Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ζήτησε στις 24 Δεκεμβρίου κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Αμερικανό ομόλογό του, Ντόναλντ Τραμπ, προκειμένου να διευθετηθούν τα εναπομείναντα εμπόδια για μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία ανάμεσα στο Κίεβο και τη Μόσχα, με κυρίαρχο το ζήτημα των εδαφών.
Η έκκληση του Ουκρανού προέδρου ήρθε μετά την ενημέρωση των εγχώριων και διεθνών μέσων ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων το κρατικό πρακτορείο UkrInform και το Reuters, σχετικά με τη νεότερη εκδοχή του σχεδίου για τον τερματισμό της σύγκρουσης, η οποία έχει περιοριστεί από 28 σε 20 σημεία.
Το συγκεκριμένο προσχέδιο διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων στο Μαϊάμι, το περασμένο Σαββατοκύριακο, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των ΗΠΑ. «Πρόκειται για ένα έγγραφο-πλαίσιο, το οποίο αποτελεί τη θεμελιώδη βάση για τον τερματισμό του πολέμου – ένα πολιτικό κείμενο μεταξύ ημών, της Αμερικής, της Ευρώπης και των Ρώσων», τόνισε ο Ζελένσκι. «Είμαστε έτοιμοι για συνάντηση σε επίπεδο ηγεσίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε να συζητηθούν ευαίσθητα ζητήματα. Θέματα όπως η εδαφική ακεραιότητα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ ηγετών».
Το Κίεβο πιέζει για αλλαγές σε ένα προσχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας που διέρρευσε τον προηγούμενο μήνα και προβλέπει παραχώρηση επιπλέον εδαφών από την Ουκρανία, αποκήρυξη μελλοντικών στρατιωτικών συμμαχιών και αποδοχή περιορισμών στις ένοπλες δυνάμεις της—μέτρα που, σύμφωνα με την ουκρανική κυβέρνηση, θα την καθιστούσαν ευάλωτη έναντι ενδεχόμενης νέας ρωσικής επιθετικότητας.
Ο Ζελένσκι επεσήμανε ότι η νέα εκδοχή του σχεδίου, που αριθμεί πλέον 20 σημεία, συνιστά σημαντική εξέλιξη σε σύγκριση με το προηγούμενο σχέδιο των 28 σημείων που συζητήθηκε ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ρωσία.
Όπως διευκρίνισε, το προσχέδιο αντανακλά ξεκάθαρα τις κοινές θέσεις Ουκρανίας–ΗΠΑ αλλά και εν μέρει μόνο τις αμερικανικές θέσεις, ενώ παραμένουν ανοικτά κάποια θέματα. «Παρ’ όλα αυτά, βρισκόμαστε πολύ κοντά στην οριστικοποίηση των εγγράφων», ανέφερε. «Δεν έχουμε καταλήξει σε συμφωνία με την αμερικανική πλευρά για τα εδάφη της περιφέρειας Ντονέτσκ και το πυρηνικό εργοστάσιο της Ζαπορίζια, ωστόσο ό,τι άλλο έχει ουσιαστικά συμφωνηθεί».
Ο Ζελένσκι διευκρίνισε ότι η πρόταση του Κιέβου είναι να σταματήσουν οι εχθροπραξίες στις υφιστάμενες γραμμές του μετώπου. Η Μόσχα, της οποίας τα στρατεύματα βρίσκονται σε φάση προέλασης το τελευταίο διάστημα, απαιτεί την πλήρη αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από όλη την ανατολική περιφέρεια του Ντονέτσκ, μολονότι σχεδόν το ένα τέταρτο αυτής παραμένει υπό ουκρανικό έλεγχο.
Όπως δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος, η Ουάσιγκτον επιδιώκει συμβιβασμούς, μελετώντας λύσεις όπως η δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης ή ζώνης ελεύθερου εμπορίου στην περιοχή.
Αγκάθι παραμένει και το πυρηνικό εργοστάσιο της Ζαπορίζια – το μεγαλύτερο της Ευρώπης – που βρίσκεται σε ζώνη υπό ρωσικό έλεγχο. Ο Ζελένσκι τόνισε πως το Κίεβο προτείνει τη σύσταση μικρής οικονομικής ζώνης στην περιοχή. «Λέμε πως, αν συμπεριληφθούν όλες οι περιφέρειες και παραμείνουμε εκεί που βρισκόμαστε, θα επιτευχθεί συμφωνία», είπε. «Αν όμως δεν συμφωνήσουμε να μείνουμε εκεί που είμαστε, τότε υπάρχουν δύο σενάρια: είτε ο πόλεμος συνεχίζεται είτε παίρνονται αποφάσεις για όλες τις πιθανές οικονομικές ζώνες».
Υπογράμμισε ακόμη ότι οποιαδήποτε απόφαση περί παραχώρησης εδαφών πρέπει να τεθεί σε δημοψήφισμα στην Ουκρανία. Το Κίεβο, σύμφωνα με τον ίδιο, αναμένει την απάντηση της Μόσχας επί του προσχεδίου, μετά τις αντίστοιχες συνομιλίες αμερικανικής και ρωσικής πλευράς.
Στα υπόλοιπα του σχεδίου, προβλέπεται η διατήρηση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων στη σημερινή τους ισχύ, που ανέρχεται σε 800.000 στρατιώτες, καθώς και πρόσθετες συμφωνίες με ΗΠΑ και Ευρωπαίους εταίρους για σημαντικές εγγυήσεις ασφαλείας.
Προβλέπεται, επίσης, η ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση εντός συγκεκριμένου, αν και ακόμη μη ανακοινωμένου, χρονικού πλαισίου, καθώς και βραχυπρόθεσμα προνομιακή πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Οι διαπραγματεύσεις ελεύθερου εμπορίου με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα επιταχυνθούν, ενώ η Ουκρανία θα παραμείνει χώρα χωρίς πυρηνικά όπλα.
Η μέχρι πρότινος διακηρυγμένη φιλοδοξία της Ουκρανίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ δεν εμφανίζεται στο σχέδιο, ενώ και η ρητή δέσμευση για μη ένταξη στη Συμμαχία, που υπήρχε στο προηγούμενο προσχέδιο, επίσης λείπει αυτή τη φορά.
Η Μόσχα, από την πλευρά της, ανακοίνωσε ότι μετά τη διαβίβαση σχετικής έκθεσης από τον Ειδικό Προεδρικό Εκπρόσωπο και επικεφαλής του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων, Κιρίλ Ντμίτριεφ, θα καταρτίσει τη δική της θέση και θα συνεχίσει τις διαβουλεύσεις με τις ΗΠΑ μέσω των διαθέσιμων διαύλων, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο TASS.
«Τώρα, λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που περιήλθαν στον αρχηγό του κράτους μας, θα διαμορφώσουμε τις περαιτέρω θέσεις μας και θα συνεχίσουμε τις επαφές μας μέσω των προβλεπόμενων διαύλων το συντομότερο δυνατό», ανέφερε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πέσκοφ.
Με πληροφορίες από το Reuters
