Το Ισραήλ ανακοίνωσε στις 30 Ιανουαρίου ότι θα ξαναλειτουργήσει το πέρασμα της Ράφα μεταξύ της Λωρίδας της Γάζας και της Αιγύπτου για περιορισμένη διέλευση πεζών, στο πλαίσιο της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα που υπογράφηκε τον Οκτώβριο του 2025 υπό την προϋπόθεση ισραηλινού ελέγχου ασφαλείας.
Ο Συντονιστής Κυβερνητικών Δραστηριοτήτων στα Εδάφη (Coordinator of Government Activities in the Territories – COGAT), ο αρμόδιος φορέας του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας για την εφαρμογή της κυβερνητικής πολιτικής στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, ανέφερε ότι το πέρασμα θα ανοίξει την 1η Φεβρουαρίου, και προς τις δύο κατευθύνσεις. Το πέρασμα, το οποίο ‘ήταν κλειστό από τις 7 Μαΐου 2024 λόγω του πολέμου μεταξύ του Ισραήλ και της τρομοκρατικής οργάνωσης Χαμάς, θα λειτουργήσει για «περιορισμένη μετακίνηση ανθρώπων μόνο».
Η είσοδος και η έξοδος από τη Γάζα μέσω της Ράφα θα επιτρέπεται σε συντονισμό με την Αίγυπτο, αφού οι ενδιαφερόμενοι λάβουν άδεια ασφαλείας από το Ισραήλ και υπό την εποπτεία της αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με διαδικασία παρόμοια με εκείνη που εφαρμόστηκε τον Ιανουάριο του 2025.
Ο COGAT ανέφερε ότι η επιστροφή κατοίκων από την Αίγυπτο στη Γάζα θα επιτρέπεται «μόνο για κατοίκους που εγκατέλειψαν τη Γάζα κατά τη διάρκεια του πολέμου και μόνο μετά από προηγούμενη έγκριση ασφαλείας από το Ισραήλ». Ο έλεγχος δεν θα ολοκληρώνεται στο ίδιο το συνοριακό τερματικό, αλλά «θα διεξάγεται επιπλέον διαδικασία ελέγχου και ταυτοποίησης σε καθορισμένο διάδρομο, που θα λειτουργεί από το αμυντικό κατεστημένο σε περιοχή υπό» τον έλεγχο των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF).
Η προοπτική του ανοίγματος της Ράφα ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα από τον Αλί Αμπντέλ Χαμίντ Σάαθ, πρώην υφυπουργό της Παλαιστινιακής Αρχής και επικεφαλής της Εθνικής Επιτροπής για τη Διοίκηση της Γάζας. Ο Σάαθ, ο οποίος συμμετέχει στο Συμβούλιο Ειρήνης, που συστήθηκε με πρωτοβουλία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ανέφερε ότι το άνοιγμα ου περάσματος θα σηματοδοτούσε πως η περιοχή «δεν είναι πλέον κλειστή για το μέλλον και για τον πόλεμο».
Το άνοιγμα της Ράφα συνδέεται επίσης με την ολοκλήρωση του α΄ σταδίου της ειρηνευτικής συμφωνίας, που προϋπέθετε την επιστροφή όλων ανεξαιρέτως των ζωντανών ομήρων που κρατούνταν στη Γάζα μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 κατά του Ισραήλ, καθώς και όλων των σορών όσων είχαν χάσει τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της κράτησής τους. Σύμφωνα με το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, αλλά και με ανακοίνωση του ισραηλινού στρατού, στις 26 Ιανουαρίου, τα λείψανα του τελευταίου Ισραηλινού ομήρου, του λοχία Ραν Γκβίλι, παραδόθηκαν και ταυτοποιήθηκαν, με αποτέλεσμα την ολοκλήρωση του α΄ σταδίου της κατάπαυσης του πυρός. Το β΄στάδιο περιλαμβάνει τον αφοπλισμό της Χαμάς, τη δημιουργία τεχνοκρατικού μοντέλου διακυβέρνησης στη Λωρίδα της Γάζας και την ανοικοδόμηση της περιοχής.
Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού (ICRC) κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να «αξιοποιήσει τη δυναμική που δημιουργήθηκε κατά την πρώτη φάση» του ειρηνευτικού σχεδίου και να «βελτιώσει επειγόντως τις δραματικές ανθρωπιστικές συνθήκες στη Γάζα». Όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή της στις 29 Ιανουαρίου, «όλα τα κράτη και όλα τα μέρη μιας σύγκρουσης έχουν ευθύνη να διασφαλίσουν ότι τηρούνται τα όρια και οι προστασίες που κατοχυρώνονται από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο».
