Δευτέρα, 15 Ιούλ, 2024
(Εικονογράφηση από The Epoch Times, Shutterstock)

Πρωτοβουλία «Μία ζώνη, ένας δρόμος»: Το γεωπολιτικό όπλο του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων του ΚΚΚ αποτυγχάνει

Η πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» της Κίνας χάνει την ελκυστικότητά της λόγω των κρυφών στρατιωτικών φιλοδοξιών, της διαφθοράς και της έλλειψης οικονομικών αποτελεσμάτων.

Το παγκόσμιο επενδυτικό πρόγραμμα υποδομών της Κίνας, ύψους 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων, μόλις έκλεισε τα 10 του χρόνια και αρχίζει να χάνει τη λάμψη του.

Η πρωτοβουλία «Μία ζώνη, ένας δρόμος» (Belt & Road Initiative / BRI), που διαφημίζεται ως πλατφόρμα για την Κίνα για την οικοδόμηση εμπορικών και επενδυτικών δεσμών στις αναπτυσσόμενες χώρες, έχει εξελιχθεί πολύ την τελευταία δεκαετία.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, η επιφυλακτικότητα των χωρών  έχει αυξηθεί και το πρόγραμμα έχει προκαλέσει επικρίσεις για ζητήματα που κυμαίνονται από το να φορτώνουν στους εταίρους μη βιώσιμο χρέος μέχρι να τροφοδοτούν τη διαφθορά και τις εργασιακές καταχρήσεις.

Η Ιταλία αποσύρθηκε επίσημα από την πρωτοβουλία τον Δεκέμβριο του 2023, σημειώνοντας πλήγμα στους στόχους του κινεζικού καθεστώτος να επεκτείνει την πρωτοβουλία πέρα από τα κράτη χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Η Ιταλία είναι η μόνη χώρα της G7 που είχε ενταχθεί στην BRI.

Οι Φιλιππίνες εγκατέλειψαν ένα μήνα νωρίτερα και δήλωσαν ότι θα αναζητήσουν εναλλακτική χρηματοδότηση για τα 5 δισεκατομμύρια δολάρια που είχε υποσχεθεί η Κίνα για τρεις σιδηροδρομικές γραμμές. Ο υπουργός Μεταφορών της χώρας δήλωσε ότι η απόφαση ελήφθη αφού το Πεκίνο δεν ανταποκρίθηκε στα αιτήματα χρηματοδότησης.

Εν τω μεταξύ, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) έχει γίνει πιο σαφές σχετικά με τα σχέδιά του να αναδιαμορφώσει τον κόσμο. Τον περασμένο μήνα, το ΚΚΚ υπογράμμισε τον «ηγετικό ρόλο» της BRI στην «επιτάχυνση της μεταρρύθμισης του παγκόσμιου συστήματος διακυβέρνησης».

Οι ειδικοί έχουν πει ότι η εμπορική συνιστώσα της BRI δεν ήταν ποτέ το επίκεντρο. Από τον σχεδιασμό του, το πλαίσιο χρησιμοποιεί επενδύσεις σε υποδομές για να εξαγοράσει τις πολιτικές αποφάσεις άλλων χωρών και η οικονομική ανάπτυξη έχει χρησιμεύσει ως κάλυψη στο Πεκίνο για την προώθηση των παγκόσμιων στρατιωτικών φιλοδοξιών του.

Ο Γιάο-Γιουάν Γιε, καθηγητής διεθνών σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Σεντ Τόμας στο Χιούστον, δήλωσε στους Epoch Times ότι ο αρχικός σκοπός της BRI ήταν να εξαχθεί η πλεονάζουσα βιομηχανική ικανότητα της Κίνας.

«Η Κίνα το είχε σκεφτεί αυτό εδώ και πολύ καιρό: Για να έχει την ευκαιρία να χωρίσει τους δρόμους της με τον καπιταλιστικό ή τον δημοκρατικό κόσμο, η Κίνα πρέπει να ενισχύσει την αγορά της», είπε.

Κινέζοι εργάτες βοηθούν στην κατασκευή ενός νέου σιδηροδρομικού σταθμού, ο οποίος τελεί υπό κινεζική διαχείριση και σχεδιασμό, στην Μπελιάτα. Σρι Λάνκα, 18 Νοεμβρίου 2018. (Paula Bronstein/Getty Images)

 

Κατά την τελευταία δεκαετία, η Κίνα έφερε περισσότερες από 150 χώρες κάτω από την ομπρέλα της BRI – την πλειονότητα των 193 κρατών μελών των Ηνωμένων Εθνών, συμπεριλαμβανομένων των χωρών που έχουν ταξινομηθεί από τον ΟΗΕ ως χώρες χαμηλού εισοδήματος. Επί του παρόντος, οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, το μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Ευρώπης και ένα μέρος της Νότιας Αμερικής εξακολουθούν να απέχουν.

Ο κ. Γιε περιέγραψε τις επενδύσεις του ΚΚΚ ως «ληστρικές», επειδή τα έργα υποδομής έπρεπε να ανατίθενται σε κινεζικές εταιρείες. Ως εκ τούτου, οι κινεζικές τράπεζες πολιτικής δανείζουν χρήματα στη χώρα υποδοχής, η οποία στη συνέχεια πληρώνει τους Κινέζους εργολάβους. «Τα χρήματα επιστρέφουν στην Κίνα χωρίς να παρέχουν μεγάλη βοήθεια στις τοπικές οικονομίες», είπε.

Ο κ. Γιε είπε ότι αναμένει ότι, καθώς περισσότερες χώρες υποδοχής θα συνειδητοποιούν τη φύση της BRI, αν δεν κολλήσουν με βαρύ χρέος που δεν μπορούν να αποπληρώσουν, θα αρχίσουν να αποσύρονται, όπως η Ιταλία και οι Φιλιππίνες.

Η Ιταλία την «κοπανάει»

Η Ιταλία επικαλέστηκε την έλλειψη αποτελεσμάτων για να αποσυρθεί από την BRI. Η χώρα προσχώρησε στην BRI τον Μάρτιο του 2019, ελπίζοντας να εξισορροπήσει το εμπόριό της με την Κίνα.

Ως συμφωνία-πλαίσιο, ένα μνημόνιο κατανόησης BRI (MOU) δεν αποφέρει απαραίτητα συγκεκριμένα οφέλη σε μια χώρα υποδοχής, εάν δεν ακολουθήσουν συγκεκριμένες συμβάσεις έργων.

Αυτή ήταν η κατάσταση στην Ιταλία.

Αντί να εξισορροπήσει το εμπόριό της, το εμπορικό έλλειμμα της Ιταλίας διπλασιάστηκε μεταξύ 2019 και 2022 – οι εξαγωγές της προς την Κίνα αυξήθηκαν ελαφρώς, από 14 δισ. δολάρια σε 18 δισ. δολάρια, ενώ οι εισαγωγές διογκώθηκαν από 34 δισ. δολάρια σε 62 δισ. δολάρια.

Ο κ. Γιε σημείωσε ότι η απόσυρση της Ιταλίας μπορεί να πυροδοτήσει ένα «φαινόμενο χιονοστιβάδας», ξεκινώντας από χώρες της νότιας και ανατολικής Ευρώπης.

Είπε ότι το ΚΚΚ δεν είναι πρόθυμο να δανείσει περισσότερα χρήματα σε χώρες με χαμηλό εισόδημα που αγωνίζονται να αποπληρώσουν το χρέος που έχουν ήδη αναλάβει μέσω των έργων BRI. Το χρέος προς την Κίνα έχει εκτοξευθεί σε πολλές χώρες- στην Καμπότζη και το Λάος, τα χρέη της BRI αποτελούν το ένα πέμπτο του ΑΕΠ τους.

Ο κ. Γιε ανέφερε ότι το ΚΚΚ μπορεί να επικεντρωθεί στις υπόλοιπες χώρες της κεντρικής Ασίας, της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής και της Καραϊβικής, οι οποίες χρειάζονται μετρητά και δεν είναι ευθυγραμμισμένες με τις αξίες των ΗΠΑ.

Είπε ότι η BRI έχει γίνει ένα εργαλείο δημοσίων σχέσεων για το ΚΚΚ για να κερδίσει ψήφους στα Ηνωμένα Έθνη.

Η Κίνα είναι σήμερα μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και κατέχει κορυφαίες ηγετικές θέσεις σε άλλους οργανισμούς του ΟΗΕ για το διεθνές εμπόριο, την πνευματική ιδιοκτησία, τη ναυτιλία, τα τρόφιμα και τη δικαιοσύνη.

«Ένας από τους σημαντικότερους στόχους του “Μία ζώνη, ένας δρόμος” είναι πολιτικός: να σωπάσει η κριτική προς το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας», δήλωσε ο Λι Σαομίν, καθηγητής διεθνών επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο Old Dominion της Βιρτζίνια, στο NTD, αδελφό μέσο ενημέρωσης των Epoch Times.

«Φυσικά, το ΚΚΚ θα καλωσόριζε επίσης τα όποια οικονομικά οφέλη», δήλωσε ο κ. Λι, γιος ενός διάσημου θεωρητικού της μεταρρύθμισης του ΚΚΚ υπό τον πρώην ηγέτη Χου Γιαομπάνγκ.

Κατά την άποψη του καθηγητή, η BRI σχεδιάστηκε για να ανταποκριθεί στην ανάγκη του ΚΚΚ να κάνει επιχειρηματικές συναλλαγές με τον υπόλοιπο κόσμο, εμποδίζοντας παράλληλα οποιαδήποτε εξωτερική πολιτική επιρροή – αν το ΚΚΚ μπορούσε να επηρεάσει πολιτικά άλλες χώρες για να φιμώσει την κριτική τους, τότε οι Κινέζοι δεν θα είχαν κανένα λόγο να αποδοκιμάσουν το Κόμμα.

Καμποτζιανοί και Κινέζοι εργάτες μεταφέρουν υλικά σε ένα εργοτάξιο στο Σιχανούκβιλ, την παράκτια πρωτεύουσα της επαρχίας Πρέα Σιχανούκ της Καμπότζης, στις 13 Δεκεμβρίου 2018. (Tang Chhin Sothy/AFP μέσω Getty Images)

 

Στρατιωτικές φιλοδοξίες

Η BRI αρχικά τοποθετήθηκε ως πρόγραμμα οικονομικής ανάπτυξης.

Ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2013 ως «Οικονομική Ζώνη του Δρόμου του Μεταξιού», την οποία παρουσίασε ο γενικός γραμματέας του ΚΚΚ Σι Τζινπίνγκ σε ένα πανεπιστήμιο στο Καζακστάν. Η εστίαση ήταν στην κατασκευή δρόμων και στη διευκόλυνση του εμπορίου.

Ένα μήνα αργότερα, ο Σι εισηγήθηκε τον «Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού του 21ου αιώνα» κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο νομοθετικό σώμα της Ινδονησίας. Εκείνη την εποχή, εξακολουθούσε να αφορά κυρίως τη θαλάσσια συνεργασία με τα κράτη μέλη της Ένωσης Κρατών Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN).

Δέκα χρόνια αργότερα, το ΚΚΚ έχει μεταμορφώσει την BRI σε έναν κολοσσό της εξωτερικής πολιτικής της νέας παγκόσμιας τάξης – μια ομπρέλα πολλών πρωτοβουλιών του ΚΚΚ, συμπεριλαμβανομένου του παγκόσμιου σχεδίου διακυβέρνησης της τεχνητής νοημοσύνης, της αναπτυξιακής πρωτοβουλίας, της πρωτοβουλίας για την ασφάλεια και της παγκόσμιας πρωτοβουλίας για τον πολιτισμό. Το πεδίο εφαρμογής έχει επίσης επεκταθεί στην υγειονομική περίθαλψη, τις ψηφιακές υποδομές και την πράσινη ενέργεια.

Η αναπτυξιακή συνιστώσα είναι απλώς ένα κάλυμμα για τις στρατιωτικές φιλοδοξίες, μια στρατηγική εστίαση εκ του σχεδιασμού, σύμφωνα με τον Λιάνγκ-τσιχ Έβανς Τσεν, ερευνητή στο επίσημο Ινστιτούτο Έρευνας για την Εθνική Ασφάλεια και την Άμυνα της Ταϊβάν.

Το ΚΚΚ δεν αναφέρει τη στρατιωτική πλευρά της BRI επειδή δεν θέλει να σημάνει συναγερμός στη διεθνή κοινότητα, δήλωσε ο κ. Τσεν στους Epoch Times.

Είπε ότι οι επενδύσεις σε υποδομές της BRI κάλυψαν το αυξημένο αποτύπωμα του Πεκίνου σε ξένα λιμάνια για τη διπλή πολιτική και στρατιωτική χρήση του.

Ταυτόχρονα, ο Ναυτικός κλάδος του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLA) έχει αυξηθεί σημαντικά. Το 2015, το μέγεθος του στόλου του ξεπέρασε εκείνο των Ηνωμένων Πολιτειών, και καθώς το ναυτικό του ενισχύθηκε, οι στρατιωτικές κινήσεις του ΚΚΚ έγιναν πιο δημόσιες.

Το 2016, η Κίνα ξεκίνησε την κατασκευή της Ειδικής Οικονομικής Ζώνης του Γκουαντάρ, έκτασης 2.000 στρεμμάτων, δίπλα στο λιμάνι του Γκουαντάρ στο Πακιστάν, στο τέλος του Οικονομικού Διαδρόμου Κίνας-Πακιστάν ύψους 62 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Τον Δεκέμβριο του 2018, οι New York Times αποκάλυψαν ότι το πρόγραμμα BRI της Κίνας στο Πακιστάν περιελάμβανε στρατιωτικά έργα, όπως η εμβάθυνση της συνεργασίας στο διάστημα.

Τον Δεκέμβριο του 2022, το περιοδικό Maritime Executive ανέφερε ότι «το ένα τρίτο των λιμανιών στα οποία η Κίνα πραγματοποίησε οικονομικές επενδύσεις φιλοξένησε και επίσης εφοδίασε στρατιωτικά σκάφη του Ναυτικού του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού».

Το λιμάνι Γκουαντάρ του Πακιστάν είναι ένα από τα οκτώ λιμάνια BRI που χαρακτηρίζονται ως υποψήφια για μελλοντική ναυτική βάση του κινεζικού στρατού σε μια έκθεση του Ιουλίου 2023 από την AidData, ένα ερευνητικό εργαστήριο του Κολλεγίου William and Mary στη Βιρτζίνια.

Ο Μάικ Σουν, επιχειρηματίας με έδρα τις ΗΠΑ και δεκαετή εμπειρία στην παροχή συμβουλών σε ξένους επενδυτές και εμπόρους που δραστηριοποιούνται στην Κίνα, δήλωσε ότι πιστεύει επίσης ότι οι στρατιωτικές εκτιμήσεις αποτελούν μέρος του σχεδιασμού της BRI. Χρησιμοποίησε ψευδώνυμο για να αποφύγει αντίποινα από το κινεζικό καθεστώς.

Ο κ. Σουν είπε ότι, μαζί με τα έργα υποδομής και ενέργειας, το Πεκίνο πιέζει για τον τελικό του στόχο μιας «παγκόσμιας κοινότητας κοινού μέλλοντος» ή του κομμουνισμού υπό το ΚΚΚ.

«Το ΚΚΚ σκοπεύει να κρατάει χρήματα στο ένα χέρι και όπλα στο άλλο. Παρόλο που η στρατιωτική της δύναμη δεν έχει φτάσει σε αυτό το σημείο, αυτό είναι το επόμενο βήμα της», δήλωσε στους Epoch Times.

«Νομίζω ότι η δυναμική προώθηση των αξιών και της κοσμοθεωρίας της για την καταπολέμηση της Δύσης είναι η πιο σημαντική ιδέα στο πλαίσιο της BRI του Σι Τζινπίνγκ. Φυσικά, το ΚΚΚ δεν θα το δηλώσει αυτό ξεκάθαρα.»

Πως μπορείτε να μας βοηθήσετε ώστε να συνεχίσουμε να σας κρατάμε ενημερωμένους

Ποιος είναι ο λόγος που χρειαζόμαστε την βοήθειά σας για την χρηματοδότηση του ερευνητικού ρεπορτάζ μας; Επειδή είμαστε ένας ανεξάρτητος οργανισμός ειδήσεων που δεν επηρεάζεται από καμία κυβέρνηση, εταιρεία ή πολιτικό κόμμα. Από την ημέρα που ξεκινήσαμε, έχουμε έρθει αντιμέτωποι με προσπάθειες αποσιώπησης της αλήθειας κυρίως από το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Αλλά δεν θα λυγίσουμε. Η ελληνική έκδοση της Epoch Times βασίζεται ολοκληρωτικά στις γενναιόδωρες συνεισφορές σας για να διατηρήσει την παραδοσιακή δημοσιογραφία ζωντανή και υγιή στην Ελληνική γλώσσα. Μαζί, μπορούμε να συνεχίσουμε να διαδίδουμε την αλήθεια.

ΣΧΕΤΙΚΑ

Σχολιάστε