Ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν έφτασε στο Πεκίνο στις 19 Μαΐου για συνάντηση με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ, μόλις λίγες ημέρες μετά την αναχώρηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, και αποχώρησε την επόμενη ημέρα χωρίς να υπογράψει την αναμενόμενη μεγάλη συμφωνία φυσικού αερίου με την Κίνα.
Σύμφωνα με αναλυτές που μίλησαν στην εφημερίδα The Epoch Times, η επίσκεψη του Πούτιν καταδεικνύει ότι η Μόσχα και το Πεκίνο έχουν η καθεμία τους δικούς τους στόχους· αν και συνεργάζονται υπό την πίεση των ΗΠΑ, παράλληλα διατηρούν αμοιβαία δυσπιστία και διαφωνίες.
Ο Πούτιν συνοδευόταν από αντιπροσωπεία 39 μελών που κάλυπτε τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, η βιομηχανία και η πυρηνική ενέργεια.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στις 20 Μαΐου, ο ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ) κάλεσε σε «προώθηση της ανάπτυξης και της αναζωογόνησης της Κίνας και της Ρωσίας μέσω του ολοκληρωμένου στρατηγικού συντονισμού υψηλότερης ποιότητας». Ο Πούτιν δήλωσε ότι οι σχέσεις Ρωσίας–Κίνας βρίσκονται «σε πρωτοφανές επίπεδο» και κάλεσε τον Σι Τζινπίνγκ να επισκεφθεί τη Ρωσία τον επόμενο χρόνο, σύμφωνα με το κινεζικό κρατικό πρακτορείο Xinhua.
Ο Σι και ο Πούτιν ανακοίνωσαν επίσης την επέκταση της «Συνθήκης Καλής Γειτονίας και Φιλικής Συνεργασίας μεταξύ Κίνας και Ρωσίας» του 2001, την οποία παρατηρητές και πολλοί Κινέζοι πολίτες έχουν επικρίνει επειδή νομιμοποιεί προηγούμενες μεταβιβάσεις εδαφών μεταξύ Κίνας και Ρωσίας.
Ο Χαν Λιμίνγκ, πρόσωπο του εσωτερικού κύκλου του ΚΚΚ που χρησιμοποίησε ψευδώνυμο φοβούμενος αντίποινα από το κινεζικό καθεστώς, δήλωσε στην Epoch Times ότι η αιφνιδιαστική επίσκεψη του Ρώσου προέδρου στο Πεκίνο οφείλεται στο γεγονός ότι «ο [τετραετής] πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας έχει αφήσει τον Πούτιν εξαντλημένο και πιεσμένο».
Σύμφωνα με τον Χαν, ο Πούτιν έχει αποστείλει επανειλημμένα απεσταλμένους στο Πεκίνο το τελευταίο διάστημα ζητώντας βοήθεια. Σε αυτή την επίσκεψη, ο Πούτιν έφερε μαζί του αρκετούς αντιπροέδρους της κυβέρνησης και μεγάλη αντιπροσωπεία επιχειρηματιών για να επιδείξει την ειλικρίνειά του σχετικά με τη διεύρυνση της συνεργασίας με την Κίνα. Όπως είπε, ο δεδηλωμένος στόχος είναι η αγορά κινεζικών προϊόντων — όπως ημιαγωγών και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και άλλου εξοπλισμού που θα μπορούσε να υποστηρίξει τη ρωσική αμυντική βιομηχανία — ώστε να απελευθερωθεί η ρωσική βιομηχανική παραγωγική ικανότητα και να επικεντρωθεί στην κατασκευή στρατιωτικού εξοπλισμού.
Ο Φανγκ Γουέι, δημοσιογράφος με έδρα τις ΗΠΑ, δήλωσε στην Epoch Times ότι οι προοπτικές του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας φαίνονται δυσοίωνες, καθώς «ακόμη και η ίδια η Μόσχα είναι πλέον ευάλωτη σε μεγάλης κλίμακας επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών από την Ουκρανία. Η σύγκρουση φαίνεται να αλλάζει πορεία — εξέλιξη που προμηνύει κρίση για τον Πούτιν».
Ο Φανγκ ανέφερε ότι η επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο προκάλεσε ανασφάλεια στον Πούτιν, ο οποίος φοβούμενος μήπως το Πεκίνο τον προδώσει μετέβη επειγόντως στην Κίνα, επιδιώκοντας να προβάλει την εικόνα εξαιρετικά στενών σχέσεων μεταξύ Ρωσίας και Κίνας.
Άτομο από το εσωτερικό κινεζικού καθεστώτος, το οποίο ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του φοβούμενο αντίποινα, δήλωσε στην Epoch Times ότι ένας από τους βασικούς στόχους της επίσκεψης Πούτιν στο Πεκίνο ήταν να αποκτήσει άμεση πληροφόρηση σχετικά με τη σύνοδο Τραμπ–Σι, ειδικά για τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας και την κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, η Μόσχα ανησυχεί για πιθανές μεταβολές στην πολιτική του Πεκίνου και φοβάται επίσης ότι τυχόν αλλαγές στις σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας θα μπορούσαν να περιορίσουν τα μελλοντικά στρατηγικά περιθώρια ελιγμών της Ρωσίας.
Σύμφωνα με τον Φανγκ, ο Πούτιν επιχειρεί διπλωματικά ανοίγματα, αλλά το ΚΚΚ δεν έχει αντίρρηση να χρησιμοποιήσει αυτή τη συνάντηση για να δημιουργήσει την εντύπωση ότι όλες οι μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις επιδιώκουν να επισκεφθούν την Κίνα.
Ο Γουάνγκ Γιουανπένγκ, μελετητής διεθνών σχέσεων με έδρα το Πεκίνο που επίσης χρησιμοποίησε ψευδώνυμο από φόβο αντιποίνων, δήλωσε στην Epoch Times ότι «ο Πούτιν στέλνει μήνυμα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες: η Κίνα διαθέτει παραγωγικές δυνατότητες, ενώ η Ρωσία διαθέτει ενεργειακούς πόρους· συνεργαζόμενες, οι δύο χώρες μπορούν να υπερβούν τον οικονομικό και τεχνολογικό αποκλεισμό που επιβάλλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες». Ωστόσο, ο Πούτιν ανησυχεί επίσης μήπως ο Σι και ο Τραμπ έρθουν πολύ κοντά. Ο Σι Τζινπίνγκ ενδέχεται να επιδιώξει να καθησυχάσει τον Πούτιν, αλλά ενώ Κίνα και Ρωσία έχουν υπογράψει αρκετές συμφωνίες, βάσει της προηγούμενης εμπειρίας, πολύ λίγες από αυτές είναι πιθανό να εφαρμοστούν ουσιαστικά.
Καμία συμφωνία για το έργο φυσικού αερίου
Ρωσία και Κίνα υπέγραψαν είκοσι 20 έγγραφα συνεργασίας κατά τη διάρκεια της επίσκεψης Πούτιν. Ωστόσο, δεν κατέληξαν σε συμφωνία για το προτεινόμενο από τη Ρωσία έργο αγωγού φυσικού αερίου «Power of Siberia 2», το οποίο έχει σχεδιαστεί για να μεταφέρει έως και 50 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως από τα αρκτικά κοιτάσματα Γιαμάλ της Ρωσίας προς την Κίνα μέσω Μογγολίας. Κρίσιμα ζητήματα, όπως η τιμολόγηση του φυσικού αερίου, παραμένουν άλυτα και οι διαπραγματεύσεις ενδέχεται να διαρκέσουν αρκετά χρόνια.
Όσο παρατείνεται ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας, η Ρωσία καθίσταται ολοένα και πιο εξαρτημένη από το ΚΚΚ, δήλωσε ο Φανγκ. Όπως ανέφερε, ο βασικός λόγος για τον οποίο ο Πούτιν μετέβη στο Πεκίνο με τόσο μεγάλη αντιπροσωπεία είναι η προώθηση του αγωγού φυσικού αερίου «Power of Siberia 2», καθώς ο Ρώσος πρόεδρος έχει αυτή τη στιγμή άμεση ανάγκη από χρηματοδότηση.
Σημείωσε ακόμη ότι οι εξαγωγές πετρελαίου της Ρωσίας — είτε μέσω της Μαύρης Θάλασσας είτε μέσω της Βαλτικής — έχουν δεχθεί ισχυρά πλήγματα από την Ουκρανία, επηρεάζοντας σοβαρά τα κρατικά έσοδα της Ρωσίας. Ως αποτέλεσμα, ο Πούτιν προσπαθεί να διοχετεύσει στην Κίνα το φυσικό αέριο που προοριζόταν αρχικά για την Ευρώπη και ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να το επιτύχει αυτό είναι η κατασκευή του «Power of Siberia 2», διασφαλίζοντας έτσι την προμήθεια κινεζικής αγοράς με φυσικό αέριο από τη Σιβηρία.
Σύμφωνα με τον Φανγκ, η Κίνα δεν χρειάζεται αυτή τη στιγμή μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου από τη Ρωσία ούτε επιθυμεί να διακόψει τις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή, προκειμένου να αποφύγει υπερβολική ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία.
Ο Σι παρατείνει τη συνθήκη με τη Ρωσία
Ο Πούτιν και ο Σι συμφώνησαν τελικά να παρατείνουν τη «Συνθήκη Καλής Γειτονίας και Φιλικής Συνεργασίας μεταξύ Κίνας και Ρωσίας» κατά τη διάρκεια της συνόδου τους.
Η συνθήκη, που υπογράφηκε το 2001 από τον τότε ηγέτη του ΚΚΚ Τζιανγκ Ζεμίν και τον Πούτιν, θεμελίωσε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική συνεργασία μεταξύ Ρωσίας και Κίνας. Στο πλαίσιο της συνθήκης, ο Τζιανγκ παραιτήθηκε επισήμως από κινεζικές εδαφικές διεκδικήσεις σε κινεζικά εδάφη που τελούσαν υπό ρωσική κατοχή και είχαν παραχωρηθεί επί της δυναστείας Τσινγκ, η οποία είχε ιδρυθεί από τη μαντζουρική εθνότητα, εγκαταλείποντας τουλάχιστον 1,5 εκατομμύριο τετραγωνικά χιλιόμετρα που ανήκαν στην Κίνα από την εποχή της δυναστείας Τανγκ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το Ουλιανγκχάι, η νήσος Σαχαλίνη και το Βλαδιβοστόκ.
Ο Λι Λινγί, σχολιαστής διεθνών θεμάτων με έδρα τις ΗΠΑ, δήλωσε στην Epoch Times ότι η παράταση της «προδοτικής» συνθήκης που υπεγράφη μεταξύ Τζιανγκ και Πούτιν δείχνει πως ο Σι δεν έχει καμία πρόθεση να αποδώσει ευθύνες στον Τζιανγκ για την παραχώρηση εθνικού εδάφους ή να ανατρέψει αυτή την κατάσταση. Παράλληλα, επιδιώκει να διατηρήσει τον Πούτιν δεσμευμένο, αξιοποιώντας τη συμμαχία του με τον Ρώσο ηγέτη για να αντιμετωπίσει τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Η ιστορική σχέση μεταξύ του ΚΚΚ και της Ρωσίας δεν είναι κάτι για το οποίο μπορεί να υπερηφανεύεται το ΚΚΚ», δήλωσε ο Γουάνγκ, προσθέτοντας ότι ο Σι Τζινπίνγκ γνωρίζει πολύ καλά πως, χωρίς τη στήριξη του ΚΚΚ, η Ρωσία θα δυσκολευόταν να διατηρήσει μακροπρόθεσμα τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Ωστόσο, η Ρωσία διαθέτει πυρηνικά όπλα, πετρέλαιο και φυσικό αέριο, ενώ η Κίνα διαθέτει την αγορά. Το ΚΚΚ ελπίζει να αξιοποιήσει τη Ρωσία για να αντισταθμίσει τις Ηνωμένες Πολιτείες — μια σχέση που χαρακτηρίζεται από αμοιβαία εξάρτηση.
Σύμφωνα με τον Φανγκ, στο μέλλον θα προκύψει ένα από δύο σενάρια: είτε η Ρωσία θα εγκαταλείψει το ΚΚΚ και θα ευθυγραμμιστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες είτε το ΚΚΚ θα εγκαταλείψει — ουσιαστικά θα προδώσει — τη Ρωσία. Ωστόσο, εκτιμά ότι το δεύτερο σενάριο είναι εξαιρετικά απίθανο. Αντιθέτως, θεωρεί αρκετά πιθανό η Ρωσία, εάν αισθανθεί ότι το ΚΚΚ δεν της προσφέρει πλέον επαρκή οφέλη, να επιλέξει κάποια στιγμή να στραφεί προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πρόσθεσε ότι «ο πρόεδρος Τραμπ έχει αντιμετωπίσει ευνοϊκά τον Πούτιν, επιδιώκοντας να τον απομακρύνει από το ΚΚΚ. Αυτό αποτελεί τον σημαντικότερο αποσταθεροποιητικό παράγοντα στις σχέσεις Κίνας–Ρωσίας».
Με τη συμβολή των Luo Ya, Hu Ying και Tang Bing
