Με τις Ηνωμένες Πολιτείες να στρέφουν την προσοχή τους μακριά από τη Γηραιά Ήπειρο, η Ευρώπη πρέπει η ίδια να αναλάβει την ευθύνη για την άμυνα και την ασφάλειά της, τόνισε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλλας, στις 28 Ιανουαρίου, στην κεντρική της ομιλία στην ετήσια Διάσκεψη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας, στις Βρυξέλλες.
«Για να είμαι σαφής, επιθυμούμε ισχυρούς διατλαντικούς δεσμούς. Οι ΗΠΑ θα παραμείνουν εταίρος και σύμμαχος της Ευρώπης. Όμως, η Ευρώπη πρέπει να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα. Η Ευρώπη δεν αποτελεί πλέον το κέντρο βάρους της Ουάσιγκτον», ανέφερε η Κάλλας, σύμφωνα με το επίσημο κείμενο της ομιλίας της. Πρόκειται για μία μετατόπιση η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και καιρό, και είναι μια δομική και όχι παροδική αλλαγή. Και όπως παρατήρησε η κα Κάλλας, καμία μεγάλη δύναμη δεν μπορεί να επιβιώσει όταν εξαρτάται από τρίτους.
Στις 23 Ιανουαρίου, το Πεντάγωνο έδωσε στη δημοσιότητα τη νέα εθνική στρατηγική άμυνας των ΗΠΑ, η οποία δίνει προτεραιότητα στην άμυνα της ίδιας της χώρας και στην προστασία των αμερικανικών συμφερόντων σε ολόκληρη την αμερικανική ήπειρο. Παράλληλα, το έγγραφο αναφέρει ότι οι ΗΠΑ θα ενθαρρύνουν τους εταίρους τους, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης, να αναλάβουν το κύριο βάρος της δικής τους άμυνας, με κρίσιμη αλλά περιορισμένη υποστήριξη από τις αμερικανικές δυνάμεις.
Στο πλαίσιο της νατοϊκής συμμαχίας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει παροτρύνει τους Ευρωπαίους να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους, προκειμένου να διορθωθεί η ανισορροπία μεταξύ της συμβολής των ΗΠΑ και αυτής των υπολοίπων συμμάχων. Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, η ανισορροπία αυτή παραμένει σταθερή: «Ο συνδυασμένος πλούτος των μη αμερικανών συμμάχων, μετρούμενος με βάση το ΑΕΠ, είναι σχεδόν ίσος με αυτό των ΗΠΑ. Ωστόσο, οι σύμμαχοι πλην ΗΠΑ δαπανούν συνολικά λιγότερο από το μισό σε σχέση με τις ΗΠΑ για την άμυνα», τονίζει η Συμμαχία.
Το ΝΑΤΟ συμφώνησε, το 2025, να αυξήσει τον στόχο για αμυντικές δαπάνες από το 2% του ΑΕΠ στο 5% μέχρι το 2035.
Κατά την κα Κάλλας, η Ευρώπη πρέπει να αναβαθμίσει τις αμυντικές της προμήθειες, την εκπαίδευση και τις επενδύσεις, με στόχο την ενίσχυση των ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι όλες αυτές οι πρωτοβουλίες οφείλουν να παραμείνουν συμπληρωματικές προς το ΝΑΤΟ.
«Πρέπει να συγχρονίσουμε τις προσπάθειές μας με το ΝΑΤΟ, έτσι ώστε να αλληλοσυμπληρώνονται. Και να δείξουμε πώς ένας διακριτός ευρωπαϊκός πυλώνας προσθέτει αξία μέσω της επιμερισμένης ευθύνης και της ενίσχυσης της στρατιωτικής ισχύος στην ήπειρό μας», επεσήμανε.
Την ίδια εβδομάδα, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούττε, ζήτησε από τους Ευρωπαίους βουλευτές, στις 26 Ιανουαρίου, να συνεχίσουν να φροντίζουν για την αναβάθμιση της άμυνας της ηπείρου — όπως ακριβώς έχει ζητήσει ο πρόεδρος Τραμπ — αλλά εντός του διατλαντικού πλαισίου ασφαλείας.
Ο Ρούττε υπογράμμισε πως η ήπειρος δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς τη στήριξη των ΗΠΑ, ενώ προειδοποίησε ενάντια στην πρόταση για δημιουργία ξεχωριστού ευρωπαϊκού στρατού — ένα ενδεχόμενο που έχουν θέσει ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες όπως ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας, Χοσέ Μανουέλ Άλβαρες — τονίζοντας ότι η αντικατάσταση της αμερικανικής στήριξης θα απαιτούσε μεγάλη αύξηση των αμυντικών δαπανών.
«Αν η Ευρώπη πραγματικά θέλει να τα καταφέρει μόνη της, και όσοι το επιδιώκουν αυτό…, ας ξεχάσουν ότι μπορούν να τα καταφέρουν με 5%. Θα χρειαστεί 10%», σημείωσε ο Ρούττε. «Θα πρέπει να αποκτήσετε δική σας πυρηνική αποτροπή, κάτι που κοστίζει πολλά δισεκατομμύρια ευρώ. Και σε αυτή την περίπτωση, θα χάσετε και τον απόλυτο εγγυητή της ελευθερίας μας, δηλαδή την αμερικανική πυρηνική ομπρέλα. Οπότε… καλή τύχη».
