Στα τέλη του 2025, πραγματοποιήθηκε στην Ολλανδία η πρώτη ευθανασία σε παιδί κάτω των 12 ετών. Οι ολλανδικές αρχές αποκάλυψαν το γεγονός αυτό κατά την παρουσίαση της ετήσιας έκθεσης της επιτροπής ελέγχου ενώπιον του Κοινοβουλίου, όπως αναφέρει η εφημερίδα Le Figaro. Το υπουργείο Υγείας της χώρας επιβεβαίωσε την πληροφορία, χωρίς όμως να δώσει λεπτομέρειες σχετικά με το παιδί. Σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπει ο νόμος, ο φάκελος διαβιβάστηκε στην εισαγγελία, προκειμένου να επαληθευθεί εάν οι γιατροί ακολούθησαν όλες τις νομικές διαδικασίες.
Ένα ιατρικό πρωτόκολλο υπό αυστηρή εποπτεία
Η ευθανασία σε ανηλίκους κάτω των 12 ετών εντάσσεται στο πλαίσιο της νέας νομοθεσίας που τέθηκε σε ισχύ τον Φεβρουάριο του 2024. Σύμφωνα με το αναθεωρημένο κείμενο, επιτρέπεται πλέον η διακοπή της ζωής ανηλίκων ηλικίας από ενός έως δώδεκα ετών που πάσχουν από ανίατες παθήσεις και αντιμετωπίζουν πόνο που κρίνεται αφόρητος. Οι προηγούμενες ιατρικές επιλογές συνίστατο στην παρηγορητική καταστολή ή στη διακοπή της σίτισης και της ενυδάτωσης, όπως διευκρινίζει η εφημερίδα Le JDD. Για να επικυρώσουν την πράξη, οι γιατροί πρέπει να διαπιστώσουν πόνο που κρίνεται αφόρητος χωρίς προοπτική βελτίωσης. Επιπλέον, η νομοθεσία επιβάλλει την υποχρεωτική συγκατάθεση των γονέων καθώς και τη σύμφωνη γνώμη ενός ανεξάρτητου γιατρού.
Η απόκρυψη των λεπτομερειών αυτής της πρώτης υπόθεσης δεν επιτρέπει την εκτίμηση των περιστάσεων υπό τις οποίες εφαρμόστηκε η διαδικασία. Οι ολλανδικές αρχές δεν γνωστοποίησαν ούτε την ακριβή ηλικία του παιδιού ούτε την πάθησή του ούτε τις ακριβείς περιστάσεις της περίθαλψής του.
Οι κατευθυντήριες γραμμές της επιτροπής αξιολόγησης ορίζουν ρητά ότι «ο γιατρός εμπλέκει το παιδί, στο μέτρο των δυνατοτήτων του, στη λήψη της απόφασης και πρέπει να διασφαλίζει ότι η ζωή του δεν θα διακοπεί παρά τη θέλησή του», σύμφωνα με την εφημερίδα Le JDD.
Όπως επισημαίνει στη συνέχεια, μια εξειδικευμένη επιτροπή δεοντολογίας προβαίνει σε εκ των υστέρων έλεγχο για να επαληθεύσει τη συμμόρφωση της διαδικασίας. Στο σώμα αυτό συμμετέχουν επίσης κλινικοί γιατροί καθώς και ένας νομικός. Μαζί, αυτοί οι εμπειρογνώμονες ελέγχουν την τήρηση των κριτηρίων που προβλέπονται από το νόμο. Τέλος, το όργανο διαβιβάζει τα συμπεράσματά του απευθείας στην αρμόδια εισαγγελία. Εναπόκειται τότε στη συγκεκριμένη δικαστική αρχή να αποφανθεί σχετικά με τη συμμόρφωση της διαδικασίας με το νομικό πλαίσιο.
Ένα μέτρο που συνεχίζει να διχάζει
Η πρώτη ευθανασία παιδιού αναζωπυρώνει τις επαναλαμβανόμενες κριτικές σχετικά με τη νομική αδυναμία των ανηλίκων να συναινέσουν στον ίδιο τους τον θάνατο. Κατά την ανακοίνωση της επέκτασης του μέτρου τον Απρίλιο του 2023, ορισμένες οργανώσεις είχαν καταγγείλει έντονα μια σημαντική ηθική παρέκκλιση.
Μία από αυτές, η γαλλική Alliance Vita, είχε εκδώσει στις 21 Απριλίου 2023 ανακοίνωση στην οποία εκτιμά ότι αυτή η εξέλιξη «δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τα δικαιώματα του παιδιού και παρεκκλίνει από το πλαίσιο της ισχύουσας νομοθεσίας».
Αντίθετα, οι υποστηρικτές του νόμου θεωρούν το μέτρο αυτό ως μια πράξη ανθρωπιάς όταν η θεραπεία είναι αδύνατη, ενώ τονίζουν ότι το μέτρο αφορά έναν πολύ περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων. Κατά την ψήφισή του, η ολλανδική κυβέρνηση εκτιμούσε ότι θα μπορούσε να αφορά μεταξύ πέντε και δέκα παιδιών ετησίως, των οποίων οι πόνοι δεν μπορούν να ανακουφιστούν μέσω ιατρικής παρέμβασης.
Σημειώνεται ότι στην Ολλανδία η ευθανασία νομιμοποιήθηκε το 2002 για τους ενήλικες. Αργότερα, συμπεριλήφθηκαν οι έφηβοι και, στη συνέχεια, σε ορισμένες πολύ αυστηρά ρυθμισμένες περιπτώσεις, τα βρέφη. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν τον Μάιο του 2025 από τις Περιφερειακές Επιτροπές Εξέτασης, ο συνολικός αριθμός των αιτήσεων αυξάνεται συνεχώς. Έτσι, πέρυσι καταγράφηκε ιστορικό ρεκόρ με 9.958 καταγεγραμμένες περιπτώσεις, δηλαδή αύξηση 10% σε ένα έτος, όπως διευκρινίζει η Figaro.
Πλέον, οι ιατρικά υποβοηθούμενοι θάνατοι αντιπροσωπεύουν το 5,8 % περίπου του συνόλου των θανάτων που καταγράφονται στο ολλανδικό έδαφος.
