Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει τις σχέσεις της με τη Βραζιλία, επιδιώκοντας να μειώσει την εξάρτησή της από τη δεσπόζουσα θέση της Κίνας στα κρίσιμα ορυκτά που χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικά οχήματα, ηλεκτρονικές συσκευές και αμυντικά συστήματα.
Ο επίτροπος Διεθνών Συνεργασιών της ΕΕ, Γιόζεφ Σικέλα, επισκέφθηκε αυτή την εβδομάδα έργο εξόρυξης σπάνιων γαιών στη Βραζιλία, στο πλαίσιο ταξιδιού που αποσκοπεί στην ενίσχυση των αλυσίδων εφοδιασμού και στην ανάπτυξη της τοπικής επεξεργασίας πρώτων υλών. Κατά την επίσκεψή του χαρακτήρισε τη Βραζιλία ως τον «πιο στρατηγικό εταίρο» της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Λατινική Αμερική στον τομέα των κρίσιμων πρώτων υλών.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η επίσκεψη του Σικέλα, από τις 19 έως τις 24 Ιουνίου, επικεντρώνεται σε συνεργασίες που ενισχύουν την επεξεργασία και τη βιομηχανική ανάπτυξη στη Βραζιλία, αντί της απλής εξαγωγής ακατέργαστων πρώτων υλών. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσκεψη στο έργο σπάνιων γαιών της αυστραλιανής εταιρείας Viridis Mining and Minerals στο Πόσος ντε Κάλντας, στην πολιτεία Μίνας Ζεράις, ένα από τα τέσσερα έργα προτεραιότητας που έχουν επιλεγεί για την εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ Βραζιλίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι σπάνιες γαίες χρησιμοποιούνται στην κατασκευή μαγνητών, μπαταριών και ηλεκτρονικών συσκευών. Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός παγκοσμίως και κυριαρχεί στις δυνατότητες επεξεργασίας, γεγονός που της προσδίδει δυσανάλογα μεγάλη επιρροή στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Η Viridis εγκαινίασε πιλοτική μονάδα που μετατρέπει το μετάλλευμα σε μικτό ανθρακικό συμπύκνωμα σπάνιων γαιών, ενώ η εμπορική παραγωγή προγραμματίζεται να ξεκινήσει το 2028. Παράλληλα, έχει υπογράψει μη δεσμευτική επιστολή προθέσεων με τον χημικό όμιλο Solvay για την προμήθεια υλικού σε μονάδα επεξεργασίας στη Γαλλία. Η Solvay ανέφερε ότι η συμφωνία θα ενισχύσει «την ανθεκτικότητα και τη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού κρίσιμων υλικών», ενώ η Viridis έχει δηλώσει ότι βρίσκεται σε προχωρημένες συνομιλίες με πελάτες στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι η προσέγγισή της έχει σχεδιαστεί ώστε να δημιουργεί θέσεις εργασίας, να διευκολύνει τη μεταφορά τεχνογνωσίας και να διατηρεί υψηλά περιβαλλοντικά πρότυπα. Την ίδια στιγμή, οι βραζιλιάνικες αρχές επιδιώκουν την αύξηση της εγχώριας επεξεργασίας, ώστε να αποκομίσουν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία από τους ορυκτούς πόρους της χώρας.
Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία για τη θέση της Κίνας στον τομέα των κρίσιμων ορυκτών. Το Πεκίνο αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας επεξεργασίας σπάνιων γαιών και βρίσκεται στο επίκεντρο των προσπαθειών των δυτικών κυβερνήσεων να διαφοροποιήσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού τους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιδιώξει παρόμοιες συνεργασίες και σε άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Ναμίμπια, στον τομέα των κρίσιμων πρώτων υλών και της πράσινης βιομηχανίας.
Η συνεργασία με τη Βραζιλία έχει διευρυνθεί τα τελευταία χρόνια μέσω του προγράμματος υποδομών Global Gateway της ΕΕ και των διαπραγματεύσεων για την εμπορική συμφωνία Mercosur. Οι Βρυξέλλες και η Μπραζίλια έχουν επίσης ενισχύσει τις επαφές τους σε ζητήματα ενεργειακής μετάβασης και βιομηχανικής πολιτικής.
Η πανδημία και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ανέδειξαν τις αδυναμίες των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού και επιτάχυναν την αναζήτηση εναλλακτικών πηγών στρατηγικών υλικών. Έκτοτε, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να αναπτύξει πολλαπλές οδούς προμήθειας, αντί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από μία μόνο χώρα.
Οι συνομιλίες μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Βραζιλίας για ένα επίσημο μνημόνιο κατανόησης σχετικά με τα κρίσιμα ορυκτά συνεχίζονται, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν ανακοινωθεί οριστικές χρηματοδοτικές δεσμεύσεις για επιμέρους έργα. Πρόσθετες συναντήσεις μεταξύ Ευρωπαίων και Βραζιλιάνων αξιωματούχων αναμένονται αργότερα μέσα στο έτος, καθώς οι δύο πλευρές επιδιώκουν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους στον συγκεκριμένο τομέα.
Του James Xu
Με πληροφορίες από το Reuters
