Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επέβλεψε στις 4 Δεκεμβρίου την υπογραφή ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ του προέδρου του Κονγκό, Φελίξ Τσισεκέντι, και του προέδρου της Ρουάντας, Πολ Καγκάμε.
Ο Τραμπ υποδέχθηκε τους ηγέτες του Κονγκό και της Ρουάντας στον Λευκό Οίκο για τριμερή συζήτηση, πριν η ομάδα μεταβεί στο πρόσφατα μετονομασμένο «Ινστιτούτο Ειρήνης Ντόναλντ Τζ. Τραμπ» για τελετή υπογραφής, προκειμένου να τιμηθεί η συμφωνία, γνωστή ως «Συμφωνίες της Ουάσιγκτον».
Ο Τραμπ δήλωσε ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερη περίσταση για πολλούς λόγους, με πρωταρχικό, όπως είπε, το ότι ήταν η πρώτη φορά που χρησιμοποιούσαν το συγκεκριμένο κτίριο για την υπογραφή μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Είπε ότι ήταν μια εκπληκτική ημέρα, μια σπουδαία ημέρα για την Αφρική και μια σπουδαία ημέρα για τον κόσμο.
Μιλώντας μπροστά από ένα μπλε πανό που έφερε τη φράση «Delivering Peace» («Φέρνοντας Ειρήνη»), ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ υπογράμμισε τις προηγούμενες προσπάθειες να τερματιστεί ο πόλεμος. Ανέφερε ότι η κυβέρνησή του πετυχαίνει εκεί όπου πολλοί άλλοι απέτυχαν και προσέθεσε ότι οι δεσμεύονται να σταματήσουν δεκαετίες βίας και αιματοχυσίας για να αρχίσει μια νέα εποχή αρμονίας και συνεργασίας μεταξύ της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό και της Ρουάντας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ευχαρίστησε τους «δύο θαρραλέους ηγέτες» και χαρακτήρισε τη συμφωνία πολύ λεπτομερή και ισχυρή, ικανή να στηρίξει μια διαρκή ειρήνη, αναφέροντας ότι τα οικονομικά στοιχεία του διαπραγματευμένου πλαισίου θα φέρουν ευημερία και στα δύο κράτη, με την εξόρυξη σπάνιων γαιών και άλλων ορυκτών. Υποστήριξε ότι θα έχουν πολλά χρήματα και μεγάλη επιτυχία, και προσέθεσε ότι θεωρεί πως θα τα πάνε πολύ καλά μεταξύ τους.
Ο πρόεδρος της Ρουάντας εξέφρασε ευγνωμοσύνη για τη δέσμευση του Τραμπ στην ειρήνη και για το ότι ηγήθηκε των διαπραγματεύσεων. Ο Καγκάμε δήλωσε ότι ο πρόεδρος Τραμπ έδωσε μια νέα, αποτελεσματική ώθηση στη διαδικασία, ανοίγοντας τον δρόμο για ουσιαστικές τομές. Σημείωσε ότι η προσέγγισή του ήταν αμερόληπτη, χωρίς να κλίνει υπέρ κάποιας πλευράς, και ότι προσανατολίζει τις συνομιλίες στο μέλλον, όχι στο παρελθόν.
Παρόντες στην εκδήλωση ήταν και οι πρόεδροι της Αγκόλας, του Μπουρούντι και της Κένυας, το Συμβούλιο Υπουργών του Τόγκο, η αντιπρόεδρος της Ουγκάντας, καθώς και εκπρόσωποι από το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Επιτροπή της Αφρικανικής Ένωσης. Ο Καγκάμε απευθύνθηκε στους Αφρικανούς ομολόγους του, λέγοντας ότι η παρουσία τους επιβεβαιώνει πως αυτές οι προσπάθειες έχουν την ευρεία υποστήριξη που απαιτείται για να πετύχουν.
Ο πρόεδρος του Κονγκό εξέφρασε επίσης ευγνωμοσύνη προς τον Τραμπ, τον αμερικανικό λαό και όλους όσοι συνέβαλαν στη σύναψη της συμφωνίας. Ο Τσισεκέντι περιέγραψε τη εξέλιξη στην περιοχή ως «νέα εποχή φιλίας, συνεργασίας και ευημερίας», την οποία, όπως είπε, θα μοιραστούν όλοι μαζί. Επεσήμανε ότι και οι δύο πλευρές πρέπει να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους ώστε να διαμορφωθεί βιώσιμη ειρήνη, προσθέτοντας ότι παραμένει συγκρατημένα αισιόδοξος. Δήλωσε πως η ημέρα αυτή αποτελεί την αρχή ενός νέου δρόμου, απαιτητικού και δύσκολου, στον οποίο όμως η ειρήνη θα είναι όχι μόνο ευχή και επιδίωξη, αλλά και σημείο καμπής.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και οι υπουργοί Εξωτερικών των αφρικανικών χωρών είχαν συμφωνήσει στους όρους της συμφωνίας στις 27 Ιουνίου. Η υπογραφή της συμφωνίας, σύμφωνα με τον Τραμπ, επισημοποιεί αυτούς τους όρους.
Η σύγκρουση στην περιοχή, μεταξύ του στρατού του Κονγκό, αντάρτικων παρατάξεων και ξένων πολιτοφυλακών, κρατά επί δεκαετίες, με περίπου 6 εκατομμύρια νεκρούς και 7 εκατομμύρια ανθρώπους να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους. Η βία μεταξύ εθνοτικών ομάδων στα όμορα κράτη διέλυσε πολιτικές δομές και οδήγησε σε πολυδιάστατη διαμάχη για την εξουσία. Ηγέτες του Κονγκό προσέγγισαν τον Τραμπ φέτος με προσφέροντας πρόσβαση στον ορυκτό πλούτο της χώρας έναντι εγγυήσεων ασφάλειας.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η Ρουάντα δεσμεύεται να αποσύρει τις στρατιωτικές της δυνάμεις από το ανατολικό Κονγκό. Απαγορεύεται επίσης η υποστήριξη αντάρτικων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων της M23 και των Δημοκρατικών Δυνάμεων για την Απελευθέρωση της Ρουάντας, παρατάξεων που φέρονται να χρηματοδοτούνται από τη Ρουάντα.
Η συμφωνία προβλέπει ότι το Κονγκό και η Ρουάντα θα αναπτύξουν «πλαίσιο οικονομικής ολοκλήρωσης» μέσα στο επόμενο τρίμηνο.
Κοινή δύναμη ασφαλείας, στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι από το Κατάρ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Επιτροπή της Αφρικανικής Ένωσης, έχει αναλάβει να επιβλέπει την αποχώρηση των δυνάμεων της Ρουάντας.
Βάσει της συμφωνίας, όσοι εκτοπίστηκαν λόγω της σύγκρουση μπορούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους.
Του Travis Gillmore
