Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε αντιδράσεις στον Καναδά όταν εξέφρασε την ιδέα ότι η γείτων χώρα — και ειδικά η επαρχία της Αλμπέρτα — θα μπορούσε να γίνει η «51η Πολιτεία» των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι σχετικές δηλώσεις, που πρωτοακούστηκαν στα τέλη του 2024 και συνεχίστηκαν μέσα στο 2025, θεωρήθηκαν αρχικά ως αστεϊσμός αλλά σύντομα εξελίχθηκαν σε σοβαρή πρόκληση. Σύμφωνα με τον Καναδό υπουργό Ντομινίκ Λεμπλάν (Dominic LeBlanc), ο Τραμπ πρωτοέριξε την ιδέα χαμογελώντας, κατά τη διάρκεια δείπνου με τον πρωθυπουργό Τζάστιν Τρυντώ στο Μαρ-α-Λάγκο, τον Νοέμβριο του 2024, όμως «το αστείο τελείωσε» καθώς η πρόταση πλέον εκλαμβάνεται ως απόπειρα υπονόμευσης του στενότερου συμμάχου των ΗΠΑ.
Τον Ιανουάριο του 2025, στην αρχή της νέας θητείας του ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Τραμπ επανήλθε δημόσια στο θέμα. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στη Φλόριντα, ερωτηθείς αν εξετάζεται το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικής δύναμης για την προσάρτηση του Καναδά, απέκλεισε την προοπτική στρατιωτικής εισβολής δηλώνοντας: «Όχι, [θα χρησιμοποιήσουμε] οικονομική ισχύ», παρατηρώντας πως «η ένωση του Καναδά με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα ήταν πραγματικά κάτι σπουδαίο». Ο Τραμπ χαρακτήρισε τα σύνορα ΗΠΑ–Καναδά ως μια «τεχνητά χαραγμένη γραμμή» και διαμαρτυρήθηκε — σε αντίθεση με τα πραγματικά δεδομένα — ότι οι ΗΠΑ «επιδοτούν» τον Καναδά μέσω ελλειμματικού εμπορίου. Παράλληλα απείλησε με επιβολή δασμού 25% σε όλα τα καναδικά προϊόντα, κλιμακώνοντας την πίεση προς τη βόρεια γείτονα χώρα. Σε ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, ο Τραμπ ισχυρίστηκε προκλητικά: «Πολλοί στον Καναδά θα ήθελαν να είναι η 51η Πολιτεία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν πλέον να υπομένουν τα τεράστια εμπορικά ελλείμματα και τις επιδοτήσεις που χρειάζεται ο Καναδάς για να επιβιώσει». Οι δηλώσεις αυτές παρουσιάστηκαν ως προσπάθεια να πειστεί ο καναδικός λαός ότι θα ωφεληθεί αν ενταχθεί στις ΗΠΑ, με τον Τραμπ να υπόσχεται ευνοϊκή μεταχείριση — για παράδειγμα, τον Μάιο 2025 ανέφερε ότι ο Καναδάς θα έπρεπε να πληρώσει $61 δισ. για να συμμετάσχει στην αμερικανική αντιπυραυλική ασπίδα Golden Dome (Χρυσός Θόλος), «εκτός αν γινόταν, δωρεάν, η αγαπημένη μας 51η Πολιτεία». Ο ισχυρισμός αυτός διαψεύστηκε αμέσως από την καναδική πλευρά, με το γραφείο του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϋ να ξεκαθαρίζει ότι «ο Καναδάς είναι ανεξάρτητο, κυρίαρχο κράτος και τέτοιο θα παραμείνει».
Το πλαίσιο στην Αλμπέρτα
Η ιδιαίτερη αναφορά στην Αλμπέρτα δεν ήταν τυχαία. Η Αλμπέρτα είναι μια δυτική επαρχία του Καναδά, πλούσια σε πετρέλαιο, με έντονα συντηρητικό προφίλ και ιστορικές τριβές με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση στην Οττάβα. Πολλοί κάτοικοι της Αλμπέρτα αισθάνονται ότι επί χρόνια δεν αντιμετωπίζονται δίκαια — θεωρούν πως η επαρχία τους «αδικείται από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και ότι άλλες επαρχίες εκμεταλλεύονται τον πλούτο των πόρων της». Υπάρχει η αντίληψη ότι η Αλμπέρτα πληρώνει το κόστος περιβαλλοντικών περιορισμών και φόρων στην ενεργειακή της βιομηχανία, ενώ επικρίνεται όταν αντιστέκεται σε αυτές τις πολιτικές. Αυτή η δυσαρέσκεια έχει τροφοδοτήσει αυτονομιστικά κινήματα όπως το λεγόμενο «Wexit» (από το West + exit) και πρωτοβουλίες για μεγαλύτερη αυτονομία. Το 2022, η τοπική κυβέρνηση ψήφισε τον Νόμο «Περί Κυριαρχίας της Αλμπέρτα» διεκδικώντας τοπικό δικαίωμα να αγνοεί ομοσπονδιακές εντολές, ενώ πρόσφατα, προς τα τέλη του 2025, πλήθυναν οι φωνές που ζητούν πλήρη ανεξαρτησία. Μάλιστα, στα τέλη του 2025 και στις αρχές του 2026, ένα κίνημα πολιτών ξεκίνησε συλλογή υπογραφών με στόχο τη διενέργεια δημοψηφίσματος για την απόσχιση της Αλμπέρτα από τον Καναδά. Σε μικρές πόλεις της επαρχίας πλήθη πολιτών παρατάσσονται σε ουρές για να υπογράψουν υπέρ ενός δημοψηφίσματος ανεξαρτησίας. Σύμφωνα με την επίμαχη πρωτοβουλία, αν συγκεντρωθούν τουλάχιστον 177.732 υπογραφές μέχρι τον Μάιο του 2026, το ερώτημα «Συμφωνείτε ότι η Αλμπέρτα πρέπει να παύσει να αποτελεί μέρος του Καναδά ώστε να καταστεί ανεξάρτητο κράτος;» θα τεθεί σε ψηφοφορία σε όλη την επαρχία. Πρόκειται για εξέλιξη άνευ προηγουμένου στον Καναδά — η Αλμπέρτα έχει πλέον καταστεί, περισσότερο και από το Κεμπέκ, η νέα εστία απειλής για την καναδική ομοσπονδία.
Παρότι οι αποσχιστικές τάσεις στην Αλμπέρτα ενισχύθηκαν από τοπικές δυσαρέσκειες, η ιδέα της προσάρτησης στις ΗΠΑ παραμένει περιθωριακή. Οι περισσότεροι υποστηρικτές του κινήματος δηλώνουν ότι επιθυμούν μεγαλύτερη αυτονομία ή δική τους χώρα, όχι όμως απαραίτητα ένταξη στην Αμερικανική Ένωση. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ επιχειρεί να εκμεταλλευτεί πολιτικά αυτό το κλίμα. Με τις δηλώσεις του περί «51ης πολιτείας» ουσιαστικά φλερτάρει με το αίσθημα αποξένωσης που νιώθουν ορισμένοι, παρουσιάζοντας τις ΗΠΑ ως εναλλακτική λύση για μια επαρχία που — κατά την άποψη ορισμένων κατοίκων της — αδικείται από την Οττάβα. Αυτό θεωρήθηκε από πολλούς αναλυτές ως μέρος μιας ευρύτερης τακτικής του Τραμπ να πιέσει τον Καναδά: να σπείρει διχόνοια εκμεταλλευόμενος περιφερειακές δυσαρέσκειες και παράλληλα να απειλεί με οικονομικά μέτρα, με απώτερο στόχο εμπορικές και γεωπολιτικές παραχωρήσεις.
Η κυβερνήτης της Αλμπέρτα, Ντανιέλ Σμιθ, παρότι εκπροσωπεί μια επαρχία με έντονα αυτονομιστικά αισθήματα, αντέδρασε κι αυτή αρνητικά στις παρεμβάσεις Τραμπ. Η Σμιθ χαρακτήρισε τις αναφορές περί «51ης πολιτείας» προκλητικές και επιζήμιες για τις σχέσεις Καναδά–ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι «προκαλούν τους Καναδούς, προκαλούν τους κατοίκους της Αλμπέρτα» και κάνουν τους πολίτες «διστακτικούς να συνεργαστούν εμπορικά με την Αμερική». Η Σμιθ αποκάλυψε ότι εξέφρασε την έντονη απογοήτευσή της και στον Αμερικανό πρέσβη, τονίζοντας πως τέτοιες απειλές δυσχεραίνουν σοβαρά κάθε προσπάθεια διμερούς διαλόγου — από την εξομάλυνση του εμπορίου μέχρι την επαναδιαπραγμάτευση της NAFTA.
