Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να εφαρμόσει χωρίς τροποποιήσεις τη συμφωνία εμπορίου με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλιώς διακινδυνεύει να χάσει την ευνοϊκή πρόσβαση στις αμερικανικές αποστολές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), δήλωσε ο πρέσβης των ΗΠΑ στην ΕΕ, Άντριου Πάζντερ.
Στις 23 Μαρτίου, ο Πάζντερ δήλωσε στους Financial Times πως «εάν η Ένωση επιχειρήσει να τροποποιήσει τους όρους της συμφωνίας, τότε οι εξαγωγές ενέργειας μπορεί να τεθούν σε κίνδυνο». Τον περασμένο Ιούλιο, η κυβέρνηση Τραμπ κατέληξε σε εμπορική συμφωνία με την ΕΕ, η οποία υπεγράφη στο Τέρνμπερι (Σκωτία) και προέβλεπε ότι η ΕΕ θα αγοράσει αμερικανική ενέργεια αξίας 750 δισ. δολαρίων.
Ωστόσο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέστειλε τη συμφωνία στις 23 Φεβρουαρίου, αφότου ο Τραμπ ανακοίνωσε επιβολή παγκόσμιου δασμού 15%, έπειτα από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να ακυρώσει τους «έκτακτους» δασμούς του Τραμπ. Το Ευρωκοινοβούλιο αναμένεται να ψηφίσει την Πέμπτη για κρίσιμα σημεία της συμφωνίας.
«Δεν γνωρίζω τι θα συμβεί με την ενέργεια αν δεν προχωρήσουν με τη συμφωνία. Αν το Τέρνμπερι δεν εφαρμοστεί, επιστρέφουμε στο μηδέν», δήλωσε ο Πάζντερ, τονίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν τη συνεργασία τους με την Ευρώπη, ωστόσο οι όροι πιθανότατα δεν θα είναι πια τόσο ευνοϊκοί. «Το περιβάλλον σίγουρα δεν θα είναι πλέον τόσο ευνοϊκό. Άλλωστε, υπάρχουν και άλλοι αγοραστές», πρόσθεσε ο Πάζντερ.
«Προσωπικά, θεωρώ ότι οι Ευρωπαίοι θα έπρεπε να είχαν δεσμευτεί για αγορά ενέργειας αξίας ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων, διότι αυτό δεν ήταν απλώς υπόσχεση αγοράς αλλά και δέσμευση πώλησης από τη δική μας πλευρά. Αν θέλουν να επιβιώσουν οικονομικά, χρειάζονται ενέργεια — κι εμείς μπορούμε να την προσφέρουμε», συμπλήρωσε ο Πάζντερ. «Θέλουμε, όμως, μια σχέση που να μας ενθαρρύνει να το κάνουμε αυτό».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξαν ο μεγαλύτερος προμηθευτής LNG της ΕΕ για το 2025, καλύπτοντας σχεδόν το 58% των συνολικών εισαγωγών, σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης. Η μεγαλύτερη πολιτική ομάδα του Ευρωκοινοβουλίου, το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα — στην οποία ανήκει και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν — δήλωσε ότι στηρίζει τη γρήγορη έγκριση της συμφωνίας για να διασφαλιστεί η σταθερότητα στο διατλαντικό εμπόριο.
Σε ανακοίνωσή της στις 23 Μαρτίου, η Ζελιάνα Ζόβκο, υπεύθυνη του ΕΛΚ για τις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, ανέφερε: «Σε μια περίοδο αβεβαιότητας, οφείλουμε να προσφέρουμε σαφήνεια και σταθερότητα. Η έγκριση αυτής της συμφωνίας θα ενισχύσει τη συνεργασία μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και θα δείξει ότι η Ευρώπη είναι αξιόπιστος εταίρος».
Την περασμένη εβδομάδα, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτοξεύτηκαν, ύστερα από ιρανικά πυραυλικά πλήγματα στις εγκαταστάσεις της πόλης Ρας Λαφάν του Κατάρ — το μεγαλύτερο κέντρο εξαγωγών LNG στον κόσμο — ως αντίποινα για τις ισραηλινές επιθέσεις σε ιρανικό έδαφος.
Η κλιμάκωση ακολούθησε σειρά επιθέσεων από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν, οι οποίες ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου στοχεύοντας, μεταξύ άλλων, κρίσιμες ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Στις 18 Μαρτίου, αναφέρθηκαν εκρήξεις στο κοίτασμα South Pars του Ιράν, το οποίο συνεχίζεται και στο Κατάρ.
Οι εξελίξεις συμπίπτουν με την απόφαση της Ευρώπης να διακόψει οριστικά τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Ενέργεια και τη Στέγαση, Νταν Γιόργκενσεν, έγραψε στις 19 Μαρτίου στην πλατφόρμα X: «Από σήμερα, η ΕΕ αρχίζει να κλείνει οριστικά τη στρόφιγγα του ρωσικού αερίου. Οι εισαγωγές υπό βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα συμβόλαια σε υγροποιημένο ή αγωγό φυσικό αέριο που συνήφθησαν ή τροποποιήθηκαν μετά τις 17 Ιουνίου 2025 απαγορεύονται πλέον».
Σε έκθεσή της στις 19 Μαρτίου, η S&P Global σημείωσε πως η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου μπαίνει στο φετινό καλοκαίρι αντιμέτωπη με μια σχεδόν πρωτοφανή πρόκληση: ιστορικά χαμηλά αποθέματα και σοβαρές διαταραχές στον εφοδιασμό.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη ήταν γεμάτα κατά 28,93% στις 16 Μαρτίου, ενώ τα αντίστοιχα γερμανικά αποθέματα βρίσκονταν μόλις στο 21,93%.
Με τη συμβολή των Jacob Burg και Victoria Friedman
