Ρουμανικό μαχητικό F-16 κατέρριψε στις 24 Ιουλίου μη επανδρωμένο αεροσκάφος που είχε παραβιάσει τον εναέριο χώρο της χώρας. Πρόκειται για την πρώτη κατάρριψη μη επανδρωμένου αεροσκάφους από τη Ρουμανία εντός της επικράτειάς της, παρά τις δεκάδες παραβιάσεις που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια.
Το ρουμανικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι το σύστημα επιτήρησης με ραντάρ εντόπισε το πρωί της Παρασκευής εναέριο στόχο περίπου 19 χιλιόμετρα ανατολικά της Σουλίνα, στην επαρχία Τούλτσεα της Βόρειας Δοβρουτσάς. Ο στόχος, ο οποίος αναγνωρίστηκε αργότερα ως μη επανδρωμένο αεροσκάφος, είχε εισέλθει στον εναέριο χώρο της χώρας.
Για την παρακολούθηση και την αναχαίτισή του απογειώθηκαν δύο F-16 της ρουμανικής Πολεμικής Αεροπορίας από την 86η Αεροπορική Βάση, καθώς και δύο Eurofighter Typhoon της ιταλικής Πολεμικής Αεροπορίας, τα οποία έχουν αναπτυχθεί στην 57η Αεροπορική Βάση «Μιχαήλ Κογκαλνιτσεάνου». Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας της Ρουμανίας, τα ιταλικά μαχητικά εκτελούσαν αποστολή εναέριας αστυνόμευσης του ΝΑΤΟ πριν κινητοποιηθούν για το περιστατικό.
Ένα από τα ρουμανικά F-16 έπληξε το μη επανδρωμένο αεροσκάφος με πύραυλο αέρος-αέρος και το κατέρριψε πάνω από ακατοίκητη περιοχή κοντά στην Παντίνα, στην επαρχία Μπουζάου.
Ο πρόεδρος της Ρουμανίας Νικούσορ Νταν ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι η κατάρριψη πραγματοποιήθηκε περίπου στις 11 το πρωί. Όπως εξήγησε, επειδή η περιοχή ήταν ακατοίκητη, ο χειριστής μπόρεσε να ανοίξει πυρ χωρίς να θέσει ανθρώπινες ζωές σε κίνδυνο. Κλιμάκια των αρμόδιων υπηρεσιών άρχισαν στη συνέχεια έρευνες στην περιοχή, προκειμένου να εξακριβώσουν τις συνθήκες του περιστατικού.
Η υπουργός Εξωτερικών της Ρουμανίας Οάνα Τσόιου επιβεβαίωσε ότι ήταν η πρώτη φορά που μη επανδρωμένο αεροσκάφος αναχαιτίστηκε και καταστράφηκε εντός του ρουμανικού εναέριου χώρου. Απέδωσε την επιτυχή επιχείρηση στην ετοιμότητα του χειριστή, στην άμεση αντίδραση των ρουμανικών ενόπλων δυνάμεων και στον στενό συντονισμό με τα ιταλικά Eurofighter.
Σε επιφυλακή το ΝΑΤΟ
Η Συμμαχική Αεροπορική Διοίκηση του ΝΑΤΟ ανέφερε ότι η συνδυασμένη πολυεθνική επιχείρηση καταδεικνύει την ετοιμότητα και την ικανότητα της Συμμαχίας να αντιδρά ανά πάσα στιγμή σε οποιαδήποτε πιθανή εναέρια απειλή, προστατεύοντας το έδαφος και τους πολίτες των κρατών-μελών της.
Η Διοίκηση ανακοίνωσε επίσης ότι μετά την κατάρριψη άρχισε έρευνα για το περιστατικό. Επισήμανε παράλληλα ότι η Ρουμανία, το ΝΑΤΟ και άλλες χώρες προμηθεύονται επίγεια συστήματα αναχαίτισης, στο πλαίσιο των προσπαθειών ενίσχυσης των αμυντικών δυνατοτήτων τους.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε το περιστατικό ακόμη μία παραβίαση του εναέριου χώρου της ανατολικής Ευρώπης. Εξήρε τις ρουμανικές ένοπλες δυνάμεις για την άμεση και αποτελεσματική αντίδρασή τους, η οποία, όπως ανέφερε, συνέβαλε στην προστασία της κοινής ασφάλειας. Τόνισε ακόμη ότι η ενίσχυση της άμυνας και της αποτροπής κατά μήκος των ανατολικών συνόρων της Ευρώπης παραμένει ύψιστη προτεραιότητα.
Ενδείξεις ότι επρόκειτο για Shahed
Η προέλευση και ο σκοπός του μη επανδρωμένου αεροσκάφους δεν είχαν εξακριβωθεί έως την Παρασκευή, σύμφωνα με τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου του ρουμανικού στρατού, στρατηγό Γκεοργκίτσα Βλαντ.
Ο ίδιος ανέφερε ότι, βάσει της οπτικής αναγνώρισης των χειριστών, το αεροσκάφος έμοιαζε με γνωστό τύπο επιθετικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους και πιθανότατα ανήκε στην οικογένεια Shahed. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι ήταν ακόμη πολύ νωρίς για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.
Τα επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη Shahed είναι ιρανικού σχεδιασμού και έχουν χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα από τη Ρωσία στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
Το περιστατικό της Παρασκευής ακολούθησε σειρά παραβιάσεων του ρουμανικού εναέριου χώρου, εν μέσω των επανειλημμένων εισόδων μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια του ρωσοουκρανικού πολέμου.
Τον Μάιο, σύμφωνα με το ρουμανικό υπουργείο Άμυνας, ρωσικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος εισήλθε στον εναέριο χώρο της χώρας και συνετρίβη σε πολυκατοικία, τραυματίζοντας δύο ανθρώπους. Το περιστατικό σημειώθηκε την ώρα που η Ρωσία εξαπέλυε επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον υποδομών και πολιτικών στόχων στην Ουκρανία, κοντά στα σύνορα με τη Ρουμανία.
Ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας
Τον Ιούνιο, η ρουμανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι οι σύμμαχοί της ήταν έτοιμοι να συνδράμουν στην ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας της χώρας κατά μήκος της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Η Τσόιου ανέφερε ότι η παραβίαση του Μαΐου επιτάχυνε τις σχετικές προσπάθειες, υπογραμμίζοντας πως ύψιστη προτεραιότητα αποτελεί η ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων. Πρόσθεσε ότι μεταξύ των συμμάχων υπάρχει κοινή αντίληψη για την ανάγκη θωράκισης ολόκληρης της ανατολικής πτέρυγας και όχι μόνο της Ρουμανίας, σημειώνοντας ότι το ζήτημα συζητείται με τις χώρες της Βαλτικής και τα υπόλοιπα κράτη της περιοχής.
Οι ηγέτες των ανατολικών κρατών-μελών του ΝΑΤΟ είχαν εκδώσει τον Μάιο κοινή δήλωση, με την οποία υπογράμμιζαν την ανάγκη ενίσχυσης της αντιαεροπορικής άμυνας της Συμμαχίας. Όπως επεσήμαιναν, οι επανειλημμένες παραβιάσεις του εναέριου χώρου στην ανατολική πτέρυγα καθιστούν επιτακτική την περαιτέρω ενίσχυση της αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ, μεταξύ άλλων απέναντι στις απειλές από μη επανδρωμένα αεροπορικά συστήματα.
Του Timothy Frudd
Με πληροφορίες από Reuters
