ΟΤΤΑΒΑ — Υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κοινότητες της διασποράς πραγματοποίησαν συγκεντρώσεις στο Parliament Hill επί δύο ημέρες αυτή την εβδομάδα, διαμαρτυρόμενοι για την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών της Κίνας Γουάνγκ Γι στον Καναδά και ζητώντας τον τερματισμό των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα.
Ο Γουάνγκ έφτασε στην Οττάβα στις 28 Μαΐου και συναντήθηκε με την υπουργό Εξωτερικών του Καναδά Ανίτα Ανάντ και τον πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϋ στις 29 Μαΐου.
Μέλη διαφόρων ομάδων που υφίστανται διώξεις στην Κίνα — μεταξύ των οποίων ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ, Ουιγούροι, Θιβετιανοί και κάτοικοι του Χονγκ Κονγκ — διαμαρτυρήθηκαν στην Οττάβα κατά των διώξεων που ασκεί το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας εναντίον πολιτών και θρησκευτικών ή εθνοτικών ομάδων, καθώς και κατά της διεθνικής καταστολής που ασκεί στον Καναδά, ενώ ο Γουάνγκ είχε συνάντηση με Καναδούς αξιωματούχους. Στις κινητοποιήσεις συμμετείχαν και μέλη της Καναδικής Επιτροπής του Δημοκρατικού Κόμματος της Κίνας.
Ο Γουάνγκ συναντήθηκε με την Ανάντ στα γραφεία του Global Affairs Canada το πρωί της 29ης Μαΐου, ενώ ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ κρατούσαν πανό απέναντι από το κτίριο ζητώντας να σταματήσουν οι διώξεις στην Κίνα. Παράλληλα, διαμαρτυρήθηκαν στο Parliament Hill από το πρωί έως αργά το απόγευμα, κρατώντας πανό με συνθήματα όπως «Σταματήστε τον κινεζικό εκφοβισμό στον Καναδά», «Σταματήστε τις εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων στην Κίνα» και «Σταματήστε τη διεθνική καταστολή του Φάλουν Γκονγκ από το ΚΚΚ».
Μετά τη συνάντηση του Γουάνγκ με τον Κάρνεϋ, ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ φώναξαν συνθήματα ζητώντας να τερματιστεί η δίωξη της άσκησης, καθώς η αυτοκινητοπομπή του Κινέζου υπουργού περνούσε από το σημείο.
Το Φάλουν Γκονγκ, γνωστό και ως Φάλουν Ντάφα, είναι μια παραδοσιακή κινεζική πνευματική άσκηση που συνδυάζει διαλογιστικές ασκήσεις και ηθικές διδασκαλίες βασισμένες στις αρχές της αλήθειας, της καλοσύνης και της ανεκτικότητας. Η άσκηση διώκεται στην Κίνα από το 1999, όταν το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) θεώρησε ότι η μεγάλη δημοτικότητά της αποτελούσε απειλή για την εξουσία του και δεσμεύτηκε να την εξαλείψει. Η δίωξη συνεχίζεται έως σήμερα, με αναφορές για βασανιστήρια, καταναγκαστική εργασία, ιδεολογική κατήχηση, παρακολούθηση, θανάτους υπό κράτηση και εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων από ζωντανούς ανθρώπους.
Παρεμβάσεις του Πεκίνου
Η Ρουθ Κόλλινς, ασκούμενη του Φάλουν Γκονγκ από το Μόντρεαλ, βρέθηκε στην Οττάβα για να συμμετάσχει στη συγκέντρωση στο Parliament Hill στις 29 Μαΐου. Μιλώντας στο NTD, αδελφό μέσο της εφημερίδας The Epoch Times, ανέφερε ότι η διαμαρτυρία για την επίσκεψη του Γουάνγκ ήταν πολύ σημαντική, υπό το πρίσμα της πρόσφατης διακοπής παράστασης του Shen Yun στο Τορόντο, η οποία συνδέθηκε με το ΚΚΚ, καθώς και άλλων προσπαθειών του Πεκίνου να ασκήσει πιέσεις σε καναδικά θέατρα ώστε να μην πραγματοποιηθούν παραστάσεις της καλλιτεχνικής ομάδας.
Το Shen Yun είναι εταιρεία κλασικού κινεζικού χορού και μουσικής με έδρα τη Νέα Υόρκη, η οποία ιδρύθηκε το 2006 από κορυφαίους Κινέζους καλλιτέχνες με αποστολή την αναβίωση της παραδοσιακής κινεζικής κουλτούρας, η οποία έχει σχεδόν καταστραφεί έπειτα από δεκαετίες κομμουνιστικής διακυβέρνησης. Η εταιρεία πραγματοποιεί παγκόσμιες περιοδείες με το σύνθημα «Η Κίνα πριν από τον κομμουνισμό» και πολλοί από τους καλλιτέχνες της είναι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ.
Ο διοργανωτής των παραστάσεων του Shen Yun στον Καναδά, η Ένωση Φάλουν Ντάφα Καναδά, αναφέρει ότι τα τελευταία χρόνια το συγκρότημα αντιμετωπίζει μια κλιμακούμενη παγκόσμια εκστρατεία παρεμπόδισης των παραστάσεών του μέσω διπλωματικών πιέσεων, αβάσιμων αγωγών και περίπου 150 ψευδών απειλών για βόμβα σε διάφορα θέατρα ανά τον κόσμο.
Η Κόλλινς δήλωσε ότι ήταν σημαντικό να βρίσκονται εκεί, ώστε να σταλεί το μήνυμα στους Κινέζους αξιωματούχους ότι οι διαδηλωτές δεν αποδέχονται παρεμβάσεις του Πεκίνου στον Καναδά. Είπε ότι η άσκηση του Φάλουν Γκονγκ έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ζει, μιλά στους άλλους και αντιμετωπίζει την καθημερινότητα. Εξήγησε ότι οι αρχές της αλήθειας, της καλοσύνης και της ανεκτικότητας αποτελούν το βασικό σημείο αναφοράς στη ζωή της και ότι μέσω αυτών κρίνει αν οι πράξεις της είναι σωστές ή λανθασμένες. Όταν κάτι δεν συνάδει με αυτές τις αρχές, θεωρεί ότι πρέπει να βελτιώσει τον εαυτό της και να αλλάξει.
Η δίωξη των Ουιγούρων στην Κίνα
Το Πρόγραμμα για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων των Ουιγούρων [Uyghur Rights Advocacy Project – URAP] ανέφερε σε ανακοίνωσή του στις 28 Μαΐου ότι πραγματοποιήθηκε εκείνη την ημέρα μια «επιτυχημένη διαδήλωση αλληλεγγύης» στο Parliament Hill, η οποία έφερε κοντά Ουιγούρους, κατοίκους του Χονγκ Κονγκ, Θιβετιανούς και άλλους υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με αίτημα την προώθηση της λογοδοσίας και των δημοκρατικών αξιών στην εξωτερική πολιτική του Καναδά.
Οι ομάδες κάλεσαν την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα και να απορρίψει οποιαδήποτε διπλωματική προσέγγιση αγνοεί τη λογοδοσία.
Ο εκτελεστικός διευθυντής του URAP, Μεχμέτ Τοχτί, ανέφερε στην ανακοίνωση ότι δεν μπορεί να υπάρξει εξομάλυνση των σχέσεων με το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας όσο οι Ουιγούροι παραμένουν φυλακισμένοι, οικογένειες εξακολουθούν να είναι χωρισμένες και επιζώντες της καταστολής συνεχίζουν να αναζητούν δικαιοσύνη. Τόνισε δε ότι η οικονομική συνεργασία δεν πρέπει ποτέ να γίνεται εις βάρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η οργάνωση κάλεσε τον Κάρνεϋ και την Ανάντ να θέσουν δημόσια στον Γουάνγκ ζητήματα όπως η μαζική κράτηση και παρακολούθηση των Ουιγούρων στην Κίνα, η συνεχιζόμενη καταναγκαστική εργασία και οι καταχρήσεις στις αλυσίδες εφοδιασμού, καθώς και η διεθνική καταστολή που στοχοποιεί Ουιγούρους και ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον Καναδά.
Η καναδική κυβέρνηση έχει αναγνωρίσει ότι στην Κίνα χρησιμοποιείται καταναγκαστική εργασία. Το Global Affairs Canada ανέφερε σε ανακοίνωση του 2021 ότι τα στοιχεία υποδηλώνουν πως η καταναγκαστική εργασία Ουιγούρων και άλλων εθνοτικών μειονοτήτων λαμβάνει χώρα όχι μόνο στη Σιντζιάνγκ αλλά σε ολόκληρη την Κίνα.
Επιπλέον, τον Δεκέμβριο του 2024 ο Καναδάς επέβαλε κυρώσεις σε οκτώ πρώην ή εν ενεργεία ανώτερους Κινέζους αξιωματούχους για τη συμμετοχή τους στις διώξεις ασκουμένων του Φάλουν Ντάφα, Ουιγούρων και Θιβετιανών. Στην ανακοίνωσή του, το Global Affairs Canada σημείωσε ότι οι ομάδες αυτές υφίστανται διάφορες μορφές καταστολής από το καθεστώς του Πεκίνου, μεταξύ των οποίων αυθαίρετες κρατήσεις, καταναγκαστική εργασία και περιορισμοί στο δικαίωμα της θρησκευτικής ή άλλης πίστης.
Σε ανάρτησή του στο X στις 24 Μαΐου, ο Τοχτί χαρακτήρισε τον Γουάνγκ Γι έναν από τους βασικούς αρχιτέκτονες, εκτελεστές και υπερασπιστές σοβαρών θηριωδιών που διαπράττει το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας, συμπεριλαμβανομένων της συνεχιζόμενης γενοκτονίας, της πολιτιστικής εξάλειψης και της διεθνικής καταστολής που στοχοποιεί Ουιγούρους, Θιβετιανούς και κατοίκους του Χονγκ Κονγκ. Πρόσθεσε ότι η επίσκεψή του δεν πρέπει να περάσει χωρίς ισχυρές διαμαρτυρίες.
Ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Ο Καναδικός Συνασπισμός για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Κίνα, με επιστολή του στις 28 Μαΐου, κάλεσε επίσης την Ανάντ να θέσει στον Γουάνγκ τα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ξένων παρεμβάσεων. Μεταξύ αρκετών υποθέσεων κρατουμένων, ο συνασπισμός ζήτησε να τεθεί η περίπτωση του εκδότη του Χονγκ Κονγκ Τζίμμυ Λάι, ο οποίος καταδικάστηκε σε 20 χρόνια φυλάκισης τον Φεβρουάριο, καθώς και εκείνη του Καναδού ακτιβιστή ανθρωπίνων δικαιωμάτων ουιγουρικής καταγωγής Χουσεΐν Τζελίλ, ο οποίος καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη το 2006 και επί 20 χρόνια δεν του έχει επιτραπεί προξενική πρόσβαση.
Ο συνασπισμός ανέφερε ότι ζητά να διασφαλιστεί πως η κυβέρνηση του Καναδά θα απαιτήσει από την Κίνα να δεσμευτεί ότι δεν θα υπάρξουν περαιτέρω περιπτώσεις «διπλωματίας ομήρων» και εξωεδαφικού εκφοβισμού, καθώς και να άρει όλες τις τιμωρητικές κυρώσεις που έχει επιβάλει σε Καναδούς, εφόσον πρόκειται να προχωρήσει μια «στρατηγική εταιρική σχέση» μεταξύ των δύο χωρών.
Ο συνασπισμός εξέφρασε επίσης ανησυχία για το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ της Βασιλικής Καναδικής Έφιππης Αστυνομίας (RCMP) και του κινεζικού υπουργείου Δημόσιας Ασφάλειας, ζητώντας πλήρη διαφάνεια και κοινοβουλευτικό έλεγχο πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω συνεργασία.
Στον συνασπισμό συμμετέχουν οργανώσεις όπως οι Canada-Hong Kong Link, Canada Tibet Committee, Falun Dafa Association of Canada, Raoul Wallenberg Centre for Human Rights, Uyghur Rights Advocacy Project και Toronto Association for Democracy in China.
Συνάντηση με Ανάντ και Κάρνεϋ
Η Ανάντ προέβη σε δημόσιες δηλώσεις πριν από τη συνάντησή της με τον Γουάνγκ, αναφέροντας ότι ο Κάρνεϋ και ο ηγέτης της Κίνας Σι Τζινπίνγκ έχουν διαμορφώσει ένα «φιλόδοξο όραμα» για μια «επαναπροσδιορισμένη σχέση» μεταξύ Καναδά και Κίνας, αλλά ότι κάθε χώρα οφείλει να αντιμετωπίσει κρίσιμα ζητήματα και προτεραιότητες ώστε να διασφαλίσει την ασφάλεια και την προστασία των πολιτών της.
Η Ανάντ δήλωσε επίσης ότι ο Καναδάς επιδιώκει να αυξήσει τις εξαγωγές του προς την Κίνα κατά 50% έως το 2030, κάτι που, όπως είπε, θα γίνει με παράλληλη προστασία των οικονομικών συμφερόντων, της εθνικής ασφάλειας και των αξιών της χώρας.
Ο Γουάνγκ ανέφερε στις εναρκτήριες δηλώσεις του ότι οι επαφές μεταξύ Οττάβας και Πεκίνου έχουν αυξηθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες, γεγονός που, όπως σημείωσε, δείχνει ότι και οι δύο πλευρές επιθυμούν τη βελτίωση των σχέσεων. Πρόσθεσε ότι οι διμερείς σχέσεις έχουν γνωρίσει διακυμάνσεις, οι οποίες παρείχαν σημαντικά διδάγματα. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι ο Κάρνεϋ έχει προσκληθεί να συμμετάσχει στη σύνοδο της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Κίνα τον Νοέμβριο.
Ο Κάρνεϋ συναντήθηκε με τον Γουάνγκ στο γραφείο του απέναντι από το Parliament Hill στις 29 Μαΐου. Ωστόσο, ελήφθησαν μέτρα που περιόρισαν τη δημοσιογραφική κάλυψη της συνάντησης. Αρχικά επιτράπηκε μόνο σε επίσημους φωτογράφους να καταγράψουν τη χειραψία των δύο ανδρών, όμως ύστερα από αντιδράσεις της Parliamentary Press Gallery, επιτράπηκε στα μέσα ενημέρωσης να εισέλθουν για λιγότερο από 30 δευτερόλεπτα στο γραφείο του πρωθυπουργού ώστε να καταγράψουν τη χειραψία. Ούτε ο Κάρνεϋ ούτε ο Γουάνγκ προχώρησαν σε δηλώσεις προς τους δημοσιογράφους και δεν είχε προγραμματιστεί συνέντευξη Τύπου για εκείνη την ημέρα.
Κατά την προηγούμενη επίσκεψή του στον Καναδά, το 2016, ο Γουάνγκ είχε επικρίνει Καναδό δημοσιογράφο που είχε θέσει ερώτημα για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Κίνα κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου με τον τότε υπουργό Εξωτερικών Στεφάν Ντιόν.
Η επίσκεψη του Γουάνγκ πραγματοποιήθηκε μετά την επίσκεψη του Κάρνεϋ στην Κίνα τον Ιανουάριο, καθώς η κυβέρνησή του επιδιώκει στενότερες σχέσεις με το Πεκίνο. Κατά την προεκλογική εκστρατεία των εκλογών του 2025, ο Κάρνεϋ είχε χαρακτηρίσει την Κίνα τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλεια του Καναδά. Ωστόσο, κατά τη φετινή επίσκεψή του στην Κίνα, ανέφερε ότι οι σχέσεις Οττάβας και Πεκίνου έχουν εισέλθει σε «μια νέα εποχή» και ότι οι δύο χώρες βρίσκονται σε «στρατηγική εταιρική σχέση».
Της Olivia Gomm
Με τη συμβολή του Noé Chartier
