Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφάνθηκε στις 2 Ιουνίου ότι η Σερβία απαγόρευσε παράνομα μια ειρηνική συγκέντρωση του Φάλουν Γκονγκ κατά την επίσκεψη του ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ), Σι Τζινπίνγκ, το 2016, κρίνοντας ότι η απόφαση παραβίασε το δικαίωμα της ομάδας στην ελευθερία της συνάθροισης.
Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι σερβικές αρχές παραβίασαν τα δικαιώματα της Σερβοκινεζικής Εταιρείας Φιλίας με έδρα το Βελιγράδι, η οποία είχε ζητήσει άδεια για τη διοργάνωση δημόσιων διαδηλώσεων κατά της δίωξης των ασκούμενων του Φάλουν Γκονγκ από το ΚΚΚ.
Η οργάνωση υπέβαλε αίτηση τον Ιούνιο του 2016 για τη διοργάνωση διαδηλώσεων στις 17 και 18 Ιουνίου, ημερομηνίες που συνέπιπταν με την επίσημη επίσκεψη του Σι. Οι σερβικές αρχές απαγόρευσαν τις εκδηλώσεις, επικαλούμενες πιθανούς κινδύνους για τη δημόσια τάξη και ενδεχόμενες αντιδιαδηλώσεις.
Το δικαστήριο έκρινε ότι οι ανησυχίες αυτές ήταν «υποθετικές» και δεν συνιστούσαν επαρκή βάση για τον περιορισμό της ειρηνικής συνάθροισης σύμφωνα με το Άρθρο 11 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Διαπίστωσε επίσης παραβίαση του Άρθρου 13, το οποίο εγγυάται το δικαίωμα αποτελεσματικής προσφυγής.
Η Σερβία, μέλος της κινεζικής πρωτοβουλίας «Μία ζώνη, ένας δρόμος», βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων από την Κίνα και διατηρεί στενές σχέσεις με το Πεκίνο, τις οποίες απηχεί η δίωξη των ασκουμένων σε σερβικό έδαφος.
Το 2024, κατά την επίσκεψη του Σι στη χώρα, οι τοπικές αρχές κράτησαν επτά ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ και ένα άτομο που δεν ασκούσε τη μέθοδο για περισσότερες από 24 ώρες, απελευθερώνοντάς τους μόνο μετά την αναχώρηση του Κινέζου ηγέτη, σύμφωνα με το Κέντρο Πληροφόρησης για το Φάλουν Ντάφα.
Σε ένταλμα σύλληψης αναφερόταν ότι ένας ασκούμενος του Φάλουν Γκονγκ θεωρήθηκε ύποπτος για «σοβαρή απειλή κατά προσώπων που τελούν υπό διεθνή προστασία», δηλαδή για ξένους αξιωματούχους που προστατεύονται από διεθνείς συμβάσεις. Μετά την αναχώρηση του Σι, στον ίδιο ασκούμενο επιδόθηκε νέο έγγραφο, στο οποίο αναφερόταν ότι η απειλή αυτή δεν υφίστατο πλέον.
Το Φάλουν Γκονγκ, γνωστό και ως Φάλουν Ντάφα, είναι μια πνευματική άσκηση που βασίζεται στις αρχές της Αλήθειας, της Καλοσύνης και της Ανεκτικότητας. Έως το 1999, 70–100 εκατομμύρια άνθρωποι ασκούσαν το Φάλουν Γκονγκ στην Κίνα. Εκείνη τη χρονιά, ο τότε ηγέτης του ΚΚΚ Τζιανγκ Ζεμίν διέταξε την εξάλειψη της άσκησης.
Ο Ντέγιαν Μάρκοβιτς, ένας από τους οκτώ ανθρώπους που οδηγήθηκαν στο κρατητήριο από την τοπική αστυνομία το 2024, αναφέρθηκε στη μακρά δικαστική πορεία για τα γεγονότα του 2016. Μιλώντας στην εφημερίδα The Epoch Times, σημείωσε ότι πολλά συνέβησαν μέσα σε αυτά τα δέκα χρόνια. Αν και η καθυστέρηση δεν ήταν κάτι το θετικό, χαρακτήρισε την απόφαση σημαντική, εκτιμώντας ότι προστατεύει την ελευθερία των πολιτών να συγκεντρώνονται και το δικαίωμά τους να προσφεύγουν στη δικαιοσύνη.
Ο Μάρκοβιτς ανέφερε ακόμη ότι, λίγες ώρες πριν από την άφιξη του Σι το 2024, αστυνομικοί εμφανίστηκαν στο σπίτι του, παρότι δεν είχε σχεδιάσει καμία συγκέντρωση εκείνη την περίοδο. Όπως είπε, η αστυνομία τον μετέφερε μαζί με άλλους σε αστυνομικό τμήμα χωρίς να τους ανακρίνει, ενώ ο εισαγγελέας ζήτησε την κράτησή τους για 48 ώρες.
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι σερβικές αρχές κρατούν ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ κατά τη διάρκεια επισκέψεων αξιωματούχων του ΚΚΚ. Το 2014, η σερβική αστυνομία συνέλαβε έντεκα ασκούμενους από τη Βουλγαρία, τη Σλοβακία και τη Φινλανδία, οι οποίοι σχεδίαζαν να πραγματοποιήσουν ειρηνικές διαδηλώσεις για να ενημερώσουν το κοινό σχετικά με τις εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων στην Κίνα, εν όψει της επίσκεψης του τότε πρωθυπουργού της χώρας, Λι Κετσιάνγκ, σύμφωνα με το Minghui.org, αμερικανικό ιστότοπο που καταγράφει τη δίωξη.
Σύμφωνα με έκθεση του Minghui, τον Δεκέμβριο του 2014, ζητήθηκε από τους συλληφθέντες να υπογράψουν δήλωση με την οποία θα παραδέχονταν ότι είχαν μεταβεί στη Σερβία για να συμμετάσχουν σε «παράνομες» διαδηλώσεις. Εκείνοι αρνήθηκαν και στερήθηκαν το δικαίωμα τηλεφωνικής επικοινωνίας, νομικής εκπροσώπησης και διερμηνείας.
Ο Μάρκοβιτς δήλωσε ότι η τοπική αστυνομία γνωρίζει τον ειρηνικό χαρακτήρα των ασκουμένων του Φάλουν Γκονγκ και ότι στο παρελθόν τούς είχε ακόμη και βοηθήσει. Παρ’ όλα αυτά, η αίτησή τους για τη διοργάνωση συγκέντρωσης απορρίφθηκε. Όπως ανέφερε, αστυνομικός τούς εξήγησε ότι «κάποιος πολύ ψηλά δεν το επέτρεψε».
Το 2019, ο Μάρκοβιτς και η κόρη του κυκλοφόρησαν το ντοκιμαντέρ «The Blacklisted», το οποίο αναδεικνύει την παρενόχληση που υφίστανται ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ στη Σερβία υπό την πίεση του κομμουνιστικού καθεστώτος της Κίνας. Οι σερβικές αρχές εμπόδισαν την προβολή της ταινίας σε αρκετούς χώρους. Τελικά, η προβολή πραγματοποιήθηκε σε εγκατάσταση που ανήκε σε αυστριακή εταιρεία και δεν υπαγόταν στον έλεγχο της σερβικής κυβέρνησης.
Αναφερόμενος στον σκοπό της προσφυγής, ο Μάρκοβιτς δήλωσε σε γραπτή τοποθέτησή του ότι δεν ζητήθηκε καμία οικονομική αποζημίωση, εστιάζοντας στο δικαίωμα να πραγματοποιούνται εκδηλώσεις ενημέρωσης του κοινού σχετικά με τη δίωξη του Φάλουν Γκονγκ στην Κίνα — δικαίωμα που, όπως σημείωσε, διαθέτει κάθε Ευρωπαίος πολίτης.
Σχετικά με το πώς η απόφαση της 2ας Ιουνίου θα επηρεάσει μελλοντικές αιτήσεις για συγκεντρώσεις και εκδηλώσεις, ο Μάρκοβιτς εμφανίστηκε επιφυλακτικός, λέγοντας ότι αυτό θα φανεί εν καιρώ.
Παρατήρησε δε ότι, ανεξαρτήτως της στάσης που θα τηρήσουν οι αρχές απέναντι σε μελλοντικά αιτήματα, η συγκεκριμένη απόφαση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η Σερβία είναι υποψήφια προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οφείλει να συμμορφώνεται με τις αποφάσεις του Δικαστηρίου του Στρασβούργου.
Τέλος, εξέφρασε την ελπίδα ότι η απόφαση θα έχει θετικό αντίκτυπο όχι μόνο για τους ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ αλλά και για τον σερβικό λαό συνολικά.
Το υπουργείο Εσωτερικών της Σερβίας δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού.
Της Sophia Lam
Με τη συμβολή των Lin Yan και Eva Fu
