Ο «Δαίδαλος», ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής της Ελλάδας, ολοκλήρωσε τη συναρμολόγησή του στα εργαστήρια της HPE στην Τσεχία και βρίσκεται πλέον στη φάση των τελικών δοκιμών πριν μεταφερθεί και εγκατασταθεί στο Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Για το ελληνικό οικοσύστημα έρευνας και καινοτομίας — και ιδιαίτερα για τις εγχώριες νέες επιχειρήσεις — η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ παγκόσμιας κλάσης.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, ο «Δαίδαλος» δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη τεχνικό έργο, αλλά μια στρατηγική επένδυση εθνικής σημασίας που εντάσσει τη χώρα στον σκληρό πυρήνα της ευρωπαϊκής υπολογιστικής και τεχνολογικής ισχύος. Σε μια περίοδο όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη και τα δεδομένα καθορίζουν οικονομικές και γεωπολιτικές ισορροπίες, στόχος είναι η Ελλάδα να μην παραμένει καταναλωτής τεχνολογίας, αλλά να παράγει γνώση, καινοτομία και εφαρμογές υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Ο υπερυπολογιστής θα αποτελέσει τον υπολογιστικό πυρήνα του AI Factory «Pharos», προσφέροντας σε νεοφυείς επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και δημόσιους φορείς πρόσβαση σε προηγμένες υποδομές που μέχρι σήμερα διέθεταν ελάχιστα κράτη. Από εφαρμογές στην υγεία και τη βιώσιμη ανάπτυξη έως εργαλεία για την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό, το εγχείρημα φιλοδοξεί να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης και να θεμελιώσει έναν νέο πυλώνα ψηφιακής κυριαρχίας.
Ο «Δαίδαλος» έρχεται να αντικαταστήσει τον «ARIS», που λειτουργούσε από το 2015, σηματοδοτώντας ένα τεχνολογικό άλμα. Η μέγιστη υπολογιστική του ισχύς φτάνει τα 89 Petaflop σε διπλή ακρίβεια (FP64), δηλαδή 89 τετράκις εκατομμύρια αριθμητικές πράξεις ανά δευτερόλεπτο. Το σύστημα βασίζεται στην αρχιτεκτονική Nvidia GH200 Grace Hopper, η οποία συνδυάζει επεξεργαστή ARM (Grace CPU) και GPU Hopper στο ίδιο κύκλωμα, με εξαιρετικά υψηλό bandwidth μνήμης. Πρόκειται για τεχνολογία αιχμής, σχεδιασμένη για απαιτητικές επιστημονικές προσομοιώσεις αλλά και για την εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Η αναφορά στη «διπλή ακρίβεια» δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια χωρίς σημασία. Στην υπολογιστική επιστήμη, οι δεκαδικοί αριθμοί αποθηκεύονται με κινητή υποδιαστολή. Η απλή ακρίβεια (32 bits) είναι αρκετή για γραφικά ή πολλές εφαρμογές AI. Η διπλή ακρίβεια (64 bits), όμως, προσφέρει πολύ μεγαλύτερη αριθμητική πιστότητα. Σε πεδία όπως τα κλιματικά μοντέλα, η αστροφυσική ή η κβαντική χημεία, ακόμη και ένα μικρό σφάλμα στρογγυλοποίησης μπορεί να αλλοιώσει δραματικά το τελικό αποτέλεσμα. Με τα 89 Petaflops σε FP64, ο «Δαίδαλος» τοποθετεί την Ελλάδα σε ιδιαίτερα υψηλή θέση διεθνώς, ακόμη και στη λίστα Top 500.
Η επένδυση, ύψους περίπου 50 εκατομμυρίων ευρώ, υλοποιείται από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και την ΕΔΥΤΕ, με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα EuroHPC JU. Η επιλογή του χώρου εγκατάστασης έχει και συμβολικό χαρακτήρα: ο υπερυπολογιστής θα στεγαστεί στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού της Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων στο Λαύριο. Εκεί όπου άλλοτε βρισκόταν η καρδιά της ελληνικής βιομηχανικής δραστηριότητας, θα λειτουργεί πλέον η καρδιά της ψηφιακής εποχής. Παράλληλα, οι εγκαταστάσεις έχουν σχεδιαστεί ώστε να αξιοποιούν σε μεγάλο βαθμό ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και καινοτόμα συστήματα ψύξης, καθιστώντας το κέντρο δεδομένων ιδιαίτερα αποδοτικό ενεργειακά.
Πέρα από την καθαρή υπολογιστική ισχύ, το οικοσύστημα «Pharos» θα προσφέρει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο υπηρεσιών: κανόνες πρόσβασης, τεχνική υποστήριξη, διαχείριση δεδομένων, ανωνυμοποίηση ευαίσθητων πληροφοριών και προετοιμασία «AI-ready» datasets. Έτσι, ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια, νεοφυείς επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς θα μπορούν να αξιοποιούν την υποδομή με ασφάλεια και συμμόρφωση, χωρίς τα εμπόδια που συχνά συνοδεύουν έργα μεγάλης κλίμακας.
Στην πράξη, οι εφαρμογές εκτείνονται από την ιατρική και τη γενετική — με προσομοιώσεις για ανακάλυψη νέων φαρμάκων και ταχύτερη ανάλυση DNA — έως την πρόβλεψη ακραίων καιρικών φαινομένων με μεγαλύτερη ακρίβεια για τον ελλαδικό χώρο. Ταυτόχρονα, οι ελληνικές νέες επιχειρήσεις θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να εκπαιδεύουν τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης τους εντός χώρας, χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από ακριβές υποδομές του εξωτερικού.
Ο «Δαίδαλος» δεν είναι απλώς ένας ισχυρός υπολογιστής. Είναι μια δήλωση πρόθεσης ότι η Ελλάδα επιδιώκει να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση της ψηφιακής και τεχνολογικής επανάστασης, επενδύοντας σε υποδομές που μετατρέπουν την υπολογιστική ισχύ σε εργαλείο εθνικής στρατηγικής.
