Η Ευρωπαϊκή Ένωση φιλοξένησε για πρώτη φορά στις Βρυξέλλες εκπροσώπους της κυβέρνησης των Ταλιμπάν του Αφγανιστάν, προσδίδοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο — σύμφωνα με ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων και Ευρωπαίους πολιτικούς — νομιμοποίηση στο ισλαμιστικό καθεστώς.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανέφερε σε ανακοίνωση της 23ης Ιουνίου ότι οι περιορισμένες συνομιλίες τεχνικού επιπέδου με τις αρχές που ασκούν την εξουσία στο Αφγανιστάν κρίθηκαν αναγκαίες για την επιστροφή Αφγανών υπηκόων που θεωρούνται επικίνδυνοι ή έχουν διαπράξει εγκλήματα. Η ΕΕ και τα 27 κράτη-μέλη της δεν έχουν αναγνωρίσει το καθεστώς των Ταλιμπάν ως νόμιμη κυβέρνηση της χώρας από τότε που επανήλθε στην εξουσία πριν από πέντε χρόνια.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι υπηρεσίες της και η Σουηδία προήδρευσαν από κοινού σε συνάντηση τεχνικού επιπέδου στις Βρυξέλλες με εκπροσώπους του Αφγανιστάν που είναι αρμόδιοι για ζητήματα επιστροφής. Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Μάρκους Λάμερτ είχε δηλώσει στις 22 Ιουνίου ότι τα κράτη-μέλη εξετάζουν τρόπους επιστροφής ατόμων που έχουν διαπράξει σοβαρά εγκλήματα και ενδέχεται να αποτελούν απειλή για την ασφάλεια, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για την πρωτοβουλία που προωθεί η Επιτροπή.
Από την πλευρά του Αφγανιστάν, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Αμπντούλ Καχάρ Μπαλχί ανέφερε ότι στην ατζέντα περιλαμβάνονταν η πιθανότητα προξενείου στην ΕΕ, η επανέναρξη προξενικών υπηρεσιών για Αφγανούς πολίτες που διαμένουν στην Ένωση και η ανάγκη λήψης μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Όπως σημείωσε, η συνάντηση δημιούργησε ελπίδες για την ανάπτυξη θετικής δυναμικής με στόχο τη διασφάλιση των προξενικών δικαιωμάτων των Αφγανών που ζουν στο εξωτερικό.
Το βελγικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε θεωρήσεις εισόδου που επέτρεψαν στους πέντε εκπροσώπους της αφγανικής κυβέρνησης να συμμετάσχουν στη συνάντηση, περιόρισε όμως την παρουσία τους σε μία ημέρα και αποκλειστικά στο βελγικό έδαφος, χωρίς να τους παραχωρήσει το δικαίωμα ελεύθερης μετακίνησης εντός της Ζώνης Σένγκεν προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Επικρίσεις
Οι Ταλιμπάν κατέλαβαν για πρώτη φορά την Καμπούλ το 1996, όμως εκδιώχθηκαν τον Νοέμβριο του 2001 από δύναμη υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, η οποία επενέβη μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 με στόχο την εξόντωση του Οσάμα μπιν Λάντεν και την εξάρθρωση του δικτύου της Αλ Κάιντα, που χρησιμοποιούσε το Αφγανιστάν ως βάση επιχειρήσεων.
Τον Αύγουστο του 2021 η Καμπούλ έπεσε εκ νέου στα χέρια των Ταλιμπάν, τέσσερις μήνες αφότου ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν ανακοίνωσε ότι θα αποσύρει όλα τα αμερικανικά στρατεύματα έως τις 11 Σεπτεμβρίου 2021.
Από τότε, οι Ταλιμπάν έχουν επιβάλει τον ισλαμικό νόμο (σαρία) και έχουν περιορίσει θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες. Μεταξύ άλλων, έχουν αποκλείσει τις γυναίκες από την ανώτατη εκπαίδευση, έχουν απαγορεύσει στα κορίτσια να συνεχίζουν τις σπουδές τους πέρα από το δημοτικό σχολείο και έχουν διατάξει τις γυναίκες να καλύπτουν το πρόσωπό τους σε δημόσιους χώρους.
Η Χάνα Νόιμαν, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από το Κόμμα των Πρασίνων της Γερμανίας, υποστήριξε ότι οι Ταλιμπάν δεν θα έπρεπε να προσκληθούν στις Βρυξέλλες. Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X ανέφερε ότι η κίνηση αυτή συνιστά υποχώρηση απέναντι σε εκβιασμούς και συμβάλλει στην εξομάλυνση των σχέσεων με το καθεστώς.
Η Νόιμαν κοινοποίησε επίσης κοινή επιστολή, η οποία καταδίκαζε την επίσκεψη και έφερε τις υπογραφές δεκάδων ευρωβουλευτών, εθνικών πολιτικών από ευρωπαϊκές χώρες και ακτιβιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι συντάκτες της επιστολής επισημαίνουν ότι τέτοιου είδους συναντήσεις δεν αποτελούν απλές τεχνικές διαδικασίες. Υποστηρίζουν ότι κάθε πρόσκληση, κάθε θεώρηση εισόδου και κάθε επίσημη συνάντηση προσφέρει στους Ταλιμπάν αυτό που επιδιώκουν από την κατάληψη της εξουσίας: πολιτική νομιμοποίηση και διεθνή αναγνώριση. Παράλληλα, προειδοποιούν ότι οι Ταλιμπάν θα παρουσιάσουν μια επίσκεψη στις Βρυξέλλες ως απόδειξη ότι η Ευρώπη εξομαλύνει τις σχέσεις μαζί τους, παρά την πλήρη απουσία προόδου ως προς τους όρους που έχει θέσει η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι υπογράφοντες κάλεσαν τις Βρυξέλλες να μην προσκαλούν εκπροσώπους των Ταλιμπάν στις Βρυξέλλες ή σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για διπλωματικές ή πολιτικές διαπραγματεύσεις και να δώσουν προτεραιότητα στη συνεργασία με την αφγανική κοινωνία των πολιτών, τις γυναίκες που μάχονται υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τα θύματα των διώξεων των Ταλιμπάν.
Ορισμένες χώρες έχουν ήδη εξομαλύνει τις σχέσεις τους με τους Ταλιμπάν, μεταξύ αυτών και η Ρωσία. Ο γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας, Σεργκέι Σοϊγκού, δήλωσε στις 14 Μαΐου ότι η Μόσχα οικοδομεί μια «πλήρη εταιρική σχέση» με την ηγεσία των Αφγανών Ταλιμπάν, η οποία περιλαμβάνει πολιτικές επαφές και συνεργασία σε ζητήματα ασφάλειας.
Η Ρωσία έγινε πέρυσι η πρώτη χώρα που αναγνώρισε επίσημα την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, αφότου επανήλθαν στην εξουσία τον Αύγουστο του 2021.
Με πληροφορίες από το Reuters
