Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποδέχθηκε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στην κατοικία του στο Μαρ-α-Λάγκο, στο Παλμ Μπητς της Φλόριντα, χθες Δευτέρα 29 Δεκεμβρίου, όπου οι δύο ηγέτες πραγματοποίησαν σχεδόν τρίωρο γεύμα εργασίας, κατά το οποίο συζήτησαν για τη Γάζα, το Ιράν, τη Συρία, καθώς και για τις ευρύτερες εξελίξεις στην περιοχή γύρω από το Ισραήλ.
Μετά τη συνάντηση, πραγματοποιήθηκε μια εκτεταμένη σύσκεψη με συμμετοχή πολλών προσώπων από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος, σημειώνοντας ότι κατέληξαν σε πολλά συμπεράσματα. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δύο πλευρές έχουν ελάχιστες διαφορές ως προς το τι επιδιώκουν, το πού θέλουν να καταλήξουν και προς ποια κατεύθυνση θέλουν να κινηθούν.
Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι η συνάντηση ήταν «πολύ παραγωγική» και εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του, υποστηρίζοντας ότι οι δύο χώρες έχουν μια συνεργασία «άνευ προηγουμένου», η οποία, όπως ανέφερε, τους επιτρέπει να πετύχουν σπουδαία πράγματα.
Γάζα και Χαμάς
Πριν από τη συνάντηση, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι η δεύτερη φάση του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα θα μπορούσε να ξεκινήσει άμεσα, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι προϋπόθεση είναι ο αφοπλισμός της Χαμάς.
Σε ερώτηση για το τι θα ακολουθήσει εάν η Χαμάς δεν αφοπλιστεί εντός του χρονικού περιθωρίου που της έχει δοθεί — κάτι που αποτελεί βασικό στοιχείο της συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου — ο πρόεδρος απάντησε ότι αυτό θα ήταν «φρικτό» για την οργάνωση. Ανέφερε ότι δεν επιθυμεί να συμβεί κάτι τέτοιο, όμως τόνισε ότι η Χαμάς είχε συμφωνήσει ότι θα αφοπλιστεί.
Όπως υποστήριξε, πέρα από το Ισραήλ υπάρχουν και άλλες χώρες που έχουν πει στις ΗΠΑ ότι είναι διατεθειμένες να αναλάβουν δράση κατά της Χαμάς εάν δεν αφοπλιστεί οικειοθελώς, αναλαμβάνοντας να την εξαλείψουν. Ο πρόεδρος ανέφερε επίσης ότι υπάρχουν 59 χώρες εκτός Μέσης Ανατολής οι οποίες θέλουν να παρέμβουν και να εξαλείψουν τη Χαμάς, προσθέτοντας ότι δεν θέλουν το Ισραήλ και ότι δεν χρειάζονται το Ισραήλ.
Για την ανοικοδόμηση της περιοχής, η οποία έχει καταστραφεί από τον πόλεμο, δήλωσε ότι αποτελεί προτεραιότητα, και ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες εξυγίανσης. Επεσήμανε ότι η κατάσταση ήταν χαοτική για μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά διαβεβαίωσε ότι θα εξομαλυνθεί. Οι Ηνωμένες Πολιτείες βοηθούν σε μεγάλο βαθμό τον πληθυσμό της Γάζας και ότι το ίδιο κάνει και το Ισραήλ, είπε.
Ιράν
Το ζήτημα του Ιράν βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο των συνομιλιών. Δύο ημέρες πριν από τη συνάντηση, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν είχε δηλώσει ότι το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται σε ολοκληρωτικό πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και το Ισραήλ, μετά τους βομβαρδισμούς της Ουάσιγκτον σε πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν νωρίτερα μέσα στη χρονιά.
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ δήλωσε ότι ελπίζει το Ιράν να μην επιχειρεί να ανασυγκροτήσει τις εγκαταστάσεις που συνδέονται με πυρηνικά όπλα. Υπογράμμισε ότι, αν το κάνει, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα έχουν άλλη επιλογή παρά να «εξαλείψουν πολύ γρήγορα» αυτήν τη διαδικασία ενίσχυσης.
Είπε επίσης ότι ελπίζει να μην ενισχύεται στρατιωτικά το Ιράν, όπως διαβάζει, και ότι αν όντως συμβαίνει αυτό, πιθανόν να χρησιμοποιεί διαφορετικές τοποθεσίες, όχι εκείνες που «κατέστρεψαν ολοσχερώς» οι ΗΠΑ. Παράλληλα, δήλωσε ότι η κυβέρνησή του γνωρίζει «ακριβώς πού πηγαίνουν και τι κάνουν» και υπέδειξε ότι θα προτιμούσε να μην «σπαταλήσει καύσιμα» για ένα ακόμη ταξίδι 37 ωρών αμερικανικών βομβαρδιστικών B-2 κατά νέων πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι κοινές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ έχουν συμβάλει στη δημιουργία σταθερότητας σε όλο τον κόσμο. Είπε ότι οι δύο χώρες «μόλις κέρδισαν έναν μεγάλο πόλεμο μαζί» και πρόσθεσε ότι, αν δεν είχαν «νικήσει το Ιράν», δεν θα υπήρχε ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, ο πρόεδρος δήλωσε ότι η διπλωματική λύση είναι ιδανική για όλες τις πλευρές. Ανέφερε ότι έχει ακούσει πως το Ιράν θέλει να συνάψει συμφωνία, σχολιάζοντας ότι αυτή η οδός είναι μία πιο έξυπνη κίνηση.
Αρνήθηκε να σχολιάσει το ενδεχόμενο αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν, ωστόσο αναφέρθηκε στα προβλήματα που, όπως είπε, αντιμετωπίζει η χώρα, όπως ο πληθωρισμός και οι αδύναμες οικονομικές συνθήκες. Επεσήμανε ότι το Ιράν έχει χάσει σημαντικά σε ισχύ και κύρος, παρατηρώντας ότι δεν θα ήθελε να χρησιμοποιήσει τη λέξη «ταπείνωση».
Συρία
Για τη Συρία, ο Τραμπ ανέφερε ότι ζήτησε από το Ισραήλ να «τα πάει καλά» με τη χώρα και να δοθεί χρόνος για ανοικοδόμηση υπό τη νέα ηγεσία, υπογραμμίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν «η Συρία να επιβιώσει».
Παράλληλα, σε άλλο σημείο της ίδιας συνάντησης, αναφέρθηκε στη Συρία ως χώρα όπου μαχητικές οργανώσεις ανέτρεψαν πέρυσι το καθεστώς του Μπασάρ Αλ Άσαντ. Δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μια «κατανόηση σχετικά με τη Συρία» και ότι σέβεται τον νέο της πρόεδρο Αχμέντ αλ Σαρά, ο οποίος αναφέρεται ως πρώην μέλος της Αλ Κάιντα, που είχε συλληφθεί και φυλακιστεί από αμερικανικές δυνάμεις για αρκετά χρόνια πριν αποκηρύξει τους δεσμούς του με την τρομοκρατική οργάνωση. Ο Τραμπ είπε ότι πρόκειται για «πολύ δυνατό άνθρωπο» και ότι αυτό είναι που χρειάζεται η Συρία.
Ο πρόεδρος τόνισε ότι το κορυφαίο συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών είναι να διατηρηθεί η ειρήνη στα σύνορα με τη Συρία και να διασφαλιστεί ότι και τα κοντινά σύνορα είναι ασφαλή. Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ είναι προσηλωμένο στη διασφάλιση της κοινής τους μεθορίου.
Τουρκία και Λίβανος
Μιλώντας για τις σχέσεις του Ισραήλ με την Τουρκία, και την υποστήριξη της γείτονος στο παλαιστινιακό κίνημα, ο Ντόναλντ Τραμπ σχολίασε ότι Ερντογάν και Νετανιάχου τρέφουν αμοιβαίο σεβασμό και ότι «δεν πρόκειται να συμβεί τίποτα», παρόλο που ο Τούρκος πρόεδρος συγκρίνει τον Νετανιάχου με τον Αδόλφο Χίτλερ και τους θανάτους αμάχων στη Γάζα με τη γενοκτονία που διέπραξε η Γερμανία στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι βρίσκεται πλήρως στο πλευρό του Ερντογάν και πλήρως στο πλευρό του «Μπίμπι» (σ.σ. Νετανιάχου), παρατηρώντας ότι ο πρώτος έχει κάνει «φανταστική δουλειά» στην Τουρκία.
Όσον αφορά τον Λίβανο και τη λιβανέζικη τρομοκρατική οργάνωση Χεζμπολάχ, δήλωσε ότι η λιβανική κυβέρνηση βρίσκεται, όπως είπε, σε μειονεκτική θέση απέναντι στη Χεζμπολάχ, η οποία ωστόσο δεν έχει συμπεριφερθεί καλά. Σε ερώτηση αν το Ισραήλ θα πρέπει να προχωρήσει σε νέο πλήγμα κατά της οργάνωσης απάντησε ότι αυτό είναι κάτι που θα φανεί στο μέλλον.
Συμφωνίες του Αβραάμ
Στο πεδίο της διπλωματίας, ο Τραμπ ανέφερε ότι οι Συμφωνίες του Αβραάμ, που διαμεσολαβήθηκαν κατά το δεύτερο μισό του 2020 από την πρώτη του κυβέρνηση, διευκόλυναν τέσσερις χώρες της Μέσης Ανατολής — τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, το Σουδάν και το Μαρόκο — να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Αιγύπτου και της Ιορδανίας στην έναρξη της διαδικασίας εξομάλυνσης των διμερών σχέσεων με το Ισραήλ.
Ο πρόεδρος υπενθύμισε ότι τον προηγούμενο μήνα το Καζακστάν είχε αφήσει να εννοηθεί ότι θα ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ, αν και, όπως σημειώνεται, η κίνηση αυτή θα ήταν κυρίως συμβολική, καθώς το Καζακστάν διατηρεί πλήρεις διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ από το 1992.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ελπίζει να επεκτείνει τις Συμφωνίες και σε άλλες χώρες, υποδεικνύοντας τη Σαουδική Αραβία και τη Συρία ως βασικούς στόχους για το άνοιγμα της διπλωματίας με το Ισραήλ. Κατά τη συνέντευξη Τύπου με τον Νετανιάχου, είπε ότι πολλές χώρες έχουν εκφράσει ενδιαφέρον να ενταχθούν και άφησε να εννοηθεί ότι επόμενη μπορεί να είναι η Σαουδική Αραβία, αναφέροντας ότι, από τη δική του σκοπιά, έχει υπάρξει «πολύ καλή», ότι έχει κάνει ό,τι μπορεί να ζητήσει κανείς και ότι τα πηγαίνει πολύ καλά με το Ισραήλ.
Βράβευση Τραμπ
Στην αρχή της συνέντευξης Τύπου, ο Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι για πρώτη φορά από την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ, η χώρα του θα απονείμει το Βραβείο Ισραήλ σε μη Ισραηλινό, και συγκεκριμένα στον Τραμπ, λέγοντας ότι το Ισραήλ αποφάσισε να «σπάσει μια παράδοση ή να δημιουργήσει μια νέα». Όπως τόνισε, πρόκειται για την πρώτη φορά που το βραβείο απονέμεται σε μη Ισραηλινό από το 1948.
Η επίσημη ανακοίνωση έγινε κατά τη διάρκεια γεύματος χθες, Δευτέρα 29 Δεκεμβρίου, από τον υπουργό Παιδείας του Ισραήλ Γιοάβ Κις, ο οποίος δήλωσε ότι απονέμει το βραβείο στον Τραμπ για «την τεράστια προσφορά του στο Ισραήλ και στον εβραϊκό λαό». Σύμφωνα με το Εβραϊκό Πανεπιστήμιο, το Βραβείο Ισραήλ απονέμεται σε πρόσωπα που έχουν συμβάλει καθοριστικά στον ισραηλινό πολιτισμό ή έχουν επιδείξει αριστεία στον κλάδο τους και αποτελεί την πιο σημαντική και υψηλού κύρους διάκριση της χώρας.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δήλωσε ότι θα ήταν τιμή για το Ισραήλ αν ο Αμερικανός πρόεδρος μπορούσε να επισκεφθεί τη χώρα με την ευκαιρία αυτή, την ημέρα της ανεξαρτησίας της, και υποστήριξε ότι η απόφαση αντανακλά το συντριπτικό αίσθημα των Ισραηλινών σε όλο το πολιτικό φάσμα, οι οποίοι, όπως είπε, εκτιμούν όσα έχει κάνει ο Τραμπ για να βοηθήσει το Ισραήλ και για να στηρίξει την κοινή μάχη τους κατά των τρομοκρατών και όσων καταστρέφουν τον πολιτισμό τους.
Κατά τη διάρκεια της ίδιας συνάντησης, ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι ο Νετανιάχου αξίζει προεδρική χάρη πριν από οποιαδήποτε καταδίκη για τις κατηγορίες διαφθοράς που αντιμετωπίζει, λέγοντας ότι έχει πληροφορηθεί πως κάτι τέτοιο «βρίσκεται καθ’ οδόν».
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τον Νετανιάχου πρωθυπουργό εν καιρώ πολέμου και υποστήριξε ότι έχει κάνει «εξαιρετική δουλειά», οδηγώντας το Ισραήλ μέσα από μια «πολύ επικίνδυνη περίοδο τραύματος». Υποστήριξε ότι η μοίρα του Ισραήλ θα ήταν πολύ χειρότερη αν ο Νετανιάχου δεν βρισκόταν στην εξουσία κατά τις πρόσφατες κρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των τρομοκρατικών επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου 2023. Όπως είπε, αν υπήρχε «ο λάθος πρωθυπουργός», αυτή τη στιγμή το Ισραήλ «δεν θα υπήρχε», σημειώνοντας ότι το Ισραήλ αντιμετώπισε μια δύναμη που πολύ λίγες χώρες θα μπορούσαν να διαχειριστούν.
Ο Νετανιάχου ευχαρίστησε τον Τραμπ για την ευκαιρία της συνάντησης και για τη συνεχή υποστήριξή του προς το Ισραήλ. Υποστήριξε ότι το Ισραήλ δεν είχε ποτέ φίλο όπως ο πρόεδρος Τραμπ στον Λευκό Οίκο, λέγοντας ότι αυτό δεν αποτελεί μόνο μεγάλη τύχη για το Ισραήλ, αλλά και μεγάλη τύχη για τον κόσμο.
Των Jacob Burg και Travis Gillmore
Με τη συμβολή των Jack Phillips, Jackson Richman και Joseph Lord
