Η Βρετανία και η Νορβηγία υπέγραψαν αμυντικό σύμφωνο, βάσει του οποίου οι ναυτικές τους δυνάμεις θα επιχειρούν στο πλαίσιο κοινών ναυτικών επιχειρήσεων για τον εντοπισμό ρωσικών υποβρυχίων.
Η συμφωνία, την οποία η βρετανική κυβέρνηση χαρακτήρισε ως «την πρώτη του είδους της», αποσκοπεί στην προστασία κρίσιμων υποθαλάσσιων καλωδίων, τα οποία, κατά τη Βρετανία και τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ, απειλούνται από τη Μόσχα, καθώς ο αριθμός ρωσικών σκαφών που εντοπίστηκαν σε βρετανικά ύδατα τα τελευταία δύο χρόνια έχει αυξηθεί κατά 30%, σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας της Βρετανίας.
Η λεγόμενη συμφωνία «Lunna House» — ονομασία που παραπέμπει στη βάση στα Νησιά Σέτλαντ, η οποία χρησιμοποιήθηκε από τη νορβηγική αντίσταση κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο — υπογράφηκε από τον υπουργό Άμυνας Τζον Χήλυ και τον Νορβηγό ομόλογό του, Τόρε Σάντβικ, στην Ντάουνινγκ Στρητ, το πρωί της Πέμπτης.
Ο Χήλυ δήλωσε εμφανώς ικανοποιημένος ότι πρόκειται για μια σημαντική στιγμή για δύο έθνη που συνδέονται με στενούς δεσμούς και σημείωσε ότι η εποχή απαιτεί συνεργασία των νατοϊκών συμμάχων, επισημαίνοντας ότι το σύμφωνο είναι εξίσου σημαντικό με αμυντικές συμφωνίες που έχει συνάψει η Βρετανία με άλλες χώρες.
Ο Σάντβικ δήλωσε ότι το σύμφωνο σηματοδοτεί μια «μετατόπιση βάρους», υποστηρίζοντας ότι θα διατεθούν περισσότερα χρήματα για την άμυνα.
Την ίδια μέρα, ο Βρετανός πρωθυπουργός Σερ Κηρ Στάρμερ, σε συνάντηση με τον Νορβηγό ομόλογό του, Γιόνας Στόρε, ανέφερε ότι η Νορβηγία αποτελεί ζωτικό μέλος του συνασπισμού των προθύμων και ότι η σχέση μεταξύ των «στρατηγικά συνδεδεμένων» χωρών παραμένει ισχυρή.
Από την πλευρά του, ο Στόρε δήλωσε ότι το σύμφωνο αναγνωρίζει τη θέση στην οποία βρίσκεται η Ευρώπη και την ανάγκη μέριμνας για την ασφάλεια, συμπληρώνοντας ότι γίνονται σημαντικά βήματα προς την ενοποίηση, επειδή οι δύο χώρες μοιράζονται θάλασσες, ένα στρατηγικό περιβάλλον και μια πολύ παρόμοια ανάγνωση των προκλήσεων που επίκεινται, καθώς αμφότερες προτιμούν την προληπτική δράση.
Αργότερα, οι δύο ηγέτες μετέβησαν στη βάση RAF Lossiemouth, στη βόρεια Σκωτία, όπου θα ενημερώνονταν από πληρώματα θαλάσσιας περιπολίας P-8, τα οποία παρακολουθούν ρωσικά σκάφη, μεταξύ των οποίων και το κατασκοπευτικό πλοίο Yantar, το οποίο πρόσφατα φέρεται να στόχευσε με λέιζερ ένα από τα αεροσκάφη.
Η νέα συμφωνία στηρίζεται σε συμφωνία ύψους 10 δισ. λιρών μεταξύ Βρετανίας και Νορβηγίας για πολεμικά πλοία, η οποία είχε υπογραφεί τον Σεπτέμβριο. Φρεγάτες Type 26 θα κατασκευαστούν στα ναυπηγεία της BAE Systems στη Γλασκώβη και θα επιτραπεί σε στόλο τουλάχιστον 13 ανθυποβρυχιακών πλοίων από τη Βρετανία και τη Νορβηγία — εκ των οποίων τουλάχιστον πέντε θα είναι νορβηγικά — να επιχειρούν από κοινού στη βόρεια Ευρώπη. Τα πολεμικά πλοία θα παρακολουθούν ρωσικές ναυτικές κινήσεις στα ύδατα μεταξύ Γροιλανδίας, Ισλανδίας και Βρετανίας, προστατεύοντας καλώδια και αγωγούς που περνούν από τον βυθό, κρίσιμα για τις βρετανικές επικοινωνίες και για τα δίκτυα ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης ότι η Βρετανία θα ενταχθεί στο πρόγραμμα της Νορβηγίας για την ανάπτυξη πλοίων υποστήριξης για μη επανδρωμένα συστήματα ανίχνευσης ναρκών και υποθαλάσσιου πολέμου.
Οι Βασιλικοί Πεζοναύτες θα εκπαιδεύονται στη Νορβηγία για μάχες σε συνθήκες υπό το μηδέν, ενώ οι δύο χώρες θα εμβαθύνουν τη συνεργασία τους στη χρήση τορπιλών Sting Ray βρετανικής κατασκευής, θα πραγματοποιούν κοινές ασκήσεις προσομοίωσης πολέμου και θα ηγηθούν της υιοθέτησης αυτόνομων συστημάτων από το ΝΑΤΟ στην Αρκτική. Το Βασιλικό Ναυτικό θα υιοθετήσει επίσης προηγμένους νορβηγικούς πυραύλους ναυτικής κρούσης, οι οποίοι μπορούν να πλήξουν εχθρικά πλοία σε αποστάσεις άνω των 160 χλμ.
Ο Στάρμερ ανέφερε ότι, σε μια περίοδο βαθιάς παγκόσμιας αστάθειας, με περισσότερα ρωσικά πλοία να εντοπίζονται στα βρετανικά ύδατα, η χώρα του πρέπει να συνεργάζεται με διεθνείς εταίρους για την προστασία της εθνικής ασφάλειας. Σε αυτό το πλαίσιο, η «ιστορική» συμφωνία με τη Νορβηγία προάγει την ικανότητα προστασίας των συνόρων και των κρίσιμων υποδομών από τις οποίες εξαρτώνται τα δύο έθνη, επεσήμανε, καθώς μέσω της κοινής ναυτικής συνεργασίας στον Βόρειο Ατλαντικό, ενισχύεται η ασφάλεια, στηρίζονται χιλιάδες θέσεις εργασίας στη Βρετανία και προβάλλεται στη διεθνή σκηνή η ναυπηγική ικανότητα της χώρας.
Κατά την εκτίμηση της Βρετανίας και των συμμάχων της στο ΝΑΤΟ η Μόσχα συνιστά σοβαρή απειλή για υποθαλάσσια καλώδια και αγωγούς, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να πυροδοτεί εντάσεις. Επιθέσεις σε υποθαλάσσιες υποδομές θα μπορούσαν να προκαλέσουν «σοβαρότατη διατάραξη» στα χρηματοπιστωτικά και επικοινωνιακά συστήματα στα οποία βασίζονται οι Βρετανοί, όπως είχε προειδοποιήσει η Επιτροπή Εθνικής Στρατηγικής Ασφάλειας σε έκθεσή της τον Σεπτέμβριο.
Πηγή: PA Media
