Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο στην υπεράσπιση της ασφάλειάς της καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες στρέφουν την προσοχή τους μακριά από την ήπειρο, τόνισε στις 28 Ιανουαρίου η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλλας.
Κατά την κεντρική της ομιλία στην ετήσια Διάσκεψη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας στις Βρυξέλλες, η Κάλλας υπογράμμισε πως, καθώς οι ΗΠΑ προσανατολίζονται περισσότερο εκτός Ευρώπης, η ήπειρος οφείλει να ενισχύσει τις άμυνες και τις δυνατότητες ασφάλειάς της.
«Για να είμαι σαφής, επιθυμούμε ισχυρούς διατλαντικούς δεσμούς. Οι ΗΠΑ θα παραμείνουν εταίρος και σύμμαχος της Ευρώπης. Όμως, η Ευρώπη πρέπει να προσαρμοστεί στις νέες πραγματικότητες. Η Ευρώπη δεν αποτελεί πλέον το κέντρο βάρους της Ουάσιγκτον», ανέφερε η Κάλλας, σύμφωνα με το επίσημο κείμενο της ομιλίας της.
Αυτή η μετατόπιση βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και καιρό. Πρόκειται για μια δομική και όχι παροδική αλλαγή. Συνεπάγεται, δήλωσε η Κάλλας, ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη—καμία μεγάλη δύναμη στην ιστορία δεν εξάρτησε την επιβίωσή της από τρίτους και κατάφερε να επιβιώσει.
Στις 23 Ιανουαρίου, το Πεντάγωνο έδωσε στη δημοσιότητα τη νέα εθνική στρατηγική άμυνας των ΗΠΑ, η οποία δίνει προτεραιότητα στην άμυνα της ίδιας της χώρας και στην προστασία των αμερικανικών συμφερόντων σε ολόκληρη την αμερικανική ήπειρο. Παράλληλα, το έγγραφο αναφέρει ότι οι ΗΠΑ θα ενθαρρύνουν τους εταίρους τους, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης, να αναλάβουν πρωτεύουσα ευθύνη για τη δική τους άμυνα, με κρίσιμη αλλά περιορισμένη υποστήριξη από αμερικανικές δυνάμεις.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει διαρκώς ζητήσει αύξηση των αμυντικών δαπανών από τους συμμάχους, ώστε να διορθωθεί η ανισορροπία μεταξύ της συμβολής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και αυτής των υπολοίπων συμμάχων. Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, η ανισορροπία αυτή παραμένει σταθερή: «Ο συνδυασμένος πλούτος των μη αμερικανών συμμάχων, μετρούμενος με βάση το ΑΕΠ, είναι σχεδόν ίσος με αυτό των ΗΠΑ. Ωστόσο, οι σύμμαχοι πλην ΗΠΑ δαπανούν συνολικά λιγότερο από το μισό σε σχέση με τις ΗΠΑ για την άμυνα», τονίζει η Συμμαχία.
Το ΝΑΤΟ συμφώνησε, το 2025, να αυξήσει τον στόχο για αμυντικές δαπάνες από το 2% του ΑΕΠ στο 5% μέχρι το 2035.
Η Κάλλας επεσήμανε ότι η Ευρώπη πρέπει να αναβαθμίσει τις δικές της διαδικασίες αμυντικών προμηθειών, την εκπαίδευση και τις επενδύσεις, ώστε οι ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις να ενισχύσουν τη θέση τους. Παράλληλα, όμως, υπογράμμισε ότι όλες αυτές οι πρωτοβουλίες οφείλουν να παραμένουν συμπληρωματικές προς το ΝΑΤΟ.
«Πρέπει να συγχρονίσουμε τις προσπάθειές μας με το ΝΑΤΟ, έτσι ώστε να αλληλοσυμπληρώνονται. Και να δείξουμε πώς ένας διακριτός ευρωπαϊκός πυλώνας προσθέτει αξία μέσω της επιμερισμένης ευθύνης και της ενίσχυσης της στρατιωτικής ισχύος στην ήπειρό μας», επεσήμανε.
Την ίδια εβδομάδα, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ζήτησε από τους Ευρωπαίους βουλευτές, στις 26 Ιανουαρίου, να συνεχίσουν να αναλαμβάνουν ευθύνη για την ίδια τους την άμυνα—όπως ακριβώς έχει ζητήσει ο πρόεδρος Τραμπ—αλλά εντός του διατλαντικού πλαισίου ασφαλείας.
Ο Ρούτε υπογράμμισε επίσης πως η ήπειρος δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς τη στήριξη των ΗΠΑ, ενώ προειδοποίησε ενάντια στην πρόταση για δημιουργία ξεχωριστού ευρωπαϊκού στρατού—ένα ενδεχόμενο που έχουν θέσει Ευρωπαίοι ηγέτες όπως ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας, Χοσέ Μανουέλ Άλβαρες—τονίζοντας ότι η αντικατάσταση της αμερικανικής στήριξης θα απαιτούσε μεγάλη αύξηση αμυντικών δαπανών.
«Για την Ευρώπη, αν πραγματικά θέλετε να τα καταφέρετε μόνοι σας, και όσοι το επιδιώκουν αυτό…, ας ξεχάσουν ότι μπορούν να τα καταφέρουν με 5%. Θα χρειαστεί 10%», σημείωσε ο Ρούτε. «Θα πρέπει να αποκτήσετε δική σας πυρηνική αποτροπή. Αυτό κοστίζει δισεκατομμύρια και δισεκατομμύρια ευρώ. Και τότε, σε αυτό το σενάριο, θα χάσετε τον απόλυτο εγγυητή της ελευθερίας μας, δηλαδή την αμερικανική πυρηνική ομπρέλα. Οπότε, καλή τύχη».
