Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, δήλωσε στις 26 Ιανουαρίου 2026 ότι, εάν η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες έρχονταν σε σύγκρουση για την Ταϊβάν, η Ιαπωνία θα συνεργαζόταν με τις ΗΠΑ για την προστασία Ιαπώνων και Αμερικανών πολιτών που βρίσκονται στην Ταϊβάν.
Όπως ανέφερε σε εκπομπή του TV Asahi με τη συμμετοχή ηγετών μεγάλων ιαπωνικών κομμάτων, αν οι αμερικανικές δυνάμεις δέχονταν επίθεση και η Ιαπωνία δεν τις συνέδραμε, η ιαπωνοαμερικανική συμμαχία θα κατέρρεε. Ως εκ τούτου, η Ιαπωνία πρέπει να ανταποκρίνεται κάνοντας συνολικές κρίσεις με βάση όσα συμβαίνουν επί τόπου, αυστηρά μέσα στα όρια του νόμου και των ισχυόντων νόμων, σημείωσε, απαντώντας σε επικρίσεις βουλευτή της αντιπολίτευσης, ο οποίος της ζήτησε να ανακαλέσει προηγούμενες τοποθετήσεις της για την Ταϊβάν, οι οποίες προκάλεσαν κρίση στις σινοϊαπωνικές σχέσεις.
Συγκεκριμένα, η Ιαπωνία δέχεται διπλωματικές και οικονομικές πιέσεις από το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) από τον Νοέμβριο του 2025, όταν η Τακαΐτσι χαρακτήρισε ενδεχόμενη κρίση στην Ταϊβάν ως πιθανή «κατάσταση που απειλεί την επιβίωση» της Ιαπωνίας, καθώς ο συγκεκριμένος χαρακτηρισμός επιτρέπει στην Ιαπωνία να αναπτύξει στρατεύματα.
Ενώ η Ταϊβάν αυτοαποκαλείται Δημοκρατία της Κίνας, το ΚΚΚ τη θεωρεί μέρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας (ΛΔΚ) και έχει δηλώσει ως πάγιο στόχο του την προσάρτησή της, ακόμη με τη χρήση βίας αν χρειαστεί. Τα τελευταία χρόνια, το κινεζικό καθεστώς ακολουθά πολιτική απομόνωσης της νήσου από τη διεθνή σκηνή, ενώ παράλληλα εντείνει τη στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή, στέλνοντας πολεμικά αεροσκάφη κοντά στην Ταϊβάν σχεδόν σε καθημερινή βάση, διεξάγοντας ασκήσεις με πραγματικά πυρά κοντά στη νήσο κ.ά. Αυτή η πολιτική αυξάνει τη διεθνή ανησυχία για ενδεχόμενη σύγκρουση στα Στενά της Ταϊβάν, τα οποία αποτελούν ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό για το παγκόσμιο εμπόριο.
Το δυτικότερο ιαπωνικό νησί, το Γιοναγκούνι, απέχει μόλις 68 μίλια από την Ταϊβάν και φιλοξενεί περισσότερους από 50.000 Αμερικανούς στρατιώτες, μαζί με προηγμένα αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη.
Στην τηλεοπτική εκπομπή, η Τακαΐτσι διευκρίνισε ότι η επίμαχη δήλωσή της δεν σήμαινε πως η Ιαπωνία θα παρενέβαινε στρατιωτικά σε ενδεχόμενη σύγκρουση Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας, αλλά ότι η Ιαπωνία θα έπρεπε να συμβάλει στη διάσωση των Ιαπώνων και των Αμερικανών της Ταϊβάν, σε περίπτωση γεγονότων που θα απειλούσαν την ακεραιότητά τους, επικαλούμενη τη γεωγραφική εγγύτητα Ταϊβάν και Ιαπωνίας.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση συνάδει με το Σύνταγμα της Ιαπωνίας, το οποίο απαγορεύει μεν την άμεση στρατιωτική δράση, ωστόσο επιτρέπει στην Ιαπωνία να ασκεί το δικαίωμα της συλλογικής αυτοάμυνας, δηλαδή να υπερασπίζεται τις Ηνωμένες Πολιτείες ή άλλη φιλική χώρα που δέχεται επίθεση, σε περιπτώσεις όπου η Ιαπωνία αντιμετωπίζει «απειλή για την επιβίωσή» της.
Όταν ζητήθηκε από την κινεζική πλευρά σχόλιο για τις δηλώσεις της κας Τακαΐτσι σε τακτική ενημέρωση στο Πεκίνο στις 27 Ιανουαρίου 2026, ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Γκούο Τζιακούν, κατηγόρησε την Ιαπωνία ότι παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις της Κίνας και ότι απειλεί με χρήση βίας κατά της Κίνας.
Μέρος της αντίδρασης του Πεκίνου αποτελεί και η οικονομική πίεση προς την Ιαπωνία, με το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών να ανανεώνει στις 26 Ιανουαρίου 2026 προειδοποίηση προς τους πολίτες του να μην ταξιδέψουν στην Ιαπωνία την επερχόμενη αργία για το κινεζικό Νέο Έτος. Μεγάλες αεροπορικές εταιρείες στην ηπειρωτική Κίνα προσέφεραν πλήρη επιστροφή χρημάτων για πτήσεις με προορισμό την Ιαπωνία από τότε που το Πεκίνο εξέδωσε την πρώτη ταξιδιωτική οδηγία, τον Νοέμβριο 2025.
Τον Δεκέμβριο, ο αριθμός των Κινέζων τουριστών μειώθηκε κατά περίπου 45% σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους, φτάνοντας περίπου τους 330.000, ανέφερε σε ενημέρωση νωρίτερα μέσα στον μήνα ο υπουργός Τουρισμού της Ιαπωνίας, Γιασούσι Κανέκο. Παρά τη μείωση των Κινέζων επισκεπτών, ο Κανέκο σημείωσε ότι οι συνολικές διεθνείς αφίξεις τουριστών έφτασαν σε ιστορικά υψηλό επίπεδο, περίπου 3,6 εκατομμύρια.
Οι εντάσεις μεταξύ των δύο ασιατικών γιγάντων κλιμακώθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς η Κίνα απαγόρευσε αποστολές αγαθών διπλής χρήσης προς την Ιαπωνία, εφόσον αυτά θα μπορούσαν να προσαρμοστούν ώστε να ενισχύσουν τις στρατιωτικές δυνατότητες της Ιαπωνίας, προκαλώντας έντονες διαμαρτυρίες από την Ιαπωνία.
Εκπρόσωπος του ιαπωνικού υπουργείου Οικονομίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας ανέφερε σε δήλωση που απέστειλε στην εφημερίδα The Epoch Times τον Ιανουάριο μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ότι αυτά τα πρόσφατα μέτρα, τα οποία στοχεύουν μόνο την Ιαπωνία, αποκλίνουν σημαντικά από τη διεθνή πρακτική, είναι απολύτως απαράδεκτα και είναι βαθιά λυπηρά. Σημείωσε δε ότι η κυβέρνηση της Ιαπωνίας θα εξετάσει και θα αναλύσει διεξοδικά τις λεπτομέρειες και θα μελετήσει τα αναγκαία μέτρα με αποφασιστικό και ψύχραιμο τρόπο.
Η Τακαΐτσι, η οποία χαίρει ευρείας αποδοχής από την ανάληψη των καθηκόντων της τον Οκτώβριο 2025, προκήρυξε πρόωρες εκλογές για την Κάτω Βουλή του Κοινοβουλίου στις 8 Φεβρουαρίου 2026, λέγοντας ότι θέλει οι ψηφοφόροι να αποφασίσουν αν θα επιτρέψουν στην κυβέρνηση συνασπισμού της να προχωρήσει σε εκτεταμένες αλλαγές στις οικονομικές και την πολιτικήασφαλείας της Ιαπωνίας.
Της Dorothy Li
Με πληροφορίες από το Reuters
