεύσει τη δημοκρατία μας από ξένες παρεμβάσεις και θα δώσει στους νέους το δικαίωμα ψήφου». Οι κανόνες για τις δωρεές θα «τερματίσουν το σημερινό καθεστώς, όπου μια νέα εταιρεία που καταχωρίζεται σήμερα, ανήκει σε οποιονδήποτε, χρηματοδοτείται από οπουδήποτε, χωρίς ούτε μία ημέρα εμπορικής δραστηριότητας, μπορεί να δωρίζει και να ασκεί επιρροή στην πολιτική του Ηνωμένου Βασιλείου», ανέφερε η ανακοίνωση.
MI5 προειδοποιεί ακαδημαϊκούς και πολιτικούς
Την περασμένη εβδομάδα, ο γενικός διευθυντής της MI5, σερ Κεν ΜακΚάλλουμ, και ο διευθύνων σύμβουλος του Εθνικού Κέντρου Κυβερνοασφάλειας, Ρίτσαρντ Χορν, ενημέρωσαν ανώτερα στελέχη από περισσότερα από 70 πανεπιστήμια σχετικά με το πώς να αναγνωρίζουν και να αναφέρουν ξένες παρεμβάσεις, ανέφερε το Cabinet Office στις 9 Φεβρουαρίου. Ο ΜακΚάλλουμ περιέγραψε μεθόδους που χρησιμοποιούν εχθρικοί παράγοντες για να διαμορφώνουν το περιεχόμενο της έρευνας και της διδασκαλίας στην ανώτατη εκπαίδευση, μεταξύ άλλων με στοχοποίηση ακαδημαϊκών από Κινέζους πράκτορες σε ιστοτόπους επαγγελματικής δικτύωσης όπως το LinkedIn.
Η ενημέρωση ακολουθήθηκε από νέες οδηγίες που δημοσιεύθηκαν τη Δευτέρα για τα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης. Σύμφωνα με τις οδηγίες, εχθρικοί παράγοντες ενδέχεται να στοχοποιούν προσωπικό πανεπιστημίων για να επηρεάζουν αποφάσεις, να διαμορφώνουν αφηγήματα, να συλλέγουν πληροφορίες και να προβαίνουν σε διακρατική καταστολή.
Οι επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας ενημέρωσαν επίσης αξιωματούχους από όλα τα πολιτικά κόμματα του Ηνωμένου Βασιλείου, σε ξεχωριστή κλειστή συνάντηση, σχετικά με την αναγνώριση και την αντίσταση σε προσπάθειες χειραγώγησης της πολιτικής διαδικασίας και των δημοκρατικών αξιών του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η MI5 είχε προειδοποιήσει βουλευτές και κοινοβουλευτικό προσωπικό τον Νοέμβριο για κινεζική κατασκοπεία μέσω κυνηγών ταλέντων στελέχωσης.
Η ενημέρωση για τους επικεφαλής των πανεπιστημίων ανακοινώθηκε τον Νοέμβριο, στο πλαίσιο σχεδίου για την αντιμετώπιση πολιτικής παρέμβασης και κατασκοπείας. Δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση κρατικής παρέμβασης στην ανώτατη εκπαίδευση, που υποστηρίζεται από επένδυση 3 εκατ. λιρών (περίπου 3,5 εκατ. ευρώ), περιλαμβάνει ασφαλή πύλη μέσω της οποίας οι ηγέτες των πανεπιστημίων θα μπορούν να αναφέρουν ύποπτες προσεγγίσεις απευθείας στις υπηρεσίες ασφαλείας.
Το υπουργείο Παιδείας του Ηνωμένου Βασιλείου θα διαβουλευθεί με τον κλάδο για μια νέα προληπτική συμβουλευτική υπηρεσία.
Η υπουργός Δεξιοτήτων, βαρόνη Τζάκι Σμιθ, δήλωσε ότι η «παγκόσμιας κλάσης φήμη» των πανεπιστημίων του Ηνωμένου Βασιλείου τα καθιστά πρωταρχικό στόχο ξένων κρατών και εχθρικών παραγόντων, οι οποίοι επιδιώκουν να υπονομεύσουν αυτή τη φήμη «διαμορφώνοντας ή λογοκρίνοντας την έρευνα και τη διδασκαλία». Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση «δεν αντιμετωπίζει αυτό το ζήτημα επιπόλαια» και ότι «εργάζεται από κοινού σε όλο το κυβερνητικό φάσμα και με τα ίδια τα πανεπιστήμια» για να υπερασπιστεί το ακμαίο ακαδημαϊκό περιβάλλον του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ο Τιμ Μπράντσο, διευθύνων σύμβουλος του Russell Group των πανεπιστημίων, χαιρέτισε το νέο ενιαίο σημείο επαφής για συμβουλές σχετικά με ξένες παρεμβάσεις, λέγοντας ότι θα «ενδυναμώσει τα ιδρύματα να αναφέρουν και να αναλαμβάνουν δράση πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, γνωρίζοντας ότι υπάρχει διαθέσιμη υποστήριξη».
Τον Νοέμβριο, δικηγόροι υποστήριξαν ότι ένα πανεπιστήμιο του Ηνωμένου Βασιλείου είχε σταματήσει την έρευνα μιας καθηγήτριας σχετικά με εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων στην Κίνα, αφού δέχτηκε πίεση από κινεζικές αρχές. Η Leigh Day Solicitors ανέφερε ότι εσωτερικά έγγραφα από το Sheffield Hallam University, τα οποία αποκτήθηκαν μέσω αιτημάτων ελευθερίας πληροφόρησης και αιτημάτων πρόσβασης σε προσωπικά δεδομένα, υποδήλωναν ότι το πανεπιστήμιο είχε απαγορεύσει στην καθηγήτρια Λόρα Μέρφυ, κορυφαία καθηγήτρια ανθρωπίνων δικαιωμάτων, να συνεχίσει την έρευνά της για καταναγκαστική εργασία.
Το πανεπιστήμιο αργότερα ζήτησε συγγνώμη από τη Μέρφυ και δεσμεύτηκε να στηρίξει την έρευνά της.
Με πληροφορίες από PA Media
