Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (ΠΟΦ) στο Νταβός της Ελβετίας, που επί μακρόν είναι γνωστό για τη στήριξή του στην παγκοσμιοποίηση, την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και την κοινωνική ισότητα, είχε φέτος αισθητά διαφορετικό τόνο, με την επιστροφή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στη διεθνή σκηνή.
Θέματα που άλλοτε βρίσκονταν στο επίκεντρο της ετήσιας συνάντησης του ΠΟΦ φάνηκαν να περνούν στο περιθώριο, καθώς αντικαταστάθηκαν από πιο επείγοντα ζητήματα, όπως οι διατλαντικές εντάσεις για τη Γροιλανδία, οι διαφωνίες για τους δασμούς και η ενίσχυση των μονομερών κινήσεων.
Απών ήταν ο Κλάους Σβαμπ, για πρώτη φορά από τότε που ίδρυσε το ΠΟΦ το 1971. Η απουσία του συνοδεύτηκε από αισθητή υποχώρηση της έμφασης στα συνήθη θέματα του φόρουμ, όπως η πολυμερής συνεργασία για τη μετάβαση σε μηδενικές εκπομπές, καθώς και πρωτοβουλίες όπως οι πολιτικές για το περιβάλλον, την κοινωνία, την εταιρική διακυβέρνηση, και ζητήματα όπως η ποικιλομορφία, η ισότητα και η συμπερίληψη.
Απούσα ήταν και η Σουηδή ακτιβίστρια Γκρέτα Τούνμπεργκ, η οποία σε παλιότερες συναντήσεις ήταν μία από τις πιο προβεβλημένες παρουσίες του Νταβός, με ομιλίες για την καταστροφή του περιβάλλοντος που ζητούσαν την κατάργηση των ορυκτών καυσίμων.
Πρωτοεμφανιζόμενος φέτος ήταν ο Έλον Μασκ,ο οποίος επί χρόνια απέρριπτε το ΠΟΦ περιγράφοντας τους συμμετέχοντας ως «μη εκλεγμένη παγκόσμια κυβέρνηση». Ο ιδρυτής της Tesla και της SpaceX, ανέβηκε στη σκηνή μαζί με τον διευθύνοντα σύμβουλο της BlackRock και προσωρινό συμπρόεδρο του ΠΟΦ, Λάρρυ Φινκ, για να συζητήσουν πώς θα δημιουργήσει η τεχνολογική πρόοδος «αφθονία αγαθών και υπηρεσιών» για την ανθρωπότητα.
Σημαντική ήταν η υποχώρηση των συζητήσεων για το κλίμα, με μόνο τέσσερις συνεδρίες να αφορούν φέτος στην κλιματική αλλαγή, έναντι των δεκαέξι του 2022. Όροι όπως «κλιματική αλλαγή» και «μηδενικές εκπομπές» απουσίαζαν εντελώς από ομιλίες ηγετών του κόσμου, μεταξύ των οποίων του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν και του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϋ. Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ, στέλεχος με μακρά εμπειρία στη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων, ο οποίος συμμετείχε για πρώτη φορά στο ΠΟΦ, συμμετείχε σε συνεδρία με τίτλο «Συζήτηση για το πώς θα τροφοδοτήσουμε τη ζωή μας», όπου υποστήριξε ότι ο κόσμος χρειάζεται περισσότερο πετρέλαιο, φυσικό αέριο, άνθρακα και πυρηνική ενέργεια.
Η συμμετοχή στο ΠΟΦ γίνεται μόνο κατόπιν πρόσκλησης και, σύμφωνα με το περιοδικό Fortune, οι εταιρείες καταβάλλουν ετήσιες συνδρομές από 75.000 έως 758.000 δολάρια, ανάλογα με τον τύπο της ιδιότητας μέλους. Οι εταιρείες πληρώνουν επίσης τέλος για κάθε συμμετέχοντα στη συνάντηση του Νταβός, ενώ τα προνομιούχα διακριτικά πρόσβασης φτάνουν έως και τα 35.000 δολάρια το καθένα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες συμμετείχαν στη φετινή σύνοδο με μεγάλη αντιπροσωπεία, αξιοποιώντας το φόρουμ για να προωθήσουν την ατζέντα «Πρώτα η Αμερική». Στην ομιλία του, στις 21 Ιανουαρίου, ο Τραμπ επέκρινε την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις ευρωπαϊκές χώρες, αποκαλώντας τη «Νέα Πράσινη Απάτη» και «τη μεγαλύτερη απάτη στην ιστορία». Υποστήριξε δε ότι οι χώρες που επένδυσαν περισσότερο σε ανεμογεννήτριες υπέστησαν μεγαλύτερες απώλειες με την πάροδο των ετών.
Ο Ράιτ δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι ο Τραμπ είχε δίκιο να αναδείξει τις οικονομικές και ενεργειακές πολιτικές του στην ομιλία του, και ότι δικαιολογημένα εξήρε την αμερικανική οικονομική ανάπτυξη, την ανάσχεση της αύξησης των τιμών, την αύξηση των μισθών των Αμερικανών εργαζομένων και την υιοθέτηση μιας «κοινής λογικής» ενεργειακής πολιτικής, ώστε να είναι δυνατή η τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης και η στήριξη των γειτόνων και συμμάχων στην Ευρώπη.
Το ενδιαφέρον για τον Τραμπ ήταν εμφανές πολύ πριν από την ομιλία του, με ουρές να σχηματίζονται μιάμιση ώρα πριν από την έναρξη της. Η αίθουσα συνεδριάσεων ήταν κατάμεστη, ενώ το κοινό είχε φτάσει μέχρι τους διαδρόμους. Μεταξύ των παρευρισκομένων ήταν και ο Δημοκρατικός κυβερνήτης της Καλιφόρνια Γκάβιν Νιούσομ, ο οποίος θεωρείται πιθανός υποψήφιος για την προεδρία το 2028. Ο Τραμπ αναφέρθηκε στον Νιούσομ κατά την ομιλία του, λέγοντας στο ακροατήριο ότι ο Γκάβιν είναι καλός άνθρωπος και ότι παλαιότερα είχαν καλές σχέσεις. Ο Νιούσομ εθεάθη να χαμογελά και να κουνά το κεφάλι του.
Στις 22 Ιανουαρίου, ο Νιούσομ συμμετείχε σε συζήτηση, κατά την οποία κατηγόρησε το ακροατήριο του Νταβός ότι δεν αντιστέκεται στον Τραμπ. Επέκρινε δικηγορικές εταιρείες, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις, λέγοντας ότι έχουν «ξεπουληθεί» στην κυβέρνηση Τραμπ. Άλλοι Δημοκρατικοί που παρέστησαν στο Νταβός ήταν ο κυβερνήτης του Κεντάκυ Άντυ Μπεσίρ, ένας μετριοπαθής πολιτικός που έχει εκλεγεί δύο φορές σε μια πολιτεία με ισχυρή υπεροχή των Ρεπουμπλικανών, καθώς και η κυβερνήτρια του Μίσιγκαν Γκρέτσεν Γουίτμερ, η οποία επίσης αναφέρεται ως πιθανή υποψήφια για το 2028.
Ο Τραμπ αξιοποίησε την παρουσία του στο Νταβός και για να προβάλει τη στρατιωτική και οικονομική ισχύ των ΗΠΑ, εξαίροντας τις ανοδικές χρηματιστηριακές αγορές, την αύξηση της ενεργειακής παραγωγής και την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι αναφορές του στη Γροιλανδία προσέλκυσαν σημαντική προσοχή: επανέλαβε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αποκτήσουν αυτό «το μεγάλο κομμάτι πάγου» (sic) για λόγους εθνικής ασφαλείας, και διαβεβαίωσε το ακροατήριο ότι δεν θα υπάρξει στρατιωτική κατάληψη. Στις 22 Ιανουαρίου ανακοίνωσε ότι είχε καταλήξει σε συμφωνία-πλαίσιο με το ΝΑΤΟ σχετικά με το μέλλον της νήσου, αλλά δεν επεκτάθηκε σε λεπτομέρειες. Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες και μέσα ενημέρωσης επέκριναν τις δηλώσεις του, ωστόσο ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούττε υπερασπίστηκε τη θέση του.
Στις 26 Ιανουαρίου, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, ο Ρούττε επικαλέστηκε αυξημένη δραστηριότητα της Κίνας και της Ρωσίας στην Αρκτική και προειδοποίησε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ. Δήλωσε ότι ο Τραμπ έχει δίκιο και ότι υπάρχει ζήτημα με την περιοχή της Αρκτικής, παρατηρώντας πως η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρώπη δεν μπορεί να αμυνθεί χωρίς τις ΗΠΑ.
