Σε συνέντευξη που μεταδόθηκε την Πέμπτη από την κρατική τηλεόραση της Βενεζουέλας, ο πρόεδρος της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, δήλωσε ότι είναι ανοιχτός σε συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, χωρίς ωστόσο να σχολιάσει τα αμερικανικά πλήγματα της περασμένης εβδομάδας σε εγκατάσταση ελλιμενισμού. Παράλληλα, επανέλαβε τη θέση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν, μέσω της εκστρατείας κατά των καρτέλ, να επιβάλουν αλλαγή κυβέρνησης στη Βενεζουέλα και να αποκτήσουν πρόσβαση στα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της.
Οι επιθετικές κινήσεις των ΗΠΑ ξεκίνησαν τον περασμένο Αύγουστο, με σημαντική στρατιωτική ανάπτυξη στην Καραϊβική Θάλασσα, αρχικά στα ανοικτά της Βενεζουέλας και αργότερα και στον ευρύτερο ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, και θανατηφόρα πλήγματα σε σκάφη που μετέφεραν, κατά τις ΗΠΑ, ναρκωτικά.
Ο Μαδούρο διερωτήθηκε τι επιδιώκουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και υποστήριξε ότι είναι σαφές πως επιδιώκουν να επιβληθούν μέσω απειλών, εκφοβισμού και δύναμης, αλλά απέφυγε να σχολιάσει αμερικανικό πλήγμα της περασμένης εβδομάδας σε χώρο ελλιμενισμού που χρησιμοποιούσαν καρτέλ στη χώρα της Νότιας Αμερικής
Έτοιμοι για επενδύσεις στο πετρέλαιο
Στη ίδια συνέντευξη, ο Μαδούρο είπε ότι είναι καιρός οι δύο χώρες να «αρχίσουν να μιλούν σοβαρά».
Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση των ΗΠΑ γνωρίζει — επειδή, όπως είπε, το έχουν πει σε πολλούς εκπροσώπους της — ότι αν θέλει να συζητήσει σοβαρά μια συμφωνία για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, η Βενεζουέλα είναι έτοιμη.
Πρόσθεσε ακόμη ότι αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν πετρέλαιο, η Βενεζουέλα είναι έτοιμη για αμερικανικές επενδύσεις, όπως συμβαίνει με τη Chevron, «όποτε το θελήσουν, όπου το θελήσουν και όπως το θελήσουν». Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα γνωστά αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο και η Chevron Corp. είναι η μόνη μεγάλη εταιρεία που εξάγει αργό πετρέλαιο της χώρας της Νότιας Αμερικής προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πλήγματα και μυστικές επιχειρήσεις
Την ίδια ημέρα, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε πλήγματα εναντίον πέντε ακόμη σκαφών που φέρονται να εμπλέκονταν σε λαθρεμπόριο ναρκωτικών, ανεβάζοντας τον αριθμό των γνωστών πληγμάτων σε σκάφη σε 35, ενώ οι νεκροί είναι τουλάχιστον 115, σύμφωνα με στοιχεία από την Ουάσιγκτον. Μεταξύ των θυμάτων περιλαμβάνονται και Βενεζουελάνους. Ο Λευκός Οίκος είχε δηλώσει τον Οκτώβριο ότι οι επιθέσεις συνιστούν αναγκαία κλιμάκωση προκειμένου να ανακοπεί η ροή των ναρκωτικών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε «ένοπλη σύγκρουση» με τα καρτέλ ναρκωτικών.
Στις 29 Δεκεμβρίου, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξουδετέρωσαν εγκατάσταση φόρτωσης που συνδεόταν με βενεζουελάνικα σκάφη διακίνησης ναρκωτικών, χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες· πρόκειται για την πρώτη γνωστή άμεση επιχείρηση εντός της Βενεζουέλας από τότε που ξεκίνησαν τα πλήγματα σε σκάφη και αποτελεί σημαντική κλιμάκωση στην εκστρατεία άσκησης πίεσης στον Μαδούρο, ο οποίος κατηγορείται στις Ηνωμένες Πολιτείες για «ναρκοτρομοκρατία», από τον Μάρτιο του 2020.
Στη συνέντευξή του, ο Μαδούρο είπε ότι θα μπορούσε να μιλήσει για την επιχείρηση σε βενεζουελάνικο έδαφος όταν περάσουν λίγες ημέρες. Μιλώντας με τον Τζον Κατσιματίδη, στον ραδιοφωνικό σταθμό WABC στη Νέα Υόρκη, ο Τραμπ ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξουδετέρωσαν κάποιο είδος «μεγάλης εγκατάστασης απ’ όπου ξεκινούν πλοία». Ερωτηθείς τη Δευτέρα αν η επίθεση πραγματοποιήθηκε από τον στρατό ή τη CIA, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης Τύπου στο θέρετρό του Μαρ-α-Λάγκο, ο Τραμπ αρνήθηκε να σχολιάσει, ωστόσο είπε ότι η επιχείρηση στόχευσε «μια αποβάθρα όπου φορτώνουν τα σκάφη με ναρκωτικά». Ωστόσο, λίγο καιρό πριν, ο Τραμπ είχε δηλώσει ανοιχτά ότι είχε εγκρίνει να πραγματοποιήσει η CIA μυστική δράση εντός της Βενεζουέλας.
Η κυβέρνηση υποχρεούται να ενημερώνει ανώτερα στελέχη του Κογκρέσου για τις μυστικές δραστηριότητες της CIA, συμπεριλαμβανομένων του προέδρου και του επικεφαλής της μειοψηφίας των επιτροπών πληροφοριών της Γερουσίας και της Βουλής. Παρόλα αυτά, μια ενέργεια την οποία θα αναλάμβανε η υπηρεσία πληροφοριών και όχι ο στρατός θα αντιμετώπιζε πιθανότατα λιγότερο έλεγχο από τους νομοθέτες των ΗΠΑ.
Τον Οκτώβριο, ο Τραμπ είχε πει ότι εξουσιοδότησε τις επιχειρήσεις για δύο λόγους· την εγκληματικότητα και τη διακίνηση ναρκωτικών. Είχε δηλώσει στους δημοσιογράφους ότι, πέρα από το ζήτημα των εγκληματιών, υπήρχαν και τα ναρκωτικά, καθώς εισέρχονται πολλά ναρκωτικά από τη Βενεζουέλα, και μεγάλο μέρος των βενεζουελάνικων ναρκωτικών φτάνει δια θαλάσσης.
Κατηγορίες κατά του Μαδούρο
Ο Τραμπ και μέλη της κυβέρνησής του ισχυρίζονται ότι ο Μαδούρο και άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι της Βενεζουέλας ηγούνται του «Cartel de los Soles», ενός αδιαφανούς δικτύου το οποίο διακινεί κοκαΐνη μέσω βενεζουελάνικου εδάφους σε συνεργασία με εγκληματικές ομάδες όπως η «Tren de Aragua».
Η συμμορία έχει κατηγορηθεί από τον Τραμπ ότι διεξάγει «ανορθόδοξο πόλεμο» κατά των Ηνωμένων Πολιτειών μέσω διακίνησης ναρκωτικών και διασυνοριακής βίας.
Ο Μαδούρο αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή στο οργανωμένο έγκλημα, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον κατασκεύασε στοιχεία για να δικαιολογήσει την παρέμβαση και να επιβάλει «αλλαγή καθεστώτος μέσω στρατιωτικής απειλής».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας θεωρούν την προεδρία του Μαδούρο παράνομη, θεωρώντας ότι η επανεκλογή του το 2024 — η τρίτη του θητεία — προέκυψε από νοθεία και χειραγώγηση, ενώ κατηγορούν το αριστερό αυταρχικό καθεστώς της Βενεζουέλας και για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένα ετοιμότητα να χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών για να σταματήσει τη διακίνηση ναρκωτικών από τη Λατινική Αμερική, χωρίς να αποκλείει τη χρήση χερσαίων επιχειρήσεων εφ’ όσον αυτή κριθεί αναγκαία. Σε αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός Πολέμου, Πητ Χέγκσεθ, παρουσίασε τον Νοέμβριο την «Επιχείρηση Southern Spear», μια ευρεία αμερικανική πρωτοβουλία που αποσκοπεί στη διάλυση των «ναρκοτρομοκρατικών» δικτύων σε ολόκληρο το Δυτικό Ημισφαίριο.
Της Rachel Roberts
Με τη συμβολή του Tom Ozimek και πληροφορίες από το Associated Press
