Από τις 4 Ιουνίου, οι εσωτερικοί υπολογιστές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν έχουν πλέον την Google ως προεπιλεγμένη μηχανή αναζήτησης, αλλά την Qwant, μία γαλλική πλατφόρμα.
Η αλλαγή ισχύει για αναζητήσεις που πραγματοποιούνται από τη γραμμή διευθύνσεων των προγραμμάτων περιήγησης Firefox και Microsoft Edge στους σταθμούς εργασίας του ιδρύματος, αν και κάθε χρήστης μπορεί να αλλάξει τις ρυθμίσεις και να επιστρέψει στην Google ή σε άλλη υπηρεσία.
Μια χειρονομία ψηφιακής απεξάρτησης
Η απόφαση να αντικατασταθεί η Google αποτελεί μέρος της ευρωπαϊκής προσπάθειας για μεγαλύτερη ανεξαρτησία από τις μεγάλες αμερικανικές πλατφόρμες και για προώθηση ενός ευρωπαϊκού τεχνολογικού οικοσυστήματος που «που θα ευθυγραμμίζεται περισσότερο με τις ευρωπαϊκές αξίες», όπως πρότειναν πέρυσι ευρωβουλευτές από διάφορες ομάδες.
Ένας παράγοντας που διαφοροποιεί την ευρωπαϊκή από την αμερικανική λογική, είναι το αίτημα για μεγαλύτερη προστασία των προσωπικών δεδομένων, το οποίο εκφράζεται με τα μέτρα και τους περιορισμούς που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά τη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας και τις υποχρεώσεις των παρόχων.
Η διαφοροποίηση και απεξάρτηση από τους εταίρους της αποτελεί μία γενικευμένη τάση στην ΕΕ, που αφορά και άλλα πεδία όπως η άμυνα, η παραγωγή και η ενέργεια.
Μια γαλλική μηχανή αναζήτησης που «προστατεύει την ιδιωτικότητα»
Η Qwant, η οποία ιδρύθηκε το 2013, προβάλλει την απουσία εξατομικευμένης διαφημιστικής στόχευσης και τη δέσμευσή της να μην διατηρεί το ιστορικό αναζήτησης των χρηστών, προσφέροντας διαφημίσεις με βάση τα συμφραζόμενα που σχετίζονται με το περιεχόμενο που αναζητήθηκε.
Ως μηχανή αναζήτησης, σχεδιάστηκε εξαρχής ως μια ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση στην Google, σε ένα τοπίο που κυριαρχείται από λίγους σημαντικούς διεθνείς παίκτες.
Για τους υποστηρικτές της, η έγκρισή της από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποτελεί ένα μήνυμα υπέρ μιας «ευρωπαϊκής τεχνολογικής λύσης» που ενσωματώνει τοπική έρευνα, cloud και τεχνητή νοημοσύνη.
Το άνοιγμα στην Κίνα
Tο 2018, η Qwant ανακοίνωσε την ίδρυσή της στην Κίνα, στο Σουτζόου, που παρουσιάζεται ως «πόλη των μεγάλων δεδομένων», στο πλαίσιο κρατικής επίσκεψης του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν, σύμφωνα με το Tribuca.net.
Η μηχανή αναζήτησης παρουσιάστηκε τότε ως μία από τις λίγες δυτικές υπηρεσίες που ήταν προσβάσιμες στη χώρα, βασίζοντας τη στρατηγική της σε μια βιομηχανική συνεργασία γύρω από τα δεδομένα και τις ψηφιακές υποδομές.
Το άνοιγμα της Qwant στην κινεζική αγορά συνοδεύτηκε από συμφωνίες με τοπικούς εταίρους και συζητήσεις σχετικά με την προσαρμογή των υπηρεσιών σε ένα αυστηρά ρυθμιζόμενο περιβάλλον.
Χρηματοδότηση από τη Huawei και επέκταση στην Ευρώπη
Λίγα χρόνια αργότερα, το 2021, η Qwant έλαβε χρηματοδότηση ύψους 8 εκατομμυρίων ευρώ από τη Huawei μέσω μετατρέψιμων ομολόγων που καλύφθηκαν από θυγατρική επιχειρηματικών κεφαλαίων του κινεζικού ομίλου, σύμφωνα με τη Figaro, δάνειο το οποίο επέτρεψε στη γαλλική πλατφόρμα να συνεχίσει τη λειτουργία της. Είχε προηγηθεί κατά λίγους μήνες, η παραίτηση του διευθύνοντος συμβούλου της Qwant, Ερίκ Λεαντρί [Éric Léandri], ο οποίος ήταν για χρόνια στην εταιρεία.
«Η Huawei βοηθά την Qwant να αναπτυχθεί και να επεκταθεί στην Ευρώπη μέσω όλων των νέων συσκευών της που θα κυκλοφορήσουν στη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία», δήλωσε τότε εκπρόσωπος της Qwant, σύμφωνα με το Maddyness.
Σύμφωνα με έγγραφα στα οποία είχε πρόσβαση ο Τύπος, αυτός ο μηχανισμός έδωσε στη Huawei τη δυνατότητα, υπό κανονιστικούς όρους, να γίνει μειοψηφικός μέτοχος στην Qwant, με μερίδιο από 5 έως 7,5% του κεφαλαίου.
Μεταξύ κυριαρχίας και εξάρτησης
Για όσους τάσσονται υπέρ της αλλαγής, η υιοθέτηση της Qwant από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταδεικνύει την ικανότητα της Ένωσης να υποστηρίζει λύσεις που προέρχονται από το δικό της οικοσύστημα, προσφέροντας παράλληλα περισσότερες εγγυήσεις σχετικά με το απόρρητο των αναζητήσεων.
Τονίζουν δε ότι η επένδυση της Huawei παραμένει ρυθμιζόμενη, υπόκειται σε διοικητικές άδειες και, σε αυτό το στάδιο, δεν οδηγεί σε εξαγορά της γαλλικής εταιρείας.
Ωστόσο, υπάρχουν και αυτοί που αμφισβητούν την αξία μιας στρατηγικής ψηφιακής κυριαρχίας που βασίζεται, τουλάχιστον εν μέρει, σε χρηματοδότηση από παράγοντα της Κίνας — μιας χώρας γνωστής για τους περιορισμούς στην ελευθερία και την ασφάλεια του διαδικτύου της, σύμφωνα με το Heise.de.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διευκρινίζει ότι η προεπιλεγμένη ρύθμιση δεν είναι δεσμευτική ούτε απαγορεύεται η χρήση άλλων μηχανών αναζήτησης. Κάθε αιρετός αξιωματούχος, βοηθός ή διοικητικός εκπρόσωπος μπορεί να αλλάξει τις ρυθμίσεις στον υπολογιστή του πολύ εύκολα, και να χρησιμοποιεί την Google ή μια άλλη ανταγωνιστική υπηρεσία αντί της Qwant.
Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν εάν αυτή η χειρονομία υπέρ μιας ευρωπαϊκής λύσης συνοδεύεται από μια πραγματική αλλαγή στις ψηφιακές συνήθειες εντός του θεσμικού οργάνου και εάν το μοντέλο της Qwant πείθει πέρα από τα τείχη του Κοινοβουλίου.
