Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος τόνισε πως το σχέδιο της Ισπανίας να νομιμοποιήσει περίπου 500.000 παράνομους μετανάστες θέτει σε κίνδυνο την Ευρώπη.
Μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο αντιπρόεδρος του ΕΛΚ, Τόμας Τόμπε, δήλωσε: «Το σχέδιο της Ισπανίας να νομιμοποιήσει περίπου μισό εκατομμύριο παράνομους μετανάστες που ήδη ζουν και εργάζονται στη χώρα, μέσω μιας επιταχυμένης διαδικασίας, αποτελεί ευθεία πρόκληση για τη Ζώνη Σένγκεν [και] υπονομεύει τις κοινές μας προσπάθειες να ενισχύσουμε τα σύνορά μας και να αντιμετωπίσουμε τη λαθραία μετανάστευση».
Η Ζώνη Σένγκεν περιλαμβάνει 29 ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες έχουν καταργήσει τους εσωτερικούς συνοριακούς ελέγχους, επιτρέποντας την ελεύθερη μετακίνηση πολιτών σαν να πρόκειται για μία χώρα. Στην περιοχή συμμετέχουν τα περισσότερα κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και η Νορβηγία, η Ισλανδία, η Ελβετία και το Λίχτενσταϊν.
Η ισπανική πρόταση, που παρουσιάστηκε στις 27 Ιανουαρίου, προβλέπει τη χορήγηση άδειας παραμονής σε περίπου 500.000 ανθρώπους χωρίς νόμιμα έγγραφα, μέσω νέου διοικητικού διατάγματος, χωρίς να απαιτείται έγκριση από το Κοινοβούλιο. Έχοντας άδεια παραμονής της Ισπανίας, αυτοί οι μετανάστες θα μπορούν να ταξιδεύουν εντός της Ζώνης Σένγκεν για έως 90 ημέρες σε διάστημα 180 ημερών.
Αναφερόμενος στον πρωθυπουργό της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, ο Τόμπε σχολίασε: «Ας είμαστε ξεκάθαροι, δεν πρόκειται για αλληλεγγύη. Πρόκειται για πολιτική στρατηγική ώστε να ικανοποιηθούν οι αριστεροί σύμμαχοι και να διατηρηθεί η εξουσία. Οι συνέπειες, όμως, ξεπερνούν τα όρια της Ισπανίας. Όταν ένα κράτος-μέλος ενεργεί μονομερώς, διακυβεύεται η ασφάλεια ολόκληρης της Ευρώπης».
Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα αποτελεί τη μεγαλύτερη πολιτική ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συγκεντρώνοντας κεντροδεξιά και συντηρητικά κόμματα από όλη την ΕΕ. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είναι εξέχον μέλος του ΕΛΚ. Το 2024, η φον ντερ Λάιεν πρότεινε τη σύναψη συμφωνιών με χώρες εκτός ΕΕ, από όπου προέρχονται ή διέρχονται παράτυποι μετανάστες, προκειμένου να ανακοπεί η ροή προς την Ευρώπη. Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, τα κράτη-μέλη έχουν τη δυνατότητα να συνάπτουν συμφωνίες ώστε οι αιτήσεις ασύλου να εξετάζονται εκτός ΕΕ, ενδεχομένως σε κέντρα υποδοχής στη Βόρεια Αφρική ή αλλού.
Αριστεροί πολιτικοί στην Ισπανία θεωρούν ότι το μέτρο αποδίδει κοινωνική δικαιοσύνη. Όπως δήλωσαν, «χιλιάδες μετανάστες στη χώρα εργάζονται χωρίς δικαιώματα και υπό συνθήκες εκμετάλλευσης». Το κόμμα Podemos μάλιστα τόνισε στις 26 Ιανουαρίου: «Η έλλειψη χαρτιών είναι ο τρόπος που ο καπιταλισμός, στη σημερινή εποχή, συντηρεί τη σκλαβιά στον 21ο αιώνα. Γι’ αυτό αυτή η τακτοποίηση είναι καθαρή κοινωνική δικαιοσύνη».
Η υπουργός Μετανάστευσης, Έλμα Σάιθ, επεσήμανε σε συνέντευξη Τύπου ότι δικαιούχοι της νέας ρύθμισης θα είναι όσοι παράνομοι μετανάστες έχουν διαμείνει στην Ισπανία τουλάχιστον πέντε μήνες μέχρι τα τέλη του 2025 και δεν έχουν ποινικό μητρώο. Όπως παρατήρησε, πρόκειται για «μέτρο που έχει προετοιμαστεί, συζητηθεί και κρίνεται αναγκαίο για να δοθεί απάντηση σε μια πραγματικότητα που υπάρχει στους δρόμους μας κι επηρεάζει τόσο τη συνύπαρξη όσο και την οικονομία».
Το μέτρο θα αφορά και όσους έχουν υποβάλει αίτηση ασύλου μέχρι το τέλος του έτους, αλλά η απόφαση εκκρεμεί. Τα τελευταία χρόνια, η Ισπανία έχει δεχθεί πολύ μεγάλες μεταναστευτικές ροές, με τον πληθυσμό των μεταναστών να αυξάνεται κατακόρυφα. Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής της Ισπανίας, το 2024 η καθαρή εξωτερική μετανάστευση ξεπέρασε τα 600.000 άτομα.
Εκτιμήσεις αναφέρουν πως στις αρχές του 2023 στην Ισπανία ζούσαν περίπου 686.000 παράνομοι μετανάστες, αριθμός που εκτιμάται ότι αυξήθηκε στους 840.000 το 2025, αν και τα ακριβή στοιχεία ποικίλουν αφού οι παράτυποι μετανάστες δύσκολα καταγράφονται επίσημα. Το προφίλ των αιτούντων άσυλο στην Ισπανία διαφέρει σημαντικά από εκείνο άλλων χωρών της Ευρώπης. Ενώ τα κράτη της Βόρειας Ευρώπης δέχονται κύματα αιτήσεων από τη Μέση Ανατολή, η Ισπανία έχει εξελιχθεί σε βασικό προορισμό μεταναστών από τη Λατινική Αμερική. Παράλληλα, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι από τη Δυτική και την Υποσαχάρια Αφρική καταφθάνουν παράνομα στην Ισπανία τα τελευταία χρόνια, δια θαλασσίων ή χερσαίων οδών, όπως καταγράφει η ανθρωπιστική οργάνωση ACAPS.
Η εφημερίδα επικοινώνησε με το γραφείο του κου Σάντσεθ για σχόλιο, αλλά δεν έλαβε απάντηση μέχρι την ώρα της δημοσίευσης.
Του Owen Evans
