Στο άρθρο του στο «Βήμα της Κυριακής», ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης παρουσιάζει το τριεπίπεδο διπλωματικό σχέδιο που εφαρμόζει το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών τα τελευταία δυόμισι χρόνια. Ένα σχέδιο, όπως το χαρακτηρίζει, «συγκροτημένο και ολιστικό», το οποίο επιδιώκει τη σταθερότητα, την εδραίωση των εθνικών θέσεων και την ανάδειξη της Ελλάδας σε ηγετική δύναμη της περιοχής.
Εμπέδωση ηρεμίας και σταθερότητας
Το πρώτο επίπεδο του σχεδίου, όπως εξηγεί, αφορούσε την εμπέδωση της ηρεμίας στην περιοχή. «Σε ένα εξαιρετικά σύνθετο διεθνές περιβάλλον και εν μέσω δύο πολέμων, χτίσαμε συνθήκες ειρηνικής συνύπαρξης και ασφάλειας», τονίζει ο υπουργός.
Στο πλαίσιο αυτό, αναπτύχθηκε λειτουργική σχέση με την Τουρκία, η οποία επιβεβαιώθηκε με την υπογραφή της Διακήρυξης των Αθηνών τον Δεκέμβριο του 2023. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον υπουργό, οδήγησε σε μείωση παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου, περιορισμό μεταναστευτικών ροών, ενίσχυση του διμερούς εμπορίου και αύξηση του τουρισμού από την Τουρκία μέσω της ταχείας θεώρησης (visa) που εξασφάλισε το ΥΠΕΞ από την ΕΕ.
Παράλληλα, η Αθήνα ανέπτυξε διπλωματικούς διαύλους με τη Λιβύη, διατηρώντας επικοινωνία και με τις δύο πλευρές της χώρας. Όπως αναφέρει, η Ελλάδα είναι «η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που διατηρεί ανοικτούς διαύλους με Τρίπολη και Βεγγάζη», γεγονός που συνέβαλε στη μείωση μεταναστευτικών ροών και στην επανεκκίνηση των τεχνικών επιτροπών για την οριοθέτηση της ΑΟΖ.
Εδραίωση εθνικών θέσεων
Το δεύτερο επίπεδο αποσκοπούσε στην περαιτέρω εδραίωση των εθνικών θέσεων, με την ενίσχυση διεθνών συμμαχιών και παρεμβάσεων.
Ο υπουργός υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα εκλέχθηκε σχεδόν ομόφωνα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενώ «αναπτύσσει νέες συμμαχίες και συναποφασίζει για τη διεθνή ασφάλεια». Παράλληλα, σημειώνει τη «συστηματική ενίσχυση της σχέσης με τις ΗΠΑ», τη διατήρηση της στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ και «την εξαιρετική σχέση με τον αραβικό κόσμο».
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στις ενεργειακές πρωτοβουλίες, με τη συμμετοχή των αμερικανικών εταιρειών Chevron και ExxonMobil στις έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης και στο Ιόνιο, έργα που –όπως αναφέρει – στηρίζονται στην οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Ιταλία.
Κεφαλαιοποίηση της διεθνούς θέσης
Το τρίτο επίπεδο του σχεδίου αφορά την κεφαλαιοποίηση της διπλωματικής θέσης της Ελλάδας, που, όπως σημειώνει ο υπουργός, «βρίσκεται σήμερα στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών».
Στο πλαίσιο αυτό, η χώρα αναλαμβάνει πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός μόνιμου πολυμερούς περιφερειακού σχήματος στην Ανατολική Μεσόγειο, που θα περιλαμβάνει τις παράκτιες χώρες με θαλάσσια σύνορα με την Ελλάδα. Στόχος του νέου σχήματος είναι η συνεργασία για πολιτική προστασία, μεταναστευτικό, προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Προϋπόθεση συμμετοχής, σύμφωνα με τον κο Γεραπετρίτη, είναι η καθολική αποδοχή του Διεθνούς Δικαίου και ο πλήρης σεβασμός της κυριαρχίας των κρατών. Εφόσον υπάρξει κοινή κατανόηση, θα ακολουθήσει μνημόνιο κατανόησης και πρώτη συνάντηση για τη διαμόρφωση ατζέντας.
Ο υπουργός καταλήγει τονίζοντας ότι η Ελλάδα αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο σε μια κρίσιμη συγκυρία.
«Δεν παραβλέπουμε τα προβλήματα στην υλοποίηση της πρότασης», γράφει, «όμως θεωρούμε ότι είναι η ώρα της ευθύνης και όχι των υπεκφυγών. Ο καθένας μας στέκεται σήμερα απέναντι στη μελλοντική ιστορική του μνήμη».
