Το ιρανικό καθεστώς προειδοποίησε στις 18 Ιανουαρίου ότι οποιαδήποτε «επιθετική ενέργεια» κατά του ηγέτη του, του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, θα ισοδυναμούσε με διεξαγωγή «ολοκληρωτικού πολέμου» κατά του Ιράν και υπέδειξε ότι ενδέχεται να προχωρήσει στην εκτέλεση εκατοντάδων πολιτών που κρατούνται λόγω των διαδηλώσεων που σαρώνουν τη χώρα τις τελευταίες τρεις εβδομάδες.
Αντιμέτωποι με μια επιδεινούμενη οικονομία και εκρηκτική αύξηση του πληθωρισμού, Ιρανοί πολίτες έχουν συγκεντρωθεί στο μεγαλύτερο κύμα διαδηλώσεων που έχει πλήξει τη χώρα μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, βγαίνοντας στους δρόμους στις 28 Δεκεμβρίου 2025 και ζητώντας να τερματιστεί η θεοκρατική διακυβέρνηση του ισλαμιστικού καθεστώτος.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει πολλάκις ότι η Ουάσιγκτον δηλώνει έτοιμη να παρέμβει, εάν το καθεστώς συνεχίσει να σκοτώνει διαδηλωτές στους δρόμους ή διατάξει εκτελέσεις. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 16 Ιανουαρίου, ο Τραμπ ευχαρίστησε τους ηγέτες του Ιράν για την ακύρωση πλέον των 800 εκτελέσεων, οι οποίες, όπως είπε, είχαν προγραμματιστεί να γίνουν την Πέμπτη.
Ωστόσο, το ιρανικό δικαστικό σώμα φάνηκε, την Κυριακή, να υποδεικνύει ότι οι εκτελέσεις ενδέχεται να προχωρήσουν όπως είχε οριστεί. Ο εκπρόσωπος της ιρανικής δικαιοσύνης Ασγκάρ Τζαχανγκίρ δήλωσε, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στις 18 Ιανουαρίου, ότι έχει εντοπιστεί μια σειρά ενεργειών που έχουν χαρακτηριστεί ως μοχαρεμπέχ, το οποίο συγκαταλέγεται στις βαρύτερες ισλαμικές τιμωρίες.
Ο όρος μοχαρεμπέχ είναι ισλαμο-αραβικός και μεταφράζεται ως «πόλεμος κατά του Θεού»· υπό τη διακυβέρνηση του θεοκρατικού καθεστώτος, τιμωρείται με θάνατο. Εκείνος που διαπράττει μοχαρεμπέχ αποκαλείται μοχαρέμπ.
Ο Τραμπ δήλωσε στο Politico, σε συνέντευξη που παραχώρησε στις 17 Ιανουαρίου, ότι ήταν καιρός να αναζητηθεί νέα ηγεσία στο Ιράν.
Παρά τους χιλιάδες επιβεβαιωμένους θανάτους από τότε που ξέσπασαν οι διαδηλώσεις στα τέλη του περασμένου μήνα, με τις εκτιμήσεις να αυξάνονται μέρα με τη μέρα, ο Χαμενεΐ και το ιρανικό καθεστώς επιρρίπτουν σταθερά στον Τραμπ και τις ΗΠΑ γενικότερα την ευθύνη για τις «απώλειες» και το χάος που, όπως λένε, κατακλύζουν το Ιράν.
Το καθεστώς κλιμάκωσε την ρητορική του κατά της Ουάσιγκτον εχθές, Κυριακή. Ο πρόεδρος του Ιράν Μαχσούντ Πεζεσκιάν έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι, εάν ο λαός του Ιράν αντιμετωπίζει κακουχίες και δυσκολίες στη ζωή του, ένας από τους βασικούς λόγους είναι η μακροχρόνια εχθρότητα και οι απάνθρωπες κυρώσεις που, όπως ανέφερε, έχουν επιβληθεί από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών και τους συμμάχους της, σημειώνοντας ότι οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια κατά του Ανώτατου Ηγέτη της χώρας ισοδυναμεί με ολοκληρωτικό πόλεμο κατά του ιρανικού έθνους.
Οι επιβεβαιωμένοι θάνατοι
Η οργάνωση Human Rights Activists in Iran, μια μη πολιτική οργάνωση που καταγράφει και αναφέρει παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το ιρανικό καθεστώς, έδωσε στη δημοσιότητα, στις 18 Ιανουαρίου, έπειτα από 21 ημέρες διαδηλώσεων, επικαιροποιημένα στοιχεία για τον αριθμό των θανάτων,με το επιβεβαιωμένο σύνολο να φτάνει τους 3.919. Από αυτούς, αναφέρεται ότι τουλάχιστον 3.097 είναι διαδηλωτές, περί τους είκοσι ήταν πολίτες που δεν συμμετείχαν στις διαδηλώσεις, ενώ υπήρχαν και είκοσι δύο ήταν ανήλικοι.
Το πρακτορείο ειδήσεων της οργάνωσης ανέφερε ότι άλλες 4.382 περιπτώσεις θανάτου «παραμένουν υπό εξέταση», ενώ τουλάχιστον 24.669 άνθρωποι έχουν συλληφθεί από το καθεστώς μέχρι στιγμής. Επιπλέον, περισσότεροι από 2.000 έχουν υποστεί σοβαρούς τραυματισμούς από τότε που άρχισαν οι διαδηλώσεις, σύμφωνα με την οργάνωση. Εκτιμάται ότι ο πραγματικός αριθμός των νεκρών μπορεί να είναι πολύ υψηλότερος.
Η Human Rights Activists in Iran ανέφερε την Κυριακή ότι το καθεστώς διέταξε τουλάχιστον 2.063 εκτελέσεις το 2025, δηλαδή 119% περισσότερες σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, σημειώνοντας ότι σε πολλούς κρατούμενους «δεν επετράπη να έχουν μια τελευταία συνάντηση με τις οικογένειές τους». Μεταξύ 12 και 15 Ιανουαρίου, το καθεστώς εκτέλεσε τουλάχιστον 22 ανθρώπους που είχαν καταδικαστεί σε θάνατο για κατηγορίες, μεταξύ άλλων, μοχαρεμπέχ, ανθρωποκτονία και αδικήματα που σχετίζονται με ναρκωτικά, σύμφωνα με την οργάνωση.
Σε ανακοίνωσή της, η οργάνωση ανέφερε ότι η συνεχιζόμενη, μεγάλης κλίμακας εφαρμογή θανατικών ποινών, παράλληλα με τις διακοπές της σύνδεσης στο διαδίκτυο και τους αυστηρούς περιορισμούς στη ροή των πληροφοριών, έχει εντείνει τις ανησυχίες για την έλλειψη δικαστικής διαφάνειας, για τη στέρηση της πρόσβασης των κρατουμένων σε δίκαιη δίκη και για τον κίνδυνο που απειλεί τη ζωή τους.
Επίσης ανέφερε ότι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει πως η πραγματοποίηση εκτελέσεων σε ένα περιβάλλον αδιαφάνειας αυξάνει την πιθανότητα διάπραξης σοβαρών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Με πληροφορίες από το Reuters
