Τον 19ο αιώνα, η συμπεριφορά των ανθρώπων οριζόταν από πολύ συγκεκριμένους εθιμοτυπικούς κανόνες, που έκαναν απόλυτα σαφές τι ήταν και τι όχι ευγενικό. Παρόλο που στην εποχή μας αυτή η συνήθεια ίσως φαίνεται αναχρονιστική και καταπιεστική, ή ακόμα και υποκριτική, είναι γεγονός ότι αποτελούσε έναν σίγουρο οδηγό ‘πλοήγησης’, που χάριζε σαφήνεια και ευγένεια στις συναναστροφές και τη σιγουριά ότι δεν θα υποπέσει κανείς άθελά του σε κάποιο ατόπημα.
Για κάθε διαφορετική περίσταση υπήρχε και διαφορετικός κώδικας, που όριζε τι έπρεπε να γίνει, πώς και με ποια σειρά. Ακολουθεί ένα απόσπασμα για τις βραδινές συγκεντρώσεις, από το βιβλίο «The Gentlemen’s Book of Etiquette, and Manual of Politeness» του Σέσιλ Μπ. Χάρτλεϋ, που εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο Locke & Bubier το 1875. Το συγκεκριμένο απόσπασμα αφορά τα καθήκοντα των κυρίων.
Καθώς η ευγένεια δεν γνωρίζει εποχές και όρια, επιτρέψτε στον εαυτό σας να εμπνευστεί από το απόσπασμα και εισάγετε ένα άρωμα παλαιάς, ραφιναρισμένης ευγένειας στις συναναστροφές σας. Οι διακριτικότητα, η φροντίδα και η προσοχή ποτέ δεν βγαίνουν εκτός μόδας και πάντα θα κερδίζουν τις εντυπώσεις.
Υπάρχουν πολλά διαφορετικά είδη συγκεντρώσεων. Οι βραδινές, οι απογευματινές, οι συγκεντρώσεις φιλαναγνωσίας, αυτές για χορό και τραγούδι, τα πικνίκ, οι βαρκάδες και οι εκδρομές με άλογα. Σε ορισμένα σημεία, η ετικέτα μοιάζει ενώ σε άλλα ποικίλλει. Εδώ θα μας απασχολήσουν οι βραδινές συγκεντρώσεις, και συγκεκριμένα η ετικέτα για τους κυρίους.
Υπάρχουν δύο είδη βραδινών συγκεντρώσεων: οι μεγάλες και οι μικρές. Για τις πρώτες, θα λάβετε μια επίσημη κάρτα, που περιέχει τις ευχές της οικοδέσποινας και πρόσκληση για μια συγκεκριμένη βραδιά, και απαιτεί επίσημη ενδυμασία, σμόκιν και λευκά ή πολύ ανοιχτόχρωμα γάντια. Στις μικρές συγκεντρώσεις θα προσκληθείτε είτε προφορικά ή με μια πιο απλή κάρτα. Κι εδώ μπορείτε να φορέσετε γάντια αν θέλετε, αλλά δεν είναι απαραίτητο.
Αν πρόκειται να συνοδεύσετε μια κυρία, πρέπει να πάτε να την πάρετε από το σπίτι της την ώρα που εκείνη θα ορίσει. Ο πιο κομψός τρόπος είναι να την πάρετε με άμαξα. Αν επιθυμείτε να της προσφέρετε ένα μπουκέτο, μπορείτε να το κάνετε, ακόμα κι αν τη γνωρίζετε ελάχιστα.
Όταν φτάσετε στο σπίτι της οικοδέσποινας, πηγαίνετε τη συνοδό σας στην γκαρνταρόμπα, αφήστε τη στην πόρτα, πηγαίνετε να αφήσετε το καπέλο και το παλτό σας στο βεστιάριο των κυρίων, επιστρέψτε στην πόρτα των κυριών και περιμένετε τη συνοδό σας. Προσφέρετέ της το δεξί σας μπράτσο και οδηγήστε τη στο σαλόνι, για να χαιρετίσετε την οικοδέσποινα, και στη συνέχεια βρείτε της ένα κάθισμα. Μείνετε μαζί της μέχρι να βρει παρέα, προτού αναζητήσετε τους δικούς σας φίλους στην αίθουσα.
Μια καλά οργανωμένη συγκέντρωση μπορεί να προσφέρει πολύ μεγαλύτερη απόλαυση και κοινωνικότητα ακόμα κι από έναν χορό, αν και πολλά από τα σημεία της εθιμοτυπίας που πρέπει να τηρούνται στον χορό ισχύουν εξίσου και στις συγκεντρώσεις. Σε αυτές, βέβαια, υπάρχει περισσότερος χρόνος να μιλήσετε και περισσότερες ευκαιρίες για να κάνετε γνωριμίες. Φυσικά οι συγγενείς πρέπει να αποφεύγουν ο ένας τον άλλον σε τέτοιες περιστάσεις, καθώς απολαμβάνουν ο ένας την παρέα του άλλου στο σπίτι· σε ένα πάρτι το ζητούμενο είναι η κοινωνικές συναναστροφές, η ποικιλία και η επικοινωνία.
Σε μια βραδινή συγκέντρωση, η μουσική, ο χορός και η συζήτηση είναι απολύτως αποδεκτά, και αν η οικοδέσποινα έχει τακτ και διακριτικότητα, θα υπάρχει μια ευχάριστη ροή. Αν παίζετε πιάνο, είναι καλή ιδέα να μάθετε μερικές καντρίλιες και κυκλικούς χορούς, ώστε να προσφέρετε εθελοντικά τις υπηρεσίες σας ως μουσικός για τον χορό, αφού δεν είναι σίγουρο ότι θα υπάρχει κάποιος επαγγελματίας.
Μην περιμένετε να σας ζητήσουν να παίξετε, αλλά προσφέρετε τις υπηρεσίες σας στην οικοδέσποινα ή, αν υπάρχει κάποια κυρία στο πιάνο, ζητήστε την άδεια να την αντικαταστήσετε. Ωστόσο, αν σας ζητηθεί να παίξετε μουσική ή να τραγουδήσετε και αρνηθείτε, δεν πρέπει να το κάνετε αργότερα, αφού το να αλλάξετε γνώμη θα κάνει τους άλλους να σχηματίσουν κακή εικόνα για τον χαρακτήρα σας.
Τραγουδήστε μαζί με μια κυρία μόνο αν σας προσκαλέσει η ίδια και μόνο αν τραγουδάτε καλά. Οι φίλες της μπορεί να θέλουν να σας ακούσουν να τραγουδάτε μαζί, αλλά η ίδια μπορεί να μην θέλει να τραγουδήσει με κάποιον που δεν γνωρίζει τη φωνή και τον ρυθμό της.
Το να γυρίζετε τις σελίδες της παρτιτούρας για κάποιον άλλο ή να φωνάζετε τις χορευτικές φιγούρες, είναι επίσης εξυπηρετικές ενέργειες. Ωστόσο, επιτρέψτε στον εαυτό σας αυτή την ευγένεια μόνο αν μπορείτε να διαβάσετε τις νότες, γιατί αλλιώς διατρέχετε τον κίνδυνο να μπερδευτείτε και να γυρίζετε τις σελίδες νωρίτερα ή αργότερα από όταν πρέπει.
Αν ο χορός είναι το επίκεντρο της βραδιάς, ο πρώτος σας χορός πρέπει να είναι με την κυρία που συνοδεύετε. Μετά, προσκαλέστε την οικοδέσποινα και, αν υπάρχουν πολλές κυρίες στην οικογένεια, πρέπει να προσκαλέσετε καθεμία από αυτές από μία φορά κατά τη διάρκεια της βραδιάς. Αν πάτε μόνος, καλέστε τις κυρίες του σπιτιού πριν χορέψετε με οποιαδήποτε άλλη φίλη σας.
Ποτέ μην επιχειρήσετε να χορέψετε έναν χορό τον οποίο δεν ξέρετε καλά. Τίποτα δεν είναι πιο ενοχλητικό από το να χορεύεις με κάποιον που μπερδεύει την παρτενέρ του και όλους τους άλλους γύρω του — σίγουρα κανένας άντρας δεν θέλει να επιδείξει την άγνοιά του για τα βήματα ενός κυκλικού χορού σε ένα δωμάτιο γεμάτο κόσμο.
Χορέψτε με άνεση και χάρη, διατηρώντας τον ρυθμό, αλλά χωρίς να καταβάλλετε υπερβολική προσπάθεια. Αν όλη η προσοχή σας είναι στραμμένη στα πόδια ή στη στάση σας, πιθανότατα θα σας περάσουν για δάσκαλο χορού.
Μην αφιερώνεστε υπερβολικά σε μία κυρία. Ένα πάρτι έχει ως σκοπό να προάγει την κοινωνικότητα, και ένας άντρας που προσκολλάται σε ένα πρόσωπο για όλη τη βραδιά δρα ενάντια σε αυτόν τον σκοπό. Επιπλέον, εμποδίζετε τους άλλους να απολαύσουν την επικοινωνία με τη γυναίκα που μονοπωλείτε.
Γενικά, αποφύγετε να δείχνετε μεγάλη οικειότητα με οποιαδήποτε γυναίκα είναι παρούσα. Ακόμα και αν πραγματικά απολαμβάνετε αυτή την οικειότητα ή αν είναι συγγενής σας, μην δίνετε την εντύπωση ότι έχετε εμπιστευτική συζήτηση ούτε ότι υπάρχει κάτι ιδιαίτερο μεταξύ σας.
Μετά τον χορό, μην προσφέρετε το χέρι σας, αλλά το μπράτσο σας, για να συνοδεύσετε την παρτενέρ σας στη θέση της. Εκεί, μπορείτε να καθίσετε ή να σταθείτε δίπλα της για να συνομιλήσετε, εκτός αν δείτε ότι ένας άλλος κύριος περιμένει να την προσκαλέσει σε χορό. Καθίστε δίπλα της, μόνο αν τη γνωρίζετε!
Μην ξεκινήσετε μια συζήτηση την ώρα που κάποιος παίζει μουσική ή τραγουδάει. Αν κάποιος άλλος σας μιλήσει, απαντήστε χαμηλόφωνα ώστε να μην εμποδίζετε τους άλλους να ακούν τη μουσική. Μια ιδιαιτέρως αγενής συνήθεια, συνηθισμένη στις συγκεντρώσεις, ιδίως μεταξύ των νέων, είναι ο σχηματισμός μιας ξεχωριστής ομάδας, η οποία δεν αργεί να γίνει θορυβώδης γελώντας δυνατά με αστεία που μόνο αυτοί γνωρίζουν. Μην συμμετέχετε σε μια τέτοια ομάδα. Ένας ευγενικός άνδρας πρέπει να είναι χαρούμενος και ευδιάθετος, χωρίς όμως να κάνει φασαρία.
Αν θέλετε εσείς να παίξετε μουσική, μην περιμένετε να επικρατήσει σιωπή στο δωμάτιο πριν ξεκινήσετε. Αν παίζετε καλά, όσοι αγαπούν πραγματικά τη μουσική θα σταματήσουν να συνομιλούν και θα σας ακούσουν, ενώ όσοι δεν ενδιαφέρονται για τη μουσική δεν θα σταματήσουν να μιλάνε, ακόμα κι αν περιμένετε στο σκαμνί του πιάνου μέχρι το ξημέρωμα.
Τα ιδιωτικά κοντσέρτα και οι ερασιτεχνικές θεατρικές παραστάσεις είναι πολύ συχνά αφορμή για βραδινές συγκεντρώσεις και αποτελούν μια πολύ ευχάριστη ποικιλία σε σχέση με τους συνηθισμένους χορούς και τις συζητήσεις. Ένας Άγγλος συγγραφέας έλεγε σχετικά:
«Οι ιδιωτικές συναυλίες και οι ερασιτεχνικές θεατρικές παραστάσεις πρέπει να είναι πολύ καλές για να έχουν επιτυχία. Για τις πρώτες πρέπει να προσλαμβάνονται μόνο επαγγελματίες, για τις δεύτερες μόνο πραγματικοί ερασιτέχνες. Και οι δύο πρέπει να ακολουθούνται από δείπνο, κάτι που σπάνια συμβαίνει, καθώς είναι γενικά πολύ κουραστικές, αν όχι απολύτως εξοντωτικές. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να προσφέρονται αναψυκτικά και παγωτά μεταξύ των τραγουδιών και των πράξεων. Οι ιδιωτικές συναυλίες δίδονται συνήθως νωρίς, δηλαδή από τις δύο έως τις έξι το απόγευμα. Το βράδυ, οι ώρες τους είναι από τις οκτώ έως τις έντεκα. Οι αίθουσες πρέπει να είναι διαρρυθμισμένες με τον ίδιο τρόπο όπως για μια δεξίωση, οι καλεσμένοι πρέπει να κάθονται και, καθώς η μουσική είναι το δηλωμένο αντικείμενο, πρέπει να διατηρείται γενική σιωπή όσο διαρκεί. Μεταξύ των τραγουδιών, η συζήτηση υποχωρεί και η εκδήλωση παίρνει τη γενική μορφή μιας δεξίωσης. Ωστόσο, για ιδιωτικές θεατρικές παραστάσεις, όπου δεν υπάρχει ειδικό θέατρο και όπου η κουρτίνα κρεμιέται συνήθως ανάμεσα στις συρόμενες πόρτες, η αίθουσα για το κοινό πρέπει να είναι γεμάτη με καρέκλες και πάγκους σε σειρές και, ει δυνατόν, οι πίσω σειρές να είναι ψηλότερα από τις άλλες. Αυτές συχνά αφαιρούνται όταν τελειώσει η παράσταση και οι καλεσμένοι συνομιλούν ή χορεύουν. Κατά τη διάρκεια της παράστασης είναι αγενές να μιλάτε, εκτός αν το κάνετε σε πολύ χαμηλό τόνο, και είτε είναι καλή είτε κακή μη διανοηθείτε να σφυρίξετε!»
Αν είστε μόνος και υποχρεωμένος να αποχωρήσετε νωρίς από μία βραδινή συγκέντρωση, μην αποχαιρετήσετε την οικοδέσποινα, αλλά φύγετε διακριτικά.
Αν συνοδεύετε μια κυρία, ο χρόνος της είναι και δικός σας και θα σας πει εκείνη πότε είναι έτοιμη να φύγει. Δείτε αν έχει φτάσει η άμαξα πριν πάει στην γκαρνταρόμπα και επιστρέψτε στο σαλόνι για να της το πείτε. Αν ο καιρός ήταν καλός όταν φύγατε από το σπίτι και περπατήσατε, βεβαιωθείτε ότι είναι ακόμα καλός. Αν όχι, βρείτε μια άμαξα. Όταν φτάσει η άμαξα, συναντήστε τη συνοδό σας στο σαλόνι και προσφέρετε το χέρι σας για να την οδηγήσετε στην οικοδέσποινα και να την αποχαιρετήσετε, εσείς με μια υπόκλιση, και μετά συνοδέψτε τη συνοδό σας στην πόρτα της γυναικείας γκαρνταρόμπας. Πηγαίνετε να πάρετε το καπέλο σας και επιστρέψτε για να την περιμένετε να βγει.
Όταν φτάσετε στο σπίτι της συντρόφου σας, μην δεχτείτε την πρόσκλησή της να περάσετε μέσα, αλλά ζητήστε την άδεια να την επισκεφθείτε το πρωί ή το επόμενο βράδυ. Πραγματοποιήστε αυτή την επίσκεψη.
Epoch Inspired Staff
