Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε σχέδια να κατευθύνει χρηματοδότηση για την προώθηση της ελευθερίας του λόγου σε δυτικές συμμαχικές δημοκρατίες, όπως δήλωσε ανώτερη αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στις 9 Φεβρουαρίου 2026. Η πρωτοβουλία ενισχύει τις προσπάθειες αντιμετώπισης των ευρωπαϊκών διαδικτυακών κανονισμών που η Ουάσιγκτον χαρακτηρίζει ως λογοκρισία.
Η υφυπουργός Εξωτερικών για τη Δημόσια Διπλωματία, Σάρα Ρότζερς, μίλησε για την πρωτοβουλία στη διάρκεια ταξιδιού της στην Ευρώπη. Αυτή περιλαμβάνει επιχορηγήσεις για τη στήριξη της ελευθερίας έκφρασης, ως αποτέλεσμα ανησυχιών για κανόνες όπως ο Νόμος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες και ο Νόμος του Ηνωμένου Βασιλείου για την Ασφάλεια στο Διαδίκτυο.
Οι νόμοι αυτοί, τους οποίους αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης δηλώνουν ότι έχουν στόχο να αποτρέψουν τη ρητορική μίσους και την παραπληροφόρηση, έχουν τεθεί υπό εξέταση από Αμερικανούς αξιωματούχους, οι οποίοι τους θεωρούν περιοριστικούς για την ελευθερία του λόγου αμερικανικών εταιρειών τεχνολογίας και κατασταλτικούς για την κριτική σε πολιτικές μετανάστευσης.
Η Ρότζερς ανέφερε, στη διάρκεια δημόσιας συζήτησης στη Βουδαπέστη στις 9 Φεβρουαρίου 2026, ότι ένας τρόπος με τον οποίο το γραφείο της θα λειτουργεί διαφορετικά είναι πως θα είναι πολύ άμεσο και διαφανές για όλα όσα κάνει. Πρόσθεσε ότι ο ρόλος της επιτρέπει την κατεύθυνση αμερικανικής χρηματοδότησης μέσω επιχορηγήσεων, διευκρινίζοντας ότι θέλει να προωθήσει την ελευθερία του λόγου σε δυτικές συμμαχικές δημοκρατίες και ότι αυτό θα αποτελεί το αντικείμενο της χρηματοδότησης μέσω επιχορηγήσεων από την πλευρά της.
Η Ρότζερς, εμφανιζόμενη μαζί με κορυφαίο συνεργάτη του Ούγγρου πρωθυπουργού, Βίκτορ Όρμπαν, υπογράμμισε τη σημασία της ελευθερίας του λόγου για τη δημοκρατία. Ανέφερε ότι η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών έχει εμπλακεί επιθετικά στο ζήτημα της ελευθερίας του λόγου, επειδή χωρίς ελευθερία του λόγου δεν υπάρχει αυτοδιακυβέρνηση και δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατικός διάλογος, αν αποκλείονται από τη δημόσια σφαίρα ορισμένες απόψεις.
Η Ρότζερς είναι προγραμματισμένο να σταματήσει στο Δουβλίνο, στη Βουδαπέστη, στη Βαρσοβία και στο Μόναχο, για να συζητήσει τις ψηφιακές ελευθερίες με αξιωματούχους και άλλους.
Η Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας του Δεκεμβρίου 2025 της κυβέρνησης ανέφερε ότι Ευρωπαίοι ηγέτες λογοκρίνουν την ομιλία και καταπνίγουν την αντίθεση σε πολιτικές μετανάστευσης, προειδοποιώντας για «εξάλειψη του πολιτισμού» της ηπείρου. Η Ρότζερς ανέφερε ότι δημοσκοπήσεις στην Ευρώπη δείχνουν πως οι ευρωπαϊκές απόψεις για τη μετανάστευση είναι παρόμοιες με εκείνες στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν τον Ιανουάριο του 2026 απαγορεύσεις εισόδου μέσω βίζας σε έναν πρώην επίτροπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε τέσσερις ακτιβιστές κατά της παραπληροφόρησης. Η κυβέρνηση τούς χαρακτήρισε ως παράγοντες λογοκρισίας, επειδή εργάζονταν για τη ρύθμιση αμερικανικών πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης. Ευρωπαίοι ηγέτες καταδίκασαν τις απαγορεύσεις. Υπερασπίστηκαν τα δικαιώματα του επιτρόπου και των ακτιβιστών να προωθούν ρυθμίσεις για ξένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται τοπικά.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ανακοίνωσε τις σχετικές καταχωρίσεις στις 23 Δεκεμβρίου 2025. Δήλωσε ότι τα συγκεκριμένα πρόσωπα είναι «παράγοντες του παγκόσμιου βιομηχανικού συμπλέγματος λογοκρισίας» και τους απαγόρευσε την είσοδο στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στρατηγική «κατά του ρατσισμού»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 20 Ιανουαρίου 2026 μια νέα στρατηγική «κατά του ρατσισμού», με στόχο μια «Ευρώπη απαλλαγμένη από ρατσισμό», μέσω ενισχυμένης επιβολής της νομοθεσίας κατά των διακρίσεων και της παροχής εκπαίδευσης.
Η Επιτροπή ανέφερε ότι η εκπαίδευση θα βοηθήσει τους δημόσιους υπαλλήλους να αναγνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν τις φυλετικές προκαταλήψεις, ενώ θα ενισχύει μεγαλύτερη πολιτισμική επίγνωση και ευαισθησία. Επίσης, απαιτεί από τους Ευρωπαίους εκπαιδευτικούς να αντιμετωπίζουν την επιμόρφωση και την επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών σε ζητήματα ποικιλομορφίας και ένταξης, καθώς και να προωθούν την ποικιλομορφία στο ίδιο το εκπαιδευτικό επάγγελμα.
Ο Έρικ Κάουφμαν (Eric Kaufmann), καθηγητής στο University of Buckingham, δήλωσε ότι η στρατηγική αυτή «αποκαλύπτει μια ανελεύθερη, ηθικολογική κοσμοθεωρία», η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε «καταστολή της ελευθερίας του λόγου και ασφυξία της ιστορικής υπερηφάνειας και του πολιτισμού των εθνοτικών πλειοψηφιών της Ευρώπης».
Ο Τζέικομπ Ρέινολντς (Jacob Reynolds), από τη δεξαμενή σκέψης MCC Brussels, την χαρακτήρισε ως «ολίσθηση προς πολιτισμικές σοσιαλιστικές ιδέες».
Ο Ρέινολντς είχε δηλώσει προηγουμένως στην εφημερίδα The Epoch Times ότι θεωρεί πως η πολιτική αυτή «δεν έχει καμία σχέση με τον ρατσισμό» και ότι είναι «κλασικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η ΕΕ προχωρά να συγκεντρώνει περισσότερες εξουσίες για τον εαυτό της, ώστε να ρυθμίζει την οργανωμένη κοινωνική ζωή και να εμπλέκεται στην πολιτική».
Ανέφερε ότι αυτό δεν είναι «κατά του ρατσισμού», όπως το αντιλαμβάνονται οι απλοί άνθρωποι, αλλά ότι πρόκειται για μια ατζέντα «ποικιλομορφίας, ισότητας και ένταξης» που έχει κυριαρχήσει στον τρόπο σκέψης πολλών δημοσίων υπαλλήλων, πολλών ακαδημαϊκών και πολλών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών.
Είπε επίσης στην Epoch Times ότι η ΕΕ, στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, δεν ανησυχεί σαφώς για πράγματα που οι απλοί άνθρωποι θα καταλάβαιναν ως ρατσισμό, δηλαδή για διακρίσεις σε βάρος ανθρώπων με βάση το χρώμα του δέρματός τους, αλλά ότι στην πραγματικότητα πρόκειται για ρύθμιση της σκέψης.
Η πρωτοβουλία αυξάνει τη χρηματοδότηση για το πρόγραμμα Citizens, Equality, Rights, and Values (Πολίτες, Ισότητα, Δικαιώματα και Αξίες), με πρόταση για 3,6 δισ. ευρώ για την περίοδο 2028–2034, προκειμένου να στηριχθούν έργα της κοινωνίας των πολιτών.
