Σχεδόν 1.150 τεκμήρια, χρονολογημένα από τον Οκτώβριο του 1819 έως τον Σεπτέμβριο του 1833, τα οποία συνδέονται με τη ζωή και τη δράση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, αλλά και με την ιστορική κληρονομιά της Ελληνικής Επανάστασης, είναι πλέον προσβάσιμα στους ερευνητές και στο ευρύ κοινό μέσω της ιστοσελίδας kolokotronis-archive.org.
Ο Αρχειακός Τόπος Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ένα ψηφιακό αποθετήριο που περιλαμβάνει χειρόγραφα και αντικείμενα από σπάνια αρχειακή συλλογή, παρουσιάστηκε επίσημα το βράδυ της Δευτέρας 23 Μαρτίου, σε ειδική εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής, παρουσίᾳ του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Τασούλα.
Το εγχείρημα αποτελεί δημιούργημα της νεοσύστατης ΑΜΚΕ «ΑΡΧΕΙΟ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ», η οποία συγκροτήθηκε με στόχο τη συστηματική φροντίδα, μελέτη και ανάδειξη της αρχειακής συλλογής που συγκέντρωσαν το Κοινωφελές Ίδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος-ΒΙΟΧΑΛΚΟ και το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ). Η επιστημονική τεκμηρίωση και η ανάπτυξη των δράσεών του υλοποιούνται σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΙΙΕ/ΕΙΕ).
Ο πυρήνας της συλλογής περιλαμβάνει την αλληλογραφία του Κολοκοτρώνη με διοικητικές και στρατιωτικές αρχές, αγωνιστές και πρόσωπα του οικογενειακού του περιβάλλοντος. Τα τεκμήρια αυξάνονται μετά το 1825, όταν ανέλαβε Γενικός Αρχηγός των στρατευμάτων της Πελοποννήσου. Ο Γενναίος Κολοκοτρώνης, δευτερότοκος γιος του «Γέρου του Μοριά», συνέβαλε καθοριστικά στη διάσωση πολύτιμων εγγράφων από δημόσια αρχεία και ιδιωτικές συλλογές, μέρος των οποίων αξιοποίησε στις εκδόσεις και τα Υπομνήματά του. Μετά τον θάνατό του, το αρχείο ακολούθησε κατακερματισμένη πορεία, την οποία ο ψηφιακός Αρχειακός Τόπος επιχειρεί να γεφυρώσει, συγκεντρώνοντας και παρουσιάζοντας χειρόγραφα και υλικά τεκμήρια σε θεματικές συλλογές.
Στην ομιλία του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε ότι ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης υπήρξε κορυφαία μορφή της Επανάστασης, επισημαίνοντας ότι από την απελευθέρωση της Καλαμάτας, στις 23 Μαρτίου 1821, έως τη μάχη στο Βαλτέτσι, την άλωση της Τριπολιτσάς και τη νίκη στα Δερβενάκια, ανέδειξε τη στρατηγική του ικανότητα και την αποφασιστικότητά του. Τόνισε επίσης ότι δεν υπήρξε μόνο στρατιωτικός ηγέτης, αλλά και προσωπικότητα με βαθιά αντίληψη για τη σημασία της παιδείας και της προόδου της χώρας.
Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία του ψηφιακού αρχειακού τόπου, σημειώνοντας ότι μέσα από πρωτογενείς πηγές αναδεικνύεται ένας σημαντικός χώρος γνώσης, έρευνας και εκπαίδευσης. Πρόσθεσε ότι μεγάλο μέρος του υλικού δεν είχε αξιοποιηθεί μέχρι σήμερα από την ιστοριογραφία, γεγονός που προσφέρει νέες δυνατότητες μελέτης της περιόδου.
Στον χαιρετισμό του, ο Μιχαήλ Στασινόπουλος, πρόεδρος του ΔΣ του Κοινωφελούς Ιδρύματος Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος-ΒΙΟΧΑΛΚΟ, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την έναρξη λειτουργίας του ψηφιακού τόπου, σημειώνοντας ότι μεγάλο μέρος του αρχειακού υλικού παρέμενε έως σήμερα δυσπρόσιτο και ανεκμετάλλευτο, ενώ περίπου το ένα τρίτο των τεκμηρίων είναι αδημοσίευτο.
Αναφέρθηκε επίσης στην επόμενη φάση του εγχειρήματος, επισημαίνοντας ότι το Αρχείο Θεόδωρου Κολοκοτρώνη θα στεγαστεί σε ανακαινιζόμενο διατηρητέο κτήριο στη συμβολή των οδών 3ης Σεπτεμβρίου και Μάρνη, το οποίο αναμένεται να λειτουργήσει σε περίπου δυόμισι χρόνια. Ο χώρος θα φιλοξενεί ένα σύγχρονο μουσειακό και αρχειακό κέντρο, συνδυάζοντας την εκπαίδευση με την πολιτιστική αξιοποίηση των τεκμηρίων της Ελληνικής Επανάστασης.
Το Αρχείο απευθύνει επίσης ανοικτή πρόσκληση σε φορείς και ιδιώτες που διαθέτουν σχετικά έγγραφα ή αντικείμενα, προκειμένου να τα προσφέρουν για ψηφιοποίηση, μελέτη και ένταξη στη συλλογή, με την πρόβλεψη επιστροφής τους μετά την καταγραφή τους.
Ο Νικόλαος Παπαζαρκάδας, διευθυντής του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του ΕΙΕ, αναφέρθηκε στη συμβολή της ερευνητικής ομάδας στην επιστημονική τεκμηρίωση και ανάπτυξη των δράσεων του Αρχειακού Τόπου, σημειώνοντας ότι η συνεργασία αυτή ανταποκρίνεται στην αποστολή του Ιδρύματος για την καταγραφή και μελέτη της ελληνικής ιστορίας.
Η εκδήλωση πλαισιώθηκε από τοποθετήσεις σχετικά με τα χαρακτηριστικά και τη σημασία του Αρχείου, καθώς και για τη συμβολή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στην Ελληνική Επανάσταση. Στη συζήτηση, την οποία συντόνισε ο δημοσιογράφος Κώστας Παπαχλιμίντζος, συμμετείχαν οι Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Όλγα Κατσιαρδή-Hering, Άγγελος Συρίγος, Αγαμέμνων Τσελίκας, Μελέτης Μελετόπουλος και Γεώργιος Νικολάου.
Της Ελένης Μάρκου
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
