Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε στις 23 Ιουλίου στην Google πρόστιμα συνολικού ύψους 890 εκατ. ευρώ, κρίνοντας ότι η εταιρεία παραβίασε τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ευνοώντας τις δικές της υπηρεσίες στην Αναζήτηση Google και περιορίζοντας τη δυνατότητα των προγραμματιστών εφαρμογών να παραπέμπουν τους πελάτες σε εναλλακτικούς τρόπους αγοράς εκτός του Google Play. Ειδικότερα, η Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο 460 εκατ. ευρώ βάσει της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act – DMA) για τις πρακτικές της Google στην αναζήτηση και πρόστιμο 430 εκατ. ευρώ για τις πολιτικές της στο Google Play.
Η Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές τέθηκε σε εφαρμογή το 2024 και υποχρεώνει τις μεγαλύτερες τεχνολογικές πλατφόρμες παγκοσμίως, μεταξύ των οποίων οι Apple, Google, Amazon και Meta, να ανοίγουν τις υπηρεσίες τους στον ανταγωνισμό, διαφορετικά αντιμετωπίζουν πρόστιμα που μπορούν να φθάσουν έως και το 10% των παγκόσμιων εσόδων τους. Η νομοθεσία έχει δεχθεί έντονες επικρίσεις από την κυβέρνηση Τραμπ, η οποία υποστηρίζει ότι οι σχετικοί κανόνες στοχοποιούν αθέμιτα τις αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας.
Η Επιτροπή διέταξε την Google να τερματίσει τις επίμαχες πρακτικές και να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις εντός 60 ημερών. Σε διαφορετική περίπτωση, η εταιρεία ενδέχεται να αντιμετωπίσει περιοδικές χρηματικές κυρώσεις που μπορούν να φθάσουν έως και το 5% του συνολικού παγκόσμιου κύκλου εργασιών της. Η Google έχει δικαίωμα να προσβάλει τις αποφάσεις.
Τα πορίσματα και η απάντηση της Google
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωσε ότι η μηχανή αναζήτησης της Google παρείχε προνομιακή μεταχείριση στις υπηρεσίες της εταιρείας έναντι εκείνων των ανταγωνιστών της, παραβιάζοντας την απαίτηση της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές να εφαρμόζουν οι ρυθμιστές πρόσβασης διαφανείς, δίκαιους και αμερόληπτους όρους κατάταξης. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η Google εξασφάλιζε μεγαλύτερη προβολή στις δικές της υπηρεσίες αγορών, ξενοδοχείων, μεταφορών και αθλητικής ενημέρωσης, τοποθετώντας τες υψηλότερα στα αποτελέσματα αναζήτησης. Για τον λόγο αυτό, της έδωσε εντολή να μεταχειρίζεται τις υπηρεσίες τρίτων που εμφανίζονται στην Αναζήτηση Google με δίκαιο τρόπο και χωρίς διακρίσεις σε σύγκριση με τις δικές της.
Ο Κεντ Γουόκερ, πρόεδρος διεθνών υποθέσεων της Google και της Alphabet, επέκρινε την απόφαση σε δήλωση που απέστειλε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην εφημερίδα The Epoch Times στις 23 Ιουλίου. Υποστήριξε ότι ο τρόπος εφαρμογής της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές εξακολουθεί να υπονομεύει προϊόντα καθημερινής χρήσης και ότι, προκειμένου να συμμορφωθεί, η εταιρεία αναγκάζεται να αφαιρέσει από την Αναζήτηση λειτουργίες πραγματικού χρόνου τις οποίες εκτιμούν οι Ευρωπαίοι — όπως η άμεση ενημέρωση για τις τιμές και τη διαθεσιμότητα ξενοδοχείων, πτήσεων και εστιατορίων — καθώς και να καταργήσει μέτρα ασφαλείας στο Google Play.
Ο Γουόκερ πρόσθεσε ότι η εφαρμογή της νομοθεσίας από την Επιτροπή δεν δημιουργεί συνθήκες θεμιτού ανταγωνισμού, αλλά υποβαθμίζει τα προϊόντα της Google κατόπιν πιέσεων από μια μικρή ομάδα καταγγελλόντων που ενεργούν προς ίδιον όφελος, με τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τους καταναλωτές να υφίστανται τις συνέπειες. Καταλήγοντας, τόνισε ότι οι κανονιστικές ρυθμίσεις θα πρέπει να βελτιώνουν τα προϊόντα και όχι να τα υποβαθμίζουν.
Οι περιορισμοί στο Google Play
Σε χωριστή απόφασή της, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Google παραβίασε την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές και μέσω των κανόνων λειτουργίας του Google Play. Βάσει της νομοθεσίας, οι προγραμματιστές που διαθέτουν εφαρμογές μέσω του καταστήματος πρέπει να μπορούν να ενημερώνουν ελεύθερα τους πελάτες για εναλλακτικές προσφορές, συμπεριλαμβανομένων επιλογών σε χαμηλότερες τιμές, και να τους παραπέμπουν σε εξωτερικές πλατφόρμες για την ολοκλήρωση των αγορών τους.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η Google εμπόδιζε τους προγραμματιστές να επικοινωνούν ελεύθερα με τους χρήστες, να προωθούν προσφορές και να συνάπτουν συμβάσεις μαζί τους μέσω διαύλων διανομής της επιλογής τους, συμπεριλαμβανομένων καταστημάτων εφαρμογών τρίτων. Οι ευρωπαϊκές αρχές διέταξαν την εταιρεία να επιτρέπει στους προγραμματιστές να προβαίνουν στις ενέργειες αυτές τόσο εντός όσο και εκτός του Google Play.
Η Επιτροπή επεσήμανε, πάντως, ότι η Google έχει τροποποιήσει τους όρους που διέπουν την παραπομπή των χρηστών σε εναλλακτικές επιλογές αγοράς, χαρακτηρίζοντας τις αλλαγές σημαντική πρόοδο προς τη συμμόρφωση. Τα συγκεκριμένα μέτρα θα αξιολογηθούν στο πλαίσιο της επιβολής της εντολής για παύση των επίμαχων πρακτικών.
Η Τερέσα Ριμπέρα, εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής αρμόδια για την καθαρή, δίκαιη και ανταγωνιστική μετάβαση, δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές έχουν δικαίωμα να ενημερώνονται από τους προγραμματιστές εφαρμογών σχετικά με το πού μπορούν να εξασφαλίσουν τις καλύτερες προσφορές. Πρόσθεσε ότι αυτή είναι η υπόσχεση της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές: η προστασία της δικαιοσύνης, των επιλογών και της καινοτομίας στις ψηφιακές αγορές προς όφελος όλων των Ευρωπαίων πολιτών.
Η Επιτροπή ανέφερε ότι θα συνεχίσει τις επαφές με την Google, προκειμένου να διασφαλίσει τη συμμόρφωσή της τόσο με τις αποφάσεις της 23ης Ιουλίου όσο και, γενικότερα, με την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές.
Οι προηγούμενες κυρώσεις σε Apple και Meta
Τα πρόστιμα στην Google ακολουθούν δύο προηγούμενες κυρώσεις που επιβλήθηκαν βάσει της ίδιας νομοθεσίας σε μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας. Πέρυσι, η Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο 500 εκατ. ευρώ στην Apple και 200 εκατ. ευρώ στη Meta.
Η Apple τιμωρήθηκε επειδή εμπόδιζε τους προγραμματιστές εφαρμογών να παραπέμπουν τους πελάτες σε δυνατότητες αγοράς εκτός του App Store. Στη Meta επιβλήθηκε πρόστιμο για το διαφημιστικό μοντέλο «πληρωμή ή συγκατάθεση», το οποίο, σύμφωνα με την Επιτροπή, δεν παρείχε στους χρήστες μια πραγματική εναλλακτική επιλογή που να συνεπάγεται λιγότερο εκτεταμένη χρήση των δεδομένων τους.
Τόσο η Apple όσο και η Meta έχουν προσβάλει τα πρόστιμα ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καταθέτοντας προσφυγές τον Ιούλιο του 2025. Και οι δύο υποθέσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα.
